Ένα συγκλονιστικό πολιτικό και δικαστικό θρίλερ με όλα τα κρίσιμα γεγονότα, τα πρόσωπα, τις αποκαλύψεις, τις συγκρούσεις, τους κατηγορούμενους, τους μάρτυρες και τους επιζώντες, τα έντονα συναισθήματα και τα απρόβλεπτα σενάρια για την έκβαση της ιστορίας. Ένα βιβλίο για το συλλογικό τραύμα, την αλήθεια και τη μνήμη.
Για την υπόθεση των Τεμπών έχουν γραφτεί και έχουν ειπωθεί τόσα πολλά και από πολλούς. Γιατί αποφασίσατε να γράψετε ένα βιβλίο ειδικά για το ζήτημα αυτό;
Ζούμε σε μια σκοτεινή εποχή. Σκάνδαλα, υποκλοπές, διαφθορά, χειραγώγηση των ΜΜΕ, παρεμβάσεις σε ανεξάρτητες αρχές και τη δικαιοσύνη, όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και εργασιακή επισφάλεια. Ανάμεσα σε όλες τις μεγάλες πολιτικές και δικαστικές υποθέσεις που απασχολούν την κοινή γνώμη το έγκλημα των Τεμπών ξεχωρίζει.
Κατ’ αρχάς επειδή αφορά τον άδικο θάνατο 57 ανθρώπων, οι περισσότεροι νεαρής ηλικίας, εξαιτίας εγκληματικών παραλείψεων της πολιτείας. Το κυριότερο όμως είναι ότι τα Τέμπη ξεχωρίζουν επειδή συγκίνησαν και κινητοποίησαν ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, με ένα συγκλονιστικό ενδιαφέρον σε κάθε γωνιά της χώρας και έξω από αυτήν. Υπό αυτή την έννοια το βιβλίο προσπαθεί να συμβάλει με ένα μυθιστορηματικό λόγο στην αντιμετώπιση ενός συλλογικού τραύματος, χωρίς να αφήσει έξω τίποτα από όσα έχουν συμβεί και ειπωθεί.
Με ποια κριτήρια επιλέξατε τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τις αποκαλύψεις που αναδεικνύεται στα 77 κεφάλαια που συγκροτούν το βιβλίο σας;
Προσπάθησα να μην αφήσω τίποτα έξω, ξεκινώντας από τη μυθιστορηματική καταγραφή μιας πραγματικής ιστορίας. Εκείνη η νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023, δυο τρένα που συγκρούονται, η πυρόσφαιρα, η επιχείρηση διάσωσης, η αγωνία των συγγενών, οι μαρτυρίες όσων έσπευσαν να βοηθήσουν, όλα όσα έγιναν τις πρώτες ώρες. Ακολουθούν οι σκοτεινές διαδρομές αυτής της υπόθεσης, η μονταζιέρα με το χαλκευμένο ηχητικό υλικό, η κυβερνητική προπαγάνδα, η διαμόρφωση χώρου ή κοινώς το μπάζωμα, οι παρεμβάσεις του επικεφαλής της κυβέρνησης στην ανάκριση, οι αποκαλύψεις για τα τεράστια κενά στα συστήματα ασφαλείας, οι καταθέσεις ειδικών, ο αγώνας της Ευρωπαίας Εισαγγελέα, οι διαφορετικές θεωρίες για τα αίτια, άλλες θεμελιωμένες και άλλες ευφάνταστες. Και βέβαια οι ενέργειες των συγγενών, χάρη στις οποίες αποκαλύφθηκαν πολλά σημεία που θα έμεναν στο σκοτάδι, το 1,3 εκατομμύριο υπογραφές που απαιτούν δικαιοσύνη, οι συγκλονιστικές συγκεντρώσεις, οι μεθοδεύσεις στη Βουλή, είναι πολλά αυτά τα οποία έπρεπε να αποτυπωθούν στο βιβλίο.
Έχει ειπωθεί πως πολλές φορές η ζωή ξεπερνάει την τέχνη. Ισχύει αυτό στην υπόθεση των Τεμπών;
Όπως αναδεικνύεται στο βιβλίο, το έγκλημα των Τεμπών αποτελεί μια ιστορία πολυδιάστατη, όπου εμπλέκονται η πολιτική και η δικαστική εξουσία, οι κατηγορούμενοι και τα θύματα, οι οικογένειες των νεκρών και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, σε μία πλοκή που θυμίζει πολιτικό και δικαστικό θρίλερ πέρα από κάθε φαντασία. Δεκάδες πρωταγωνιστές σε όλες τις πλευρές αυτής της ιστορίας, ο καθένας με τη δική του αλήθεια και κάποιοι βέβαια που σκόπιμα επιχείρησαν να συσκοτίσουν τα αίτια και τις ευθύνες. Πράγματι, αν κάποιος διαβάσει αυτό το βιβλίο χωρίς να ξέρει ότι αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα πιθανόν να πιστέψει ότι η φαντασία του συγγραφέα καλπάζει. Δεν αναφέρομαι στη σύγκρουση δύο τρένων, αλλά σε όσα οδήγησαν σε αυτήν και σε όσα ακολούθησαν, δηλαδή μία μάχη ανάμεσα σε αυτούς που ζητούν δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια και σε αυτούς που επιδιώκουν τη συγκάλυψη και την υποβάθμιση του εγκλήματος.
Τελικά μετά από 2,5 χρόνια έχουμε μάθει την αλήθεια για το έγκλημα των Τεμπών ή τουλάχιστον βρισκόμαστε κοντά της; Αν όχι, τι είναι εκείνο που μας εμποδίζει;
Έχουμε μάθει πολλά αυτά τα δυόμισι χρόνια και στο βιβλίο προσπάθησα να τα καταγράψω με έναν τρόπο που ο καθένας μπορεί να βγάλει μόνος του τα συμπεράσματά του, μεταφέροντας όλες τις διαφορετικές οπτικές, μαρτυρίες, προσεγγίσεις. Ωστόσο είναι πολλά που μένουν ακόμη στο σκοτάδι.
Γιατί κάηκαν ζωντανοί αρκετοί άνθρωποι στο τρένο; Υπήρχε τελικά παράνομο φορτίο; Σε τι οφείλεται η τεράστια πυρόσφαιρα; Γιατί χαλκεύθηκαν τα ηχητικά ντοκουμέντα λίγες ώρες μετά το έγκλημα; Γιατί τέσσερις μέρες μετά έγινε το λεγόμενο μπάζωμα του χώρου εξαφανίζοντας πολύτιμα στοιχεία; Γιατί δεν πραγματοποιήθηκαν οι τοξικολογικές και ιστολογικές εξετάσεις, όπως απαιτείται κατά τον νόμο σε αντίστοιχες περιπτώσεις; Γιατί αποσύρθηκε τμήμα του σημαντικού πορίσματος του ΕΟΔΟΑΣΑΜ, δηλαδή του αρμόδιου κρατικού φορέα για τη διερεύνηση τέτοιων δυστυχημάτων; Και πολλά άλλα. Μέσα στα προηγούμενα ερωτήματα μπορεί κανείς να ανιχνεύσει και τους λόγους που είναι αβέβαιο αν θα αποκαλυφθεί όλη η αλήθεια και αν θα τιμωρηθούν οι πραγματικοί ένοχοι.
Ποια είναι τα πρώτα σχόλια και οι εντυπώσεις όσων διάβασαν ήδη το βιβλίο σας;
Είναι πολύ θερμά τα σχόλια που έχω πάρει μέχρι σήμερα για το βιβλίο, ιδίως οι κρίσεις συγγενών ότι τους συγκίνησε ο τρόπος που έχει παρουσιαστεί αυτή η τραγική ιστορία, με μια γραφή που συνδυάζει τις μαρτυρίες και τα γεγονότα με ένα πιο ελεύθερο, μυθιστορηματικό ύφος. Ωστόσο δεν θεωρώ ότι ο έπαινος ανήκει σε εμένα αλλά σε εκείνους, αφού χάρη στον δικό τους αγώνα φτάσαμε να γνωρίζουμε σήμερα πολύ περισσότερα από όσα θα γνωρίζαμε αν δεν επιζητούσαν αλήθεια και δικαιοσύνη, ανυποχώρητα, εμπνέοντας εκατομμύρια ανθρώπων.
Το βιβλίο αυτό δεν είναι ένα βιβλίο για τη μνήμη όπως το προηγούμενο που έγραψα για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και την εγκληματική δράση της Χρυσής Αυγής (Η νύχτα που έφυγε ο Παύλος, εκδ. Τόπος 2023), αλλά κυρίως αποσκοπεί να δώσει την πλήρη εικόνα μιας υπόθεσης η οποία παραμένει ανοιχτή και που η έκβασή της εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από όλες και όλους μας. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι, χάρη στην οποία ελπίζουμε ότι θα καλυφθεί ένα σημαντικό κενό στην ανάκριση.
