Παρότι ταλαιπωρεί την ανθρωπότητα εδώ και χιλιετίες, ο τυφοειδής πυρετός στις μέρες μας σπάνια θεωρείται απειλή στις ανεπτυγμένες χώρες. Ωστόσο, αυτός ο αρχαίος δολοφόνος παραμένει πολύ επικίνδυνος στον σύγχρονο κόσμο.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2022 αποκάλυψε ότι το βακτήριο που προκαλεί τον τυφοειδή πυρετό αναπτύσσει εκτεταμένη αντοχή στα φάρμακα και αντικαθιστά ταχύτατα τα στελέχη που δεν είναι ανθεκτικά.
Προς το παρόν, τα αντιβιοτικά αποτελούν τη μοναδική αποτελεσματική θεραπεία για τον τυφοειδή πυρετό, που προκαλείται από το βακτήριο Salmonella Typhi. Ωστόσο, τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η αντοχή του βακτηρίου στα αντιβιοτικά που λαμβάνονται από το στόμα αυξάνεται και εξαπλώνεται.
Στη μελέτη τους, επιστήμονες από πολλές χώρες ανέλυσαν το γονιδίωμα 3.489 στελεχών S. Typhi που απομονώθηκαν μεταξύ 2014 και 2019 σε Νεπάλ, Μπανγκλαντές, Πακιστάν και Ινδία και διαπίστωσαν αύξηση των εκτεταμένα ανθεκτικών (XDR) στελεχών Typhi.
Το XDR Typhi δεν είναι μόνο ανθεκτικό στα αντιβιοτικά πρώτης γραμμής, όπως η αμπικιλλίνη, η χλωραμφενικόλη και η τριμεθοπρίμη/σουλφαμεθοξαζόλη, αλλά αποκτά αντοχή και σε νεότερα αντιβιοτικά, όπως οι φθοριοκινολόνες και οι κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς.
Ακόμη χειρότερα, αυτά τα στελέχη εξαπλώνονται παγκοσμίως με ταχύ ρυθμό.
{https://www.youtube.com/watch?v=XVUN1Gdo8Uo}
Αν και τα περισσότερα περιστατικά XDR Typhi προέρχονται από τη Νότια Ασία, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει σχεδόν 200 περιπτώσεις διεθνούς διασποράς από το 1990. Τα περισσότερα στελέχη εξήχθησαν στη Νοτιοανατολική Ασία, καθώς και στην Ανατολική και Νότια Αφρική, όμως υπερανθεκτικά στελέχη τυφοειδούς έχουν εντοπιστεί και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.
«Η ταχύτητα με την οποία έχουν εμφανιστεί και εξαπλωθεί τα ιδιαίτερα ανθεκτικά στελέχη S. Typhi τα τελευταία χρόνια αποτελεί πραγματικό λόγο ανησυχίας και υπογραμμίζει την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης των μέτρων πρόληψης, ιδιαίτερα στις χώρες με τον υψηλότερο κίνδυνο», δήλωσε ο ερευνητής λοιμωδών νοσημάτων του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, Τζέισον Άντριους, όταν δημοσιεύθηκαν τα αποτελέσματα.
Προειδοποιούν εδώ και χρόνια
Οι επιστήμονες προειδοποιούν εδώ και χρόνια για τον ανθεκτικό στα φάρμακα τυφοειδή πυρετό. Το 2016, το πρώτο στέλεχος XDR εντοπίστηκε στο Πακιστάν και έως το 2019 είχε γίνει ο κυρίαρχος γονότυπος στη χώρα.
Ιστορικά, τα περισσότερα στελέχη XDR αντιμετωπίζονταν με αντιμικροβιακά τρίτης γενιάς, όπως οι κινολόνες, οι κεφαλοσπορίνες και οι μακρολίδες.
Ωστόσο, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, μεταλλάξεις που προσδίδουν αντοχή στις κινολόνες αντιστοιχούσαν σε πάνω από το 85% του συνόλου των περιστατικών σε Μπανγκλαντές, Ινδία, Πακιστάν, Νεπάλ και Σιγκαπούρη. Την ίδια περίοδο, η αντοχή στις κεφαλοσπορίνες επίσης αυξανόταν.
Μόνο ένα αντιβιοτικό είναι ακόμη αποτελεσματικό, αλλά όχι για πολύ ακόμα...
Σήμερα, έχει απομείνει μόνο ένα αντιβιοτικό: η αζιθρομυκίνη. Και το φάρμακο αυτό ίσως να μην είναι αποτελεσματικό για πολύ ακόμη.
Η μελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι μεταλλάξεις που προσδίδουν αντοχή στην αζιθρομυκίνη επίσης εξαπλώνονται, «απειλώντας την αποτελεσματικότητα όλων των αντιμικροβιακών φαρμάκων που λαμβάνονται από το στόμα για τη θεραπεία του τυφοειδούς». Αν και αυτές οι μεταλλάξεις δεν έχουν ακόμη συνδυαστεί με τα στελέχη XDR S. Typhi, εάν συμβεί αυτό, η κατάσταση θα είναι εξαιρετικά σοβαρή.
Χωρίς θεραπεία, έως και το 20% των περιστατικών τυφοειδούς μπορεί να αποβεί θανατηφόρο, ενώ το 2024 αναφέρθηκαν πάνω από 13 εκατομμύρια κρούσματα παγκοσμίως.
Μελλοντικές επιδημίες μπορούν να προληφθούν σε κάποιο βαθμό με τα συζευγμένα εμβόλια κατά του τυφοειδούς, όμως αν δεν επεκταθεί η πρόσβαση σε αυτά παγκοσμίως, ο κόσμος ενδέχεται σύντομα να βρεθεί αντιμέτωπος με μια νέα υγειονομική κρίση.
«Η πρόσφατη εμφάνιση XDR και ανθεκτικών στην αζιθρομυκίνη στελεχών S. Typhi δημιουργεί μεγαλύτερη ανάγκη για ταχεία ενίσχυση των μέτρων πρόληψης, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης συζευγμένων εμβολίων κατά του τυφοειδούς σε χώρες όπου η νόσος είναι ενδημική», γράφουν οι συγγραφείς.
«Τέτοια μέτρα είναι απαραίτητα σε χώρες όπου η αντοχή στα αντιμικροβιακά μεταξύ των στελεχών S. Typhi είναι ήδη υψηλή, αλλά δεδομένης της τάσης για διεθνή διασπορά, δεν θα πρέπει να περιορίζονται μόνο σε αυτές τις περιοχές».
Η Νότια Ασία μπορεί να αποτελεί το κύριο επίκεντρο του τυφοειδούς πυρετού, αντιπροσωπεύοντας το 70% όλων των κρουσμάτων, όμως, αν η πανδημία COVID-19 μάς δίδαξε κάτι, είναι ότι οι παραλλαγές ασθενειών στον σύγχρονο, παγκοσμιοποιημένο κόσμο εξαπλώνονται εύκολα.
Για να αποτραπεί αυτό, οι ειδικοί δημόσιας υγείας υποστηρίζουν ότι τα κράτη πρέπει να επεκτείνουν την πρόσβαση στα εμβόλια κατά του τυφοειδούς πυρετού και να επενδύσουν στην έρευνα για νέα αντιβιοτικά.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Microbe.
Πηγή: sciencealert.com
