Τα «Παιχνίδια Εξουσίας» αναδημοσιεύουν από το Κ- Report των Κώστα Καλλίτση και Παύλου Τσίμα, που κυκλοφορεί καθημερινά σε συνδρομητική βάση με πλούσια ύλη, για τα «αντίποινα» που συζητά η Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβάλει στις Ηνωμένες Πολιτείες σε περίπτωση που ο Ντ. Τραμπ επιβάλλει οικονομικές κυρώσεις εναντίον των Βρυξελλών:
Δύο βαριά όπλα βρίσκονται στο τραπέζι των συζητήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως αντίποινα στις ΗΠΑ, σε περίπτωση που ο Ντ. Τραμπ θα επέβαλε τιμωρητικούς δασμούς στις οκτώ ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ για την άρνησή τους να συναινέσουν στην κατάληψη της Γροιλανδίας: Ένα, δασμοί ύψους 93 δισ. ευρώ σε συγκεκριμένα προϊόντα και ρεπουμπλικανικές πολιτείες των ΗΠΑ και, δεύτερο, η ενεργοποίηση του «εμπορικού μπαζούκα», ενός πολιτικού εργαλείου «κατά του οικονομικού εξαναγκασμού» που θα μπορούσε να αποκλείσει αμερικανικές εταιρείες από την ενιαία αγορά. Για το θέμα θα γίνει έκτακτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ, την Πέμπτη στις Βρυξέλλες.
Χτες, αίσθηση προκάλεσε η επιστολή του Τραμπ στον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, στην οποία εμφανίζει τη διεκδίκηση της Γροιλανδίας ως εκδίκηση για το Νόμπελ Ειρήνης που δεν πήρε. «Αφού δεν μου δώσατε το Νόμπελ Ειρήνης, δεν αισθάνομαι πλέον την υποχρέωση να σκέφτομαι μόνο την ειρήνη», έγραψε, απαντώντας σε σημείωμα του Γιόνας Στόρε, όπου ο Νορβηγός πρωθυπουργός του εξηγούσε ότι τα Νόμπελ τα απονέμει ανεξάρτητη επιτροπή και όχι η κυβέρνησή του.
Επί του πεδίου, η Δανία αύξησε χθες κατά 200 μάχιμους τις δυνάμεις της στη Γροιλανδία, «για 1 ή 2 χρόνια», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας, Τρ. Πούλσεν, που ζήτησε από τον Γ.Γ. του ΝΑΤΟ, Μ. Ρούτε, να εγκατασταθεί νατοϊκή αποστολή στη νήσο. Τη συμμετοχή του καναδικού στρατού στις ασκήσεις στη Γροιλανδία μελετά ο Μ. Κάρνεϊ.
Επί του θέματος, το Κ- Report παρουσιάζει σε σύνοψη την ανάλυση του Euroactiv με τίτλο «Γιατί η Ευρώπη δεν ενεργοποιεί το "οικονομικό μπαζούκα" κατά των ΗΠΑ». Η στήλη το αναδημοσιεύει:
Η ενεργοποίησή του απαιτεί ειδική πλειοψηφία κρατών-μελών, την οποία προς το παρόν το Παρίσι δυσκολεύεται να εξασφαλίσει. Κομβικό ρόλο παίζει ο φόβος της κλιμάκωσης.
Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση βρισκόταν αντιμέτωπη με οποιονδήποτε άλλο γεωπολιτικό αντίπαλο, θα είχε ήδη ενεργοποιήσει το σύνολο των εμπορικών της εργαλείων. Ωστόσο, απέναντι στον Τραμπ και τις απειλές του για νέους δασμούς, που συνδέονται ευθέως με την επιδίωξη των ΗΠΑ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία, οι Βρυξέλλες εμφανίζονται και πάλι επιφυλακτικές.
Κατά τις πρόσφατες συνομιλίες των πρεσβευτών της ΕΕ, δεν υπήρξε συμφωνία για την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντι-Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument – ACI), του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα» της Ένωσης. Πρόκειται για το ισχυρότερο εμπορικό όπλο της ΕΕ, σχεδιασμένο ακριβώς για περιπτώσεις πολιτικού και οικονομικού εκβιασμού από τρίτες χώρες. Το ζήτημα μεταφέρεται πλέον σε επίπεδο ηγετών, στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αν και ελάχιστοι αναμένουν ουσιαστική συζήτηση για την αξιοποίησή του.
Το μοτίβο είναι γνώριμο. Ο Τραμπ απειλεί με δασμούς. Η Γαλλία ζητά σκληρή απάντηση. Και τελικά, η ΕΕ υποχωρεί ή περιορίζεται σε ήπιες κινήσεις, αφήνοντας τις απειλές να αιωρούνται. Το ίδιο συνέβη και πέρυσι, όταν η Ένωση κατέληξε σε μια εμπορική συμφωνία με την Ουάσιγκτον, την οποία πολλοί στις Βρυξέλλες θεώρησαν σαφώς άνιση.
Η τρέχουσα κρίση είναι, ωστόσο, ποιοτικά διαφορετική. Η πίεση προς τη Δανία για τη Γροιλανδία εμπίπτει απολύτως στο πεδίο εφαρμογής του ACI, που επιτρέπει την επιβολή επενδυτικών περιορισμών, απαγορεύσεων σε δημόσιες συμβάσεις, στοχευμένων κυρώσεων και δασμών σε αγαθά και υπηρεσίες. Παρ’ όλα αυτά, η ενεργοποίησή του απαιτεί ειδική πλειοψηφία κρατών-μελών, την οποία προς το παρόν το Παρίσι δυσκολεύεται να εξασφαλίσει.
Κομβικό ρόλο παίζει ο φόβος της κλιμάκωσης. Η Ευρώπη ανησυχεί ότι μια σκληρή εμπορική απάντηση θα μπορούσε να προκαλέσει αμερικανικά αντίποινα σε κρίσιμους τομείς, όπως η τεχνολογία και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, όπου η ΕΕ είναι πιο ευάλωτη. Παράλληλα, παραμένει έντονος ο φόβος ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να περιορίσει τη στρατιωτική και πληροφοριακή της στήριξη στην Ουκρανία ή, στο ακραίο σενάριο, να αποστασιοποιηθεί περαιτέρω από το ΝΑΤΟ.
Υπέρμαχοι του μπαζούκα (ACI) υποστηρίζουν ότι υπάρχει περιθώριο σταδιακής και ελεγχόμενης αντίδρασης, ξεκινώντας από στοχευμένα μέτρα σε αγαθά και όχι σε υπηρεσίες. Ωστόσο, προς το παρόν, η ΕΕ δείχνει να προτιμά την ευελιξία και την αποφυγή ρήξης, κρατώντας το «μπαζούκα» στο οπλοστάσιο — αλλά χωρίς να το χρησιμοποιεί. Αυτό, προειδοποιούν αναλυτές, ενδέχεται να ενισχύσει την αίσθηση στην Ουάσιγκτον ότι το κόστος του εξαναγκασμού της Ευρώπης παραμένει διαχειρίσιμο.
