Τις αλλαγές στον νέο Ποινικό Κώδικα, που σχεδίαζε επί δυο χρόνια η Επιτροπή Παρακολούθησης των Κωδίκων υπό τον διαπρεπή καθηγητή Λάμπρο Μαργαρίτη, εισηγήθηκε τη Δευτέρα (26/07), όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας. Με όσα έκανε γνωστά η κυβερνητικής εκπρόσωπος, Αριστοτελία Πελώνη, στόχος των αλλαγών είναι η προστασία ευάλωτων ομάδων και την πραγματική τιμωρία σκληρών ποινικών κρατουμένων, με βάση τα όσα προβλέπει το Σχέδιο Νόμου για την αναθεώρηση διατάξεων του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
«Από την πλούσια σημερινή μας ατζέντα, θα ήθελα επίσης να επισημάνω τις πολύ σημαντικές αλλαγές που θα εισηγηθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με τον Ποινικό Κώδικα», ανέφερε ο Πρωθυπουργός.
Σ' αυτό το πλαίσιο, για τα αδικήματα της εσχάτης προδοσίας, της ανθρωποκτονίας, του ομαδικού βιασμού και του βιασμού σε βάρος ανηλίκου, της θανατηφόρας ληστείας, πλέον η προβλεπόμενη ποινή είναι μόνον η ισόβια κάθειρξη.
Επίσης, στα παραπάνω εγκλήματα, για τις περιπτώσεις καταδίκης σε ισόβια κάθειρξη, το κατώτατο όριο παραμονής στο σωφρονιστικό κατάστημα του καταδίκου αυξάνεται από τα 16 χρόνια (πραγματικής έκτισης) που ισχύει σήμερα στα 18 χρόνια.
Την ίδια ώρα, σε μείζονος ποινικής απαξίας αδικήματα όπως ναρκωτικά, ανθρωποκτονία, ληστεία, εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, προβλέπεται η απαγόρευση απόλυσης με τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση.
Επανέρχεται, επίσης, η κακουργηματική μορφή της αιμομιξίας, η οποία τον Ιούνιο του 2019 έγινε πλημμέλημα.
{https://www.youtube.com/watch?v=K8Zil3Zh47s}
Σε περίπτωση πρόσκαιρης κάθειρξης για τα εγκλήματα του νόμου περί ναρκωτικών (διακεκριμένη μορφή), εγκληματική οργάνωση, τρομοκρατικές πράξεις, εσχάτη προδοσία, ανθρωποκτονία, ληστεία, εκβίαση, βιασμός και όλα κατά της γενετήσιας ελευθερίας εγκλήματα δίνεται η δυνατότητα για απόλυση υπό όρο μόνο αν έχουν εκτιθεί με ευεργετικό υπολογισμό τα 4/5 της ποινής και στα 2/5 ή στα 3/5 όπως ισχύει σήμερα.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι «σκληροί» εγκληματίες θα παραμένουν σημαντικά περισσότερο χρόνο στα σωφρονιστικά καταστήματα.
Με τις προτεινόμενες διατάξεις οι οποίες, αναμένεται να τεθούν άμεσα σε δημόσια διαβούλευση, επιδιώκεται η ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών και η προστασία του κοινωνικού συνόλου από την εγκληματικότητα, η ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την πολιτεία και τη δικαιοσύνη, καθώς επίσης η ορθή εφαρμογή των δικαιϊκών μας κανόνων που αποτελούν τον βασικό άξονα του ποινικού μας πολιτισμού.
Επιδιώκεται, ακόμα, η προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, όπως ανηλίκων, πολιτών τρίτων χωρών, θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης, trafficking. Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις αντιμετωπίζεται το νομοθετικό κενό που προκάλεσε η κατάργηση ή η υποβάθμιση μείζονος ποινικής απαξίας παραδοσιακών αδικημάτων, μετά την ισχύ των νέων Κωδίκων.
Επίσης, με το Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης, εναρμονίζονται οι διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας με τις ευρωπαϊκές συμβάσεις που ρυθμίζουν τα δικαιώματα προστασίας και αξιολόγησης των ανηλίκων και ενηλίκων θυμάτων.
Αναλυτικά, οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα έχουν ως εξής:
Το Σχέδιο Νόμου εισάγει ρυθμίσεις που βασίζονται σε 4 μείζονες άξονες:
- Πρώτον, στην αυστηροποίηση του πλαισίου των ποινών για συγκεκριμένα εγκλήματα ιδιαίτερης ποινικής απαξίας.
- Δεύτερον, στην αυστηροποίηση της απόλυσης των καταδίκων υπό όρο όπως και της άρσης της απόλυσης εγκληματιών που τελούν κατ’ επανάληψη σοβαρά κακουργήματα.
- Τρίτον, στην επαναφορά και διεύρυνση του αξιοποίνου στα κοινώς επικίνδυνα αδικήματα όπως εμπρησμό, έκρηξη, πλημμύρα κλπ, στα αδικήματα σχετικά με την υιοθεσία και στην αναδιαμόρφωση του πλαισίου των ποινών για τα αδικήματα της κλοπής και της υπεξαίρεσης (στην πλημμεληματική τους μορφή).
- Τέταρτον, στην κατ΄ απόλυτη προτεραιότητα διεξαγωγή της ανάκρισης και την εισαγωγή στο ακροατήριο υποθέσεων εξαιρετικής φύσης ή επί κακουργημάτων που αφορούν εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπονται ειδικότερα τα εξής:
- Για τα αδικήματα της εσχάτης προδοσίας, της ανθρωποκτονίας, του ομαδικού βιασμού και του βιασμού σε βάρος ανηλίκου, της θανατηφόρας ληστείας, η προβλεπόμενη ποινή είναι πλέον μόνον η ισόβια κάθειρξη.
- Επαναφέρεται η παλαιά διάταξη του άρθρου 310 παρ. 1 του ΠΚ για τη βαριά σωματική βλάβη.
- Αυστηροποιείται η διάταξη για τη σωματική βλάβη από αμέλεια (άρθρο 314 παρ. 1 ΠΚ) και προστίθεται νέα διάταξη κατά την οποία συνιστά επιβαρυντική περίσταση η τέλεση σωματικής βλάβης σε βάρος υπαλλήλου κατά την εκτέλεση της εργασίας.
- Επαναφέρεται η διάταξη για την απρόσφορη απόπειρα, η οποία είχε καταργηθεί με την αλλαγή του Ποινικού Κώδικα τον Ιούνιο του 2019.
- Αναδιαμορφώνεται και εξειδικεύεται το πλαίσιο για την παροχή κοινωφελούς εργασίας σε περίπτωση μη παροχής ή πλημμελούς παροχής αυτής από τον καταδικασθέντα.
- Για τον περιορισμό των αυτοδίκαιων αναστολών, επαναφέρεται η προϋπόθεση της μη προηγούμενης καταδίκης σε ποινή πάνω από 3 έτη για την αυτοδίκαιη αναστολή της ποινής.
Αναφορικά με την απόλυση υπό όρο:
- Σε μείζονος ποινικής απαξίας αδικήματα όπως ναρκωτικά, ανθρωποκτονία, ληστεία, εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, προβλέπεται η απαγόρευση απόλυσης με τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση.
- Σε περίπτωση πρόσκαιρης κάθειρξης για τα εγκλήματα του νόμου περί ναρκωτικών (διακεκριμένη μορφή), εγκληματική οργάνωση, τρομοκρατικές πράξεις, εσχάτη προδοσία, ανθρωποκτονία, ληστεία, εκβίαση, βιασμός και όλα κατά της γενετήσιας ελευθερίας εγκλήματα δίνεται η δυνατότητα για απόλυση υπό όρο μόνο αν έχουν εκτιθεί με ευεργετικό υπολογισμό τα 4/5 της ποινής.
- Επιπλέον για τα παραπάνω εγκλήματα, για τις περιπτώσεις καταδίκης σε ισόβια κάθειρξη, το κατώτατο όριο παραμονής στο σωφρονιστικό κατάστημα του καταδίκου αυξάνεται από τα 16 χρόνια (πραγματικής έκτισης) που ισχύει σήμερα στα 18 χρόνια.
Για τα αδικήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας:
- Η παραγραφή για τα εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας όταν αυτά τελούνται σε βάρος ανηλίκου θα αρχίζει από την ενηλικίωσή του και για ένα έτος, εφόσον η πράξη είναι πλημμέλημα και για τρία έτη εφόσον είναι κακούργημα.
- Η προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας και η προσβολή της γενετήσιας ευπρέπειας για τους ανηλίκους θα διώκεται αυτεπαγγέλτως.
- Η προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας, όταν τελείται στο πλαίσιο σχέσης εξάρτησης (εργασία κλπ) τιμωρείται πλέον μόνο με φυλάκιση (καταργήθηκε η δυνατότητα τιμώρησης της πράξης εναλλακτικά με χρηματική ποινή) και διώκεται αυτεπάγγελτα.
- Επανέρχεται η κακουργηματική μορφή της αιμομιξίας, η οποία τον Ιούνιο του 2019 έγινε πλημμέλημα.
- Το αδίκημα των γενετήσιων πράξεων με ανηλίκους ή ενώπιον τους (άρθρο 339 ΠΚ), στη βασική του μορφή τιμωρείται πλέον μόνο ως κακούργημα
Επιπλέον, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις:
- Διευρύνεται το αξιόποινο για τις παραβάσεις σχετικά με την υιοθεσία (άρθρο 360Α ΠΚ) και προστίθεται μία ακόμα συμπεριφορά ως ποινικά αξιόλογη. Πλέον τιμωρείται τόσο εκείνος που δίνει το παιδί του σε υιοθεσία, εκείνος που υιοθετεί και εκείνος που μεσολαβεί στην υιοθεσία αποκομίζοντας ο ίδιος ή προσπορίζοντας σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος.
- Αυστηροποιείται το πλαίσιο των ποινών στα αδικήματα της κλοπής και της υπεξαίρεσης (στην πλημμεληματική τους μορφή).
- Αυστηροποιούνται οι διατάξεις για τα κοινώς επικίνδυνα εγκλήματα, δηλαδή για τον εμπρησμό, τον εμπρησμό δασών, την πλημμύρα, την έκρηξη κλπ.
Τι έκανε γνωστό ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τις αλλαγές και τι ισχύει
Όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης «στο εξής αυξάνεται η προστασία των ευπαθών και των ανηλίκων, όπως και των θυμάτων κακοποίησης και έμφυλης βίας».
Ο πρωθυπουργός εννοούσε το κεφάλαιο σεξουαλικών αδικημάτων του Ποινικού Κώδικα που αναμορφώνεται και περιλαμβάνει, όπως αναφέρθηκε:
-Πρώτον επιμηκύνεται η παραγραφή για σεξουαλικά αδικήματα (πλημμελήματα) σε βάρος ανηλίκων. Δηλαδή και για τα πλημμελήματα(όπως ισχύει ήδη για τα κακουργήματα) αρχίζει να τρέχει από τη στιγμή που ο ανήλικος θα συμπληρώσει τα 19 έτη.
-Τα σεξουαλικά αδικήματα σε βάρος ανήλικων θα διώκονται πλέον αυτεπαγγέλτως.
-Η αιμομιξία (ξανά) γίνεται κακούργημα με ποινή έως 10 χρόνια. Με τον Κώδικα του 2019 είχε μετατραπεί σε πλημμέλημα.
Η αποφυλάκιση
Επίσης, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι «η απόλυση καταδίκων υπό όρους αυστηροποιείται».
Με βάση και τα όσα έχουν γίνει γνωστά, αυτό μεταφράζεται ως εξής:
-Αυξάνεται στα 4/5 ( από τα 3/5) η έκτιση της ποινής για την πρόσκαιρη κάθειρξη
-Αυξάνεται στα 18 χρόνια (από τα 16χρόνια) ο χρόνος παραμονής στις φυλακές για τους ισοβίτες ώστε να έχουν δικαίωμα να αιτηθούν αποφυλάκιση
-Καταργείται το δικαίωμα σε βραχιολάκι σε δράστες ειδεχθών εγκλημάτων Νέος ΠΚ: Οι αλλαγές που εισηγήθηκε στο υπουργικό ο Κώστας Τσιάρας
Αυτά τα αδικήματα είναι:
-Ναρκωτικά, εσχάτη προδοσία, εγκληματική οργάνωση, τρομοκρατία, ανθρωποκτονία και ληστεία .
Ανάκληση απόλυσης
Επίσης είπε πως «αίρεται η αποφυλάκιση αν διαπραχθούν νέα σοβαρά εγκλήματα». Πρακτικά αυτό σημαίνει πως εισάγεται ο όρος «ανάκληση», δηλαδή :
-Ανακαλείται η απόλυση υπό όρους εφόσον ασκηθεί δίωξη για νέο κακούργημα ή πλημμέλημα βαρύ. Ουσιαστικά αν κάποιος αποφυλακιστεί υπό όρους για ένα αδίκημα και διωχθεί για ένα καινούργιο, οδηγείται αμέσως στις φυλακές για να εκτίσει την υπόλοιπή ποινή για το πρώτο αδίκημα ενώ τρέχει η ποινική διαδικασία για το δεύτερο.
Περιβαλλοντικά εγκλήματα
Ο κ. Μητσοτάκης στην τοποθέτησή του είπε ακόμα ότι «οι ποινές γίνονται βαρύτερες για μία σειρά από περιβαλλοντικά εγκλήματα, όπως οι εμπρησμοί δασών».
Αυτό πρακτικά πως:
-Όλα τα κοινώς επικίνδυνα εγκλήματα (εμπρησμοί, έκρηξη, ναυάγια πλοίων κλπ ) μετατρέπονται από συγκεκριμένης σε αφηρημένης διακινδύνευσης. Δηλαδή η ποινή επιβάλλεται και όταν μπορούσε απλώς να προκύψει κίνδυνος για αόριστο αριθμό προσώπων και πραγμάτων ή πράγματων και όχι μόνον ( όπως ίσχυε μέχρι τώρα) εφόσον έχει προκύψει αυτός ο κίνδυνος. Πρόκειται δηλαδή ξεκάθαρη για αυστηροποίηση του πλαισίου.
«Πρόκειται με άλλα λόγια, για αλλαγές που παρακολουθούν την κοινωνική πραγματικότητα, απαντούν στα ζητούμενα των πολιτών, αποδεικνύουν όμως και την ετοιμότητα αυτής της Κυβέρνησης να παρεμβαίνει όπου χρειάζεται και να διορθώνει τα λάθη του παρελθόντος», έκλεισε την τοποθέτησή του ο πρωθυπουργός.
Η εισήγηση του πρωθυπουργού για το θέμα στο υπουργικό συμβούλιο
«Από την πλούσια σημερινή μας ατζέντα, θα ήθελα επίσης να επισημάνω τις πολύ σημαντικές αλλαγές που θα εισηγηθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με τον Ποινικό Κώδικα. Στο εξής αυξάνεται η προστασία των ευπαθών και των ανηλίκων, όπως και των θυμάτων κακοποίησης και έμφυλης βίας. Η απόλυση καταδίκων υπό όρους αυστηροποιείται. Αίρεται αν διαπραχθούν νέα σοβαρά εγκλήματα, ενώ οι ποινές γίνονται βαρύτερες για μία σειρά από περιβαλλοντικά εγκλήματα, όπως οι εμπρησμοί δασών.
Πρόκειται με άλλα λόγια, για αλλαγές που παρακολουθούν την κοινωνική πραγματικότητα, απαντούν στα ζητούμενα των πολιτών, αποδεικνύουν όμως και την ετοιμότητα αυτής της Κυβέρνησης να παρεμβαίνει όπου χρειάζεται και να διορθώνει τα λάθη του παρελθόντος», υπογράμμισε ο Πρωθυπουργός στην εισήγήσή του στο υπουργικό συμβούλιο για το θέμα.
{https://www.youtube.com/watch?v=fqoRZmqpcbg}
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε και ανάρτηση στα social media για το θέμα αναφέροντας:
«Στο Υπουργικό Συμβούλιο συζητήσαμε τις σημαντικές αλλαγές που θα εισηγηθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με τον Ποινικό Κώδικα. Στο εξής αυξάνεται η προστασία των ευπαθών και των ανηλίκων, όπως και των θυμάτων κακοποίησης και έμφυλης βίας, ενώ η απόλυση καταδίκων υπό όρους αυστηροποιείται».
(πληροφορίες από dikastiko.gr)
