Ο επίτροπος Μετανάστευσης κατά την ομιλία του στο συνέδριο που έχει θέμα το «Προσφυγικό - Μεταναστευτικό: Ευρωπαϊκό πρόβλημα ή αφορμή για επανακαθορισμό της σχέσης, αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών -μελών; Νομική διάσταση στην εσωτερική νομοθεσία», παρουσίασε τη νομική και πολιτική διάσταση του θέματος, καθώς και την πολιτική μετανάστευσης της ΕΕ.
Ο κ. Αβραμόπουλος είπε πως δοκιμάζεται αυτούς τους καιρούς και η μεταπολεμική αρχιτεκτονική αλλά και το αξιακό σύστημα, το όραμα και η ιδέα της Ευρώπης. Μάλιστα, επισήμανε ότι το προσφυγικό - μεταναστευτικό ζήτημα δεν αποτελεί ζήτημα ευρωπαϊκό, αλλά διεθνές που έχει πάρει και παγκόσμιες διαστάσεις, καθώς 50 εκατομμύρια πρόσφυγες βρίσκονται ανά τον κόσμο, για να υπογραμμίσει στη συνέχεια πως η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μεγάλης κλίμακας κρίση και δοκιμάζεται η συνοχή, η αλληλεγγύη, οι αξίες και οι αρχές της, η ενότητά της.
Ο κ. Αβραμόπουλος έκανε αναφορά στις ροές που είχε η Ελλάδα και η Ιταλία το 2015 και παρατήρησε ότι τις τελευταίες εβδομάδες «βλέπουμε οι αφίξεις στη χώρα μας να μειώνονται, ενώ αντιθέτως στην Ιταλία ξεκίνησαν με αυξανόμενη πορεία». «Τον Μάρτιο περίπου 10.000 μετανάστες έφθασαν στην Ιταλία. Περίπου 3.000, τα τελευταία 24ωρα, συμφώνα με χθεσινή πληροφορία» είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε πως οι δρόμοι των διακινητών είναι απρόβλεπτοι, μεταφέρονται οι μεταναστευτικές ροές. Δίνοντας ένα παράδειγμα, ανέφερε πως «πρόσφατα υπήρχε μια αύξηση παροδική αλλά εντυπωσιακή στις αφίξεις από τη Λαπωνία προς Φιλανδία, Αφγανών και Ιρακινών».
Ο αριθμός των αιτήσεων ασύλου στην Ευρώπη συνολικά παρουσιάζει επίσης αύξηση, διπλασιάστηκε το 2015 σε σύγκριση με το 2014, ενώ τριπλασιάστηκε σε σύγκριση με το 2013, είπε ο επίτροπος Μετανάστευσης και παρέθεσε μια σειρά από συγκεκριμένες δράσεις που η Επιτροπή έχει λάβει για να διαχειριστεί την κατάσταση και να δώσει ευρωπαϊκές λύσεις.
«Πενιχρά και απογοητευτικά τα αποτελέσματα της έως τώρα εφαρμογής του συστήματος της μετεγκατάστασης»
Αναφορικά με τη δημιουργία των hot spot στην Ιταλία και στην Ελλάδα, διευκρίνισε πως αυτά είναι στελεχωμένες υπηρεσίες που εξετάζουν ποιοι δικαιούνται διεθνούς προστασίας.
«Πενιχρά και απογοητευτικά» χαρακτήρισε ο επίτροπος τα αποτελέσματα της έως τώρα εφαρμογής του συστήματος της «μετεγκατάστασης», από τον Σεπτέμβριο του 2015, σύμφωνα με το οποίο προβλέπεται 160.000 πρόσφυγες, κυρίως από την Ελλάδα και την Ιταλία, να μετεγκατασταθούν σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ τα επόμενα 2 χρόνια.
Μέχρι τώρα τα κράτη-μέλη έχουν προχωρήσει στη μετεγκατάσταση μόλις 1.000 αιτούντων άσυλο, ανέφερε ο κ. Αβραμόπουλος κάνοντας λόγο για αποτελέσματα, πενιχρά και απογοητευτικά, και υπογράμμισε πως είναι μείζον πολιτικό ζήτημα το οποίο πρέπει να αντιμετωπίσουμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Κάνουμε τα πάντα ώστε η κατάσταση αυτή να αλλάξει τις επόμενες εβδομάδες, καθώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε την ανθρωπιστική κρίση στην Ελλάδα και να αποφύγουμε μια ενδεχόμενη κρίση στην Ιταλία» προσέθεσε.
Επιπλέον, αναφέρθηκε και στην ενεργοποίηση του συστήματος «επανεγκατάστασης» περισσότερων από 22.000 προσφύγων από τρίτες χώρες, όπου σήμερα φιλοξενούνται, προς τα κράτη-μέλη της ΕΕ, η οποία διαθέτει σημαντικά κονδύλια σε ειδικά ταμεία τους, όπως για παράδειγμα προς την Τουρκία, για την προστασία και υποστήριξη των προσφύγων που ζουν σ' αυτές.
Στην Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση περιλαμβάνεται και ο συντονισμός με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, στην πρόταση για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, «για να σταματήσει η παράτυπη μετανάστευση από την Τουρκία και να τερματίσουμε τις επιχειρήσεις των λαθρεμπόρων», υπογράμμισε ο κ. Αβραμόπουλος και προσέθεσε:
Η μεταναστευτική πίεση είναι τέτοιας κλίμακας, που κανένα κράτος-μέλος δεν θα μπορούσε να την αντιμετωπίσει από μόνο του. Γι' αυτό και κατέθεσα τον Δεκέμβριο την πρόταση για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα έχει ουσιαστική υποστηρικτή δράση προς τα κράτη-μέλη και κυρίως βασίζεται στην πρόληψη. Θα κάνει έγκαιρα εκτίμηση ευπάθειας των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης και θα επεξεργάζεται μέτρα αντιμετώπισης σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη.
Γνωρίζετε τα όρια των συνθηκών και τον απόλυτο σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας. Επομένως, αντιλαμβάνεστε την προστιθέμενη αξία που θα έχει η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής για χώρες πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα».
Ο Ευρωπαίος επίτροπος τόνισε πως αυτήν τη στιγμή η χώρα μας είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη πίεση στα σύνορά της και επανέλαβε τη θέση του για τον επανακαθορισμό του Δουβλίνου. «Μόλις την περασμένη εβδομάδα, η Επιτροπή ξεκίνησε τη διαδικασία για τη μεταρρύθμιση του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου, συμπεριλαμβανομένου του Δουβλίνου. Παρουσιάσαμε, επίσης, μια αναθεωρημένη πρόταση για ένα σύστημα εισόδου-εξόδου, για να διευκολύνουμε και να ενισχύσουμε τις διαδικασίες ελέγχου στα σύνορα για τους υπηκόους τρίτων χωρών.
Αυτές οι προτάσεις όμως δεν επαρκούν. Πήρα λοιπόν νέα πρωτοβουλία να προωθήσω τον επανακαθορισμό του Δουβλίνου, παρά τις αντιρρήσεις και τις αντιδράσεις χωρών, κυρίως της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης» ανέφερε ο κ. Αβραμόπουλος.
Στο σημείο αυτό τόνισε πως το κλειδί για να γίνει η πρόταση αυτή αποδεκτή, είναι η επιλογή της κατάλληλης πολιτικής και χρονικής συγκυρίας και η κατάλληλη προετοιμασία του εδάφους.
«Ήδη, αυτή την εβδομάδα έστειλα ένα δυνατό πολιτικό μήνυμα στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μήνυμα που βρήκε ανταπόκριση» ανέφερε και επισήμανε πως «το Ευρωκοινοβούλιο υπερψήφισε, με μεγάλη διακομματική πλειοψηφία, ένα ψήφισμα για την ολιστική αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ζητήματος, μέσα στο οποίο παρέχει πολιτική στήριξη στις προθέσεις μου για τη ριζική αναθεώρηση του Συστήματος Ασύλου».
Τέλος, τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να δημιουργήσει ένα εύρωστο και αποτελεσματικό κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, το οποίο θα είναι δίκαιο, τόσο για τα κράτη-μέλη και τους πολίτες της ΕΕ όσο και για τους πρόσφυγες και τις χώρες προέλευσης και διέλευσης.
«Αυτή τη στιγμή, η χώρα πρώτης άφιξης ενός μετανάστη-πρόσφυγα αποφασίζει για το εάν θα του χορηγηθεί άσυλο και πώς θα διεκπεραιωθεί. Αυτό δεν είναι ούτε δίκαιο, αλλά και ούτε βιώσιμο.
Προς το παρόν, ανακοινώθηκαν οι διαφορετικές επιλογές, μεταξύ των οποίων θα κινηθώ για τις νομοθετικές μου προτάσεις που έπονται, στις αρχές Μαΐου. Θέλω όμως να είμαι σαφής, δεν θα παρουσιάσω μια επιφανειακή μεταρρύθμιση, αλλά μια ουσιαστική βελτίωση του περίφημου Δουβλίνου, ώστε να εξασφαλιστεί η δίκαιη κατανομή των ευθυνών και η αλληλεγγύη» σημείωσε καταληκτικά.
