Ένα ολοκληρωμένο ρεπορτάζ για την επικείμενη Σύνοδο Κορυφής της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας που διεξαχθεί στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα παρουσιάζει το Κ-Report των Κάστα Καλλίτση και Παύλου Τσίμα που κυκλοφορεί καθημερινά σε συνδρομητική μορφή και με πλούσια ύλη. Κάθε Τετάρτη μάλιστα το K-Report παρέχει δωρεάν στους αναγνώστες του το ειδικό τεύχος "Έχετε γράμμα από την Τουρκία" που επιμελούνται ο Ευάγγελος Αρεταίος και η Μαρία Ζαχαράκη, από το οποίο και αναδημοσιεύουμε:
Η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, 7-8 Ιουλίου, στην Άγκυρα αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο καμπής για τη Συμμαχία. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αύξηση των αμυντικών δαπανών, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι μετασεισμοί της Μεσανατολικής αστάθειας και η εύθραυστη ισορροπία του ευρωατλαντικού άξονα.
Αμυντικές δαπάνες: Η Σύνοδος της Άγκυρας αναμένεται να επικεντρωθεί στην απαίτηση για αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών, με στόχο τη σταδιακή μετάβαση από το 2% του ΑΕΠ σε πολύ υψηλότερα επίπεδα, έως και το 5%. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προβάλλει τη διαδικασία ως δοκιμασία αξιοπιστίας της Συμμαχίας, όπου οι πολιτικές υποσχέσεις θα πρέπει να μετατραπούν σε επιχειρησιακή πραγματικότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, στο περιθώριο της Συνόδου θα διεξαχθεί Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας, με στόχο τη σύναψη νέων πολυμερών συμφωνιών παραγωγής και εξοπλισμών, σε ένα περιβάλλον όπου η Τουρκία επιδιώκει ενίσχυση του βιομηχανικού της αποτυπώματος.
Αστάθεια: Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής πίεσης στις ήδη εύθραυστες ισορροπίες μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, ενώ οι διαφωνίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας εντείνονται, όσο ο Ντόναλντ Τραμπ ασκεί κριτική σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για περιορισμένη στρατιωτική συνδρομή.
Η Σύνοδος της Άγκυρας δεν αποτελεί μόνο γεωπολιτικό γεγονός, αλλά και δοκιμασία εσωτερικής συνοχής, με τις αποκλίσεις να αποκτούν πλέον θεσμική βαρύτητα. Οι συζητήσεις για πιθανή μείωση της αμερικανικής δέσμευσης προς το ΝΑΤΟ αυξάνουν την πίεση προς την Ευρώπη για μεγαλύτερη ανάληψη βαρών. Ταυτόχρονα, η οικονομική πραγματικότητα πολλών κρατών καθιστά δύσκολη την υλοποίηση των νέων στόχων.
Ουκρανία: Η υποστήριξη προς το Κίεβο αναμένεται να συνεχιστεί τόσο σε άμεσο στρατιωτικό επίπεδο όσο και μέσω μακροπρόθεσμων μηχανισμών ενίσχυσης, με έμφαση σε συντονισμένες προμήθειες και εκπαιδευτικά προγράμματα. Η παρουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Άγκυρα θεωρείται πιθανή, προσδίδοντας πρόσθετο πολιτικό βάρος στη συζήτηση.
Ο ρόλος της Τουρκίας: Η Τουρκία σύμφωνα με τον Τούρκο αρθρογράφο Μουράτ Γετκίν επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη θέση της εντός της Συμμαχίας, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της ιδιομορφία ως στρατηγικό πλεονέκτημα. Οι αμυντικές της συνεργασίες με ευρωπαϊκές χώρες και η εμπλοκή της σε προγράμματα νέων εξοπλισμών, όπως το μαχητικό ΚΑΑΝ, ενισχύουν τη βιομηχανική της προβολή. Παράλληλα, οι επαφές της τουρκικής ηγεσίας με την αμερικανική πλευρά και οι επισκέψεις σε τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια επανακαθορισμού των σχέσεων με το ΝΑΤΟ.
Πολύ σχετικό κι αυτό:
ΕΕ-Τουρκία παραμερίζουν το «αγκάθι» του κράτους δικαίου
Η ταυτόχρονη επίσκεψη στην Άγκυρα των τριών κορυφαίων Επιτρόπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – της Kaja Kallas, της Marta Kos και του Magnus Brunner – λίγες μόλις ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, αναδεικνύεται από τον τουρκικό Τύπο ως χαρακτηριστική ένδειξη της βαθιάς μεταβολής που συντελείται στις ευρωτουρκικές σχέσεις. Όπως επισημαίνουν, η Hürriyet, η Milliyet και ο Murat Yetkin, η EE δεν επιχειρεί να επανεκκινήσει την ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας. Αντιθέτως, εγκαθιδρύει σταδιακά ένα νέο μοντέλο σχέσεων, στο οποίο η συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας, της άμυνας, της μετανάστευσης, της συνδεσιμότητας και του εμπορίου αποσυνδέεται από τις εκκρεμότητες που αφορούν το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Όπως σημειώνει ο Yetkin, η δημοκρατική οπισθοδρόμηση της Τουρκίας εξακολουθεί να αναφέρεται στις ευρωπαϊκές εκθέσεις, όμως έχει πάψει να αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα της ευρωπαϊκής πολιτικής απέναντι στην Άγκυρα. Η πραγματιστική γεωπολιτική υπερισχύει πλέον της κανονιστικής πολιτικής διεύρυνσης.
Σχέδιο 19 σημείων από Τουρκία: Ο τουρκικός καθεστωτικός Τύπος επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει αυτή τη μεταβολή. Η Sabah παρουσιάζει το 19 σημείων σχέδιο που θα καταθέσει ο Hakan Fidan στους συνομιλητές του ως απόδειξη ότι η Ευρώπη προσαρμόζεται στη νέα ισορροπία ισχύος, ενώ η Hande Fırat στη Hürriyet και η Milliyet εντάσσουν τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο νέο αφήγημα, όπου η αποτρεπτική ισχύς δεν θα εξαρτάται μόνο από στρατεύματα αλλά από αμυντική βιομηχανία, τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη και παραγωγική ικανότητα. Σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική, η Τουρκία προβάλλεται ως μία από τις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν τόσο γεωγραφική όσο και αμυντική βιομηχανική αξία για τη Συμμαχία.
Η Nilgün Tekfidan Gümüş στην Hurriyet υποστηρίζει ότι η σταδιακή μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης για την ευρωπαϊκή άμυνα από τις ΗΠΑ προς τις ευρωπαϊκές χώρες δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την τουρκική αμυντική βιομηχανία, παρά τις πολιτικές επιφυλάξεις των Βρυξελλών και τα εμπόδια που εξακολουθούν να θέτουν η Ελλάδα και η Κύπρος. Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται έτσι από την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. προς την ένταξή της στην υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή αμυντική και βιομηχανική αρχιτεκτονική.
Για την Άγκυρα, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη διεθνή νομιμοποίηση χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις στο εσωτερικό πεδίο. Για τις Βρυξέλλες, αποτελεί την αποδοχή ότι, στη σημερινή συγκυρία, η Τουρκία είναι πολύ σημαντική για να απομονωθεί, αλλά εξακολουθεί να είναι υπερβολικά προβληματική για να επανενταχθεί στην ευρωπαϊκή τροχιά.
