Ο κ. Παπανδρέου εντάσσει τις οποιεσδήποτε αλλαγές, είτε για τον εκλογικό νόμο είτε γενικότερα, σε ένα συνολικό πλαίσιο αλλαγών, στην κατεύθυνση της ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών για μια ισχυρή Ελλάδα: «Για εμάς διακύβευμα είναι ένας ριζοσπαστικός εκδημοκρατισμός της χώρας μας και της ίδιας της Ευρώπης».
Ως προς το εκλογικό σύστημα, είπε ότι χρειάζεται περισσότερος χρόνος συζήτησης και δήλωσε ότι πρότεινε στον Πρωθυπουργό «να εξεταστεί σοβαρά μια παλιά μας πρόταση, ένα μικτό σύστημα μονοεδρικών, αλλά και περιφερειακές λίστες, τύπου Επικρατείας αλλά σε περιφερειακό επίπεδο, με κριτήρια που τα κόμματα θα βάλουν αξιοκρατικά για στελέχη που θα αναδείξουν, το οποίο θα έχει αναλογικό χαρακτήρα».
«Αυτό σπάει το μαύρο χρήμα. Δεν έχει σχέση με πριμοδοτήσεις», είπε και προσέθεσε ότι «η απλή αναλογική, που σωστά έχει ως στόχο μια δικαιότερη αντιπροσώπευση των πολιτών, είναι σε αντίθεση με τη λογική να μη σπάσουν οι περιφέρειες, γιατί αυτές υποθάλπουν τη λογική του μαύρου χρήματος».
«Θέλουμε, λοιπόν, τη σωστή αντιπροσώπευση του πολίτη ή θέλουμε να αντιπροσωπεύονται τα μεγάλα συμφέροντα με τις μεγάλες περιφέρειες;», διερωτήθη, για να τονίσει πως «αν πάμε, λοιπόν, στη λογική της απλής αναλογικής, δεν μπορεί παρά να είναι προϋπόθεση το σπάσιμο των περιφερειών».
Ερωτηθείς σχετικά με μείωση του 3%, τόνισε πως δεν είναι κάτι που τον αφορά. «Ένα εκλογικό σύστημα, εφόσον θέλουμε να το συζητήσουμε σοβαρά, θέλει και χρόνο», είπε και προσέθεσε ότι «πρωτίστως θέλει τον διάλογο από πλευράς της ίδιας της κυβέρνησης, αλλά βέβαια και η αξιωματική αντιπολίτευση έχει κι αυτή ευθύνη να μπει σε έναν ουσιαστικό διάλογο για ένα άλλο εκλογικό σύστημα». «Άρα πρότασή μου είναι να υπάρξει περισσότερος χρόνος να εξετάσουμε όλα τα διαφορετικά συστήματα από την Ευρώπη και αλλού», είπε.
Σε επισήμανση ότι και το ΠΑΣΟΚ ζητά περισσότερο χρόνο, ο κ. Παπανδρέου είπε ότι πολλά κόμματα ζητούν περισσότερο χρόνο και ανέφερε ότι το σύστημα θα έχει διαχρονική ισχύ και θα πρέπει να υπηρετεί τους στόχους της πραγματικής εκπροσώπησης, σπάσιμο του μαύρου χρήματος, θα συμβάλει σε μια ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών.
«Θέλει», είπε, «μια σοβαρή συζήτηση από την πολιτική τάξη της χώρας, στο πλαίσιο ενός συστήματος που θα χτυπήσει το πελατειακό κράτος, που θα εμπεδώνει τη λογοδοσία, τη διαφάνεια, την αποκέντρωση, την ενίσχυση του δημοκρατικού ελέγχου, αλλιώς δεν θα αντιμετωπίσουμε τις πραγματικές αιτίες της κρίσης». «Μια ισχυρή Ελλάδα είναι αυτή που εδράζεται σε ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς», τόνισε.
Ο πρώην πρωθυπουργός είπε ότι οι εξελίξεις στην Ευρώπη και στη γειτονιά μας, στη γειτονική χώρα, δείχνουν πόση ανάγκη υπάρχει για μια ισχυρή Ελλάδα, «που για να υπάρξει πρέπει να δούμε επιτέλους τα αίτια της κρίσης, πώς φτάσαμε μέχρι εδώ, γιατί ήμασταν αναγκασμένοι να έχουμε τα μνημόνια».
Όπως είπε, «τα αίτια της κρίσης είναι θέμα βαθύτατα πολιτικό και όχι οικονομικό, θέμα λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα μας», ότι είναι η αδυναμία των δημοκρατικών θεσμών απέναντι στη σπατάλη, τη γραφειοκρατία, το πελατειακό σύστημα, το μαύρο χρήμα.
Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης αυτών, έθεσε συνολικά και το ζήτημα του εκλογικού συστήματος ο πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατών Σοσιαλιστών: «Εμείς έχουμε ως διακύβευμα να ενισχύσουμε βαθύτατα τους δημοκρατικούς θεσμούς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να δούμε είτε το εκλογικό, είτε το συνταγματικό, είτε οποιεσδήποτε άλλες αλλαγές».
Ως προς το εκλογικό σύστημα είπε πως είναι ερώτημα του 20ου αιώνα, και ότι το ερώτημα του 21ου αιώνα είναι το πώς ενισχύουμε σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία τη συμμετοχή, τη συνοχή, την κοινωνική δικαιοσύνη, τη φωνή του πολίτη.
Ερωτηθείς αν πρέπει να ενισχυθούν τα δημοψηφίσματα μέσα από τη συνταγματική αναθεώρηση, ο κ. Παπανδρέου είπε ότι «ήμασταν η πρώτη κυβέρνηση που έφερε νόμο για τα δημοψηφίσματα, παραμένει στη φιλοσοφία μας. Σαφώς όταν το είχαμε προτείνει τότε μακάρι να είχε γίνει, γιατί θα είχαμε την απόφαση του ελληνικού λαού είτε έτσι είτε αλλιώς -πιστεύω όμως ότι θα είχαμε ένα θετικό αποτέλεσμα- θα είχαμε προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις, θα είχαμε τελειώσει με το μνημόνιο και θα είχαμε πια βγει και θα ήμασταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση». «Δυστυχώς όλοι πέσανε πάνω μου εκείνη την εποχή εναντίον των δημοψηφισμάτων», είπε.
Για το εάν θεωρεί ώριμες τις συνθήκες για εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό, είπε ότι δεν ήταν ποτέ εναντίον και ότι μάλιστα έχει εκφράσει τη θετική άποψη της εκλογής του από τον λαό, για να τονίσει ότι θα πρέπει όμως αυτό να μην είναι «ξεκάρφωτο» και «απλώς ένα παιχνίδι πολιτικής συγκυρίας».
