Στις 24 Φεβρουαρίου συμπληρώνονται δυο χρόνια από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ είχαν προηγηθεί οι επιθετικές κινήσεις της Δύσης εναντίον της Μόσχας.
Ο κανόνας πως ακόμα και τέτοιου μεγέθους πόλεμοι "ξεχνιούνται" μετά από έναν δυο μήνες επιβεβαιώνεται, με τα φώτα της δημοσιότητας να στρέφονται αλλού, πλην όμως η σύγκρουση ενδέχεται να λάβει το επόμενο διάστημα πιο απειλητικές διαστάσεις για την περιοχή αλλά και την ανθρωπότητα. Τα "Παιχνίδια Εξουσίας" αναδημοσιεύουν από τον "Ριζοσπάστη" ένα πλήρες ρεπορτάζ (υπογραφή Ε.Μ.) για το πώς διαμορφώνεται η κατάσταση στην περιοχή:
Τόνους «μπαρούτι» ετοιμάζονται να ρίξουν στην Ουκρανία τα επόμενα χρόνια ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ και Ρωσία, τα δύο ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα που συγκρούονται για τα συμφέροντά τους στην Ανατολική Ευρώπη.
Καθώς αυξάνονται οι προοπτικές για παρατεταμένο πόλεμο, και οι δύο πλευρές προχωρούν σχεδιασμούς για «τροφοδοσία» της γεωπολιτικής σύγκρουσης τα επόμενα χρόνια σε κάθε πιθανό σενάριο κλιμάκωσης ή «παγώματος».
Η Ουκρανία, με φόντο τις αντιθέσεις και τα παζάρια σε ΗΠΑ και ΕΕ για την έγκριση πακέτων στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης, καλεί τους «συμμάχους» να μη μειώσουν την αποστολή εξοπλισμών. Παράλληλα εξελίσσεται η συζήτηση για αποστολή περισσότερων ΝΑΤΟικών πυραύλων με μεγαλύτερο βεληνεκές για χτυπήματα στα μετόπισθεν των ρωσικών δυνάμεων.
Επίσης, επανέρχονται και οι πυρηνικές απειλές από τη Μόσχα, σε περίπτωση που το Κίεβο χρησιμοποιήσει «δυτικούς» πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για να πλήξει ρωσικούς εκτοξευτές πυραύλων.
Σταθερά στο «τραπέζι» η πυρηνική «απειλή»
Ενδεχόμενες προσπάθειες της Ουκρανίας να καταστρέψει τους εκτοξευτές πυραύλων της Ρωσίας με «δυτικούς» πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς «ίσως θα πυροδοτήσουν μια πυρηνική απάντηση», απείλησε προ ημερών ο αναπληρωτής πρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Ντμ. Μεντβέντεφ.
Οπως λέει το Κίεβο, «η καλύτερη μέθοδος καταπολέμησης της Ρωσίας είναι η καταστροφή εκτοξευτών σε όλη την επικράτεια με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς από τη Δύση», είπε και πρόσθεσε ότι αυτό σημαίνει πως οι ουκρανικές αρχές «διατρέχουν τον κίνδυνο να ενεργοποιήσουν την παράγραφο 19 των βασικών αρχών της πολιτικής της Ρωσίας στον τομέα της πυρηνικής αποτροπής: Επιθετικότητα κατά της Ρωσίας με τη χρήση συμβατικών όπλων και απειλή της ίδιας της ύπαρξης του κράτους».
Τέτοιου είδους ενέργειες δεν θα θεωρηθούν «νόμιμη άμυνα, αλλά άμεση και προφανής δικαιολογία για τη χρήση πυρηνικών όπλων», επισήμανε ο Μεντβέντεφ.
Νωρίτερα, και ο Ρώσος υπουργός Αμυνας, Σ. Σόιγκου, είχε δηλώσει ότι η Μόσχα διατηρεί την πυρηνική της τριάδα σε υψηλό επίπεδο πολεμικής ετοιμότητας και το 2024 θα επικεντρωθεί στην προμήθεια των στρατιωτικών της δυνάμεων με τα πιο σύγχρονα όπλα, με τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, αναπτύσσοντας την παραγωγή drones, εισάγοντας νέα όπλα και αυξάνοντας τις δυνατότητες της ομάδας δορυφόρων.
Φουντώνει η συζήτηση στη Γερμανία για πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς
Το Κίεβο καλεί τη Γερμανία για την αποστολή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς τύπου «Taurus», αλλά η συγκυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών (SPD) - Πρασίνων - Φιλελευθέρων (FDP) δεν έχει πάρει απόφαση, ενώ αυξάνουν οι φωνές από τα κόμματα της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης.
Πρόσφατα η επικεφαλής της Επιτροπής Αμυντικών Υποθέσεων της Βουλής, από το FDΡ, υποστήριξε ότι το Βερολίνο πρέπει να αποστείλει «επιτέλους» τους πυραύλους, «ώστε να διακοπούν οι γραμμές ανεφοδιασμού των ρωσικών στρατευμάτων».
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έχει δηλώσει ότι ο καγκελάριος, Ολ. Σολτς, δεν θέλει να αποστείλει πυραύλους «Taurus» στην Ουκρανία, γιατί έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος κλιμάκωσης αλλά και εμπλοκής της Γερμανίας στον πόλεμο. Με ακτίνα δράσης έως 500 χλμ., ο «Taurus» μπορεί να πλήξει στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος. Ενδείκνυνται ιδιαίτερα για την καταστροφή γεφυρών και υπόγειων καταφυγίων και η Ουκρανία θα μπορούσε να πλήξει τη ρωσική γέφυρα στη Χερσόνησο της Κριμαίας, στην οποία ακόμη δεν έχει επιτεθεί με «δυτικά» όπλα.
Από την άνοιξη του 2023 μέχρι σήμερα η Ουκρανία προμηθεύεται πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς (με ακτίνα δράσης έως 250 χλμ.) από τη Βρετανία και τη Γαλλία. Σύμφωνα με Ουκρανούς αναλυτές, ωστόσο, «η Ουκρανία διαθέτει ελάχιστους δυτικούς πυραύλους, που δεν αλλάζουν τις ισορροπίες στο πεδίο της μάχης και μπορούν να χρησιμοποιηθούν κυρίως για στόχους στα κατεχόμενα από τη Ρωσία ουκρανικά εδάφη», σε Ντονμπάς και Κριμαία.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Σολτς «δεν πρόκειται να εγκρίνει την παράδοση πυραύλων "Taurus" στην Ουκρανία, μέχρι να αποστείλουν και οι ΗΠΑ».
Από το φθινόπωρο του 2023 οι Αμερικανοί είχαν αποστείλει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς ATAMCS, αλλά σε εκδοχές με εμβέλεια έως 160 χλμ., που φέρουν πυρομαχικά διασποράς. Στο μέλλον θα μπορούσαν να παραδώσουν περισσότερους πυραύλους ATAMCS με εμβέλεια στα 300 χλμ.
Παρόμοιο «διπλωματικό σίριαλ» είχε προκύψει με την αποστολή σύγχρονων ΝΑΤΟικών αρμάτων μάχης. Μόλις η Ουάσιγκτον αποδέχθηκε σχετικό αίτημα του Κιέβου για αποστολή αρμάτων «Abrams», ακολούθησε και η αποστολή των γερμανικών «Leopard».
Ο επικεφαλής των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Β. Ζαλούζνι, έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η νίκη της Ουκρανίας, πρέπει να πληγούν στόχοι εντός της ρωσικής επικράτειας: «Σε έναν πόλεμο είναι πιθανό, αλλά και απαραίτητο, να σκοτώνεις τον εχθρό στο έδαφός του. Αν οι εταίροι της Ουκρανίας ανησυχούν ότι θα χρησιμοποιήσουμε τα όπλα τους, τότε θα σκοτώσουμε με δικά μας».
Να σημειωθεί ότι εντείνονται εδώ και μήνες τα ουκρανικά χτυπήματα στη ρωσική περιφέρεια Μπέλγκοροντ. Μετά την επίθεση λίγο πριν από την Πρωτοχρονιά, με τουλάχιστον 25 νεκρούς αμάχους, ανάμεσά τους και παιδιά, απομακρύνονται εκατοντάδες μαθητές και οικογένειες προς άλλες περιοχές.
Ουκρανικά πλήγματα έχουν σημειωθεί και στην Κριμαία, μεταξύ άλλων στη βάση του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας, ενώ μια νέα ρωσική ναυτική βάση στην αποσχισθείσα από τη Γεωργία Αμπχαζία ενδέχεται να τεθεί σε λειτουργία το 2024, σύμφωνα με το Συμβούλιο Ασφαλείας της Αμπχαζίας.
«Πολεμικοί» προϋπολογισμοί και ενισχύσεις στο Ταμείο του ΝΑΤΟ
Εν μέσω αντιθέσεων στον ευρωατλαντικό άξονα, και ενώ ακόμη δεν έχει εγκριθεί από το Κογκρέσο των ΗΠΑ το νέο στρατιωτικό πακέτο 61 δισ. δολαρίων που προωθεί η κυβέρνηση Μπάιντεν για το Κίεβο, όπως και το αντίστοιχο πακέτο 50 δισ. ευρώ από την ΕΕ ως το 2027, μετά το μπλόκο της Ουγγαρίας, κράτη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ ενισχύουν τις «προσφορές».
Η αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία έχει σταματήσει, δήλωσε την Πέμπτη ο Λευκός Οίκος, καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται στην Ουάσιγκτον.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Ρ. Σούνακ, επισκέφτηκε την Παρασκευή το Κίεβο και ανακοίνωσε στρατιωτική βοήθεια 2,5 δισ. λιρών (περίπου 2,9 δισ. ευρώ) από τον προϋπολογισμό του 2024. Το ποσό είναι αυξημένο κατά 200 εκατ. λίρες σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια και «θα βοηθήσουν την Ουκρανία να αποκτήσει χιλιάδες στρατιωτικά drones, περιλαμβανομένων drones παρακολούθησης, drones θαλάσσης και drones που μπορούν να εξαπολύσουν επιθέσεις με μεγάλο βεληνεκές».
«Βρίσκομαι εδώ σήμερα με ένα μήνυμα: Ούτε η Βρετανία θα υποχωρήσει», τόνισε.
Εξάλλου, Λονδίνο και Κίεβο υπέγραψαν μια «ιστορική συμφωνία για τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας».
Μετά από τηλεδιάσκεψη με αντιπροσωπεία της Ουκρανίας, κατόπιν αιτήματος του Κιέβου την περασμένη βδομάδα, το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι τα κράτη - μέλη έχουν καταρτίσει σχέδια για την παροχή «βοήθειας αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία το 2024».
Η Σουηδία θα παράσχει περίπου 5 εκατ. δολάρια στο Ταμείο Συνολικής Βοήθειας του ΝΑΤΟ (CAP) για την Ουκρανία. Κίεβο και Στοκχόλμη συζητούν επίσης για συνεργασία στον τομέα της καινοτομίας και για πιθανή μεταφορά μαχητικών αεροσκαφών «Gripen» στις ουκρανικές Ενοπλες Δυνάμεις. Ο δε Σουηδός ΥΠΕΞ δήλωσε πρόσφατα πως προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής της χώρας του τα επόμενα χρόνια θα είναι η στήριξη της Ουκρανίας.
Η Ιαπωνία ανακοίνωσε 37 εκατ. δολάρια στο Ταμείο του ΝΑΤΟ για συστήματα ανίχνευσης drones για την Ουκρανία.
Στα τρία κράτη της Βαλτικής περιόδευσε την περασμένη βδομάδα ο Ουκρανός Πρόεδρος, Β. Ζελένσκι, με βασικό σκοπό την άμεση και μακροπρόθεσμη στήριξη.
Η Εσθονία θα συνεισφέρει το 0,25% του αμυντικού προϋπολογισμού κατά την περίοδο 2024 - 2027 για την παροχή στρατιωτικής υποστήριξης στο Κίεβο. Από το 2022 έχει παράσχει στρατιωτική βοήθεια ύψους σχεδόν 500 εκατ. ευρώ.
Η Λιθουανία θα παράσχει στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία ύψους τουλάχιστον 200 εκατ. ευρώ μεταξύ 2024 και 2026. Το συνολικό ποσό της στρατιωτικής βοήθειας από το Βίλνιους στο Κίεβο υπερβαίνει τα 500 εκατ. ευρώ.
Η Λετονία ανακοίνωσε πακέτο βοήθειας, που θα περιλαμβάνει «οβίδες, πυρομαχικά 155 χιλιοστών, αντιαρματικά όπλα, πυραύλους, χειροβομβίδες, ελικόπτερα, drones, συσκευές επικοινωνίας, γεννήτριες και εξοπλισμό». Οπως είπε ο Πρόεδρος της χώρας, η Λετονία ανέλαβε να ηγηθεί του «συνασπισμού drones» στην Ομάδα Επαφής, που συναντιέται υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στην αμερικανική βάση Ράμσταϊν στη Γερμανία.
Οι πρωθυπουργοί Ουκρανίας και Λετονίας υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας στον στρατιωτικό τομέα και Διακυβερνητική Συμφωνία για τη βοήθεια προς την Ουκρανία. Η Ρίγα θα διαθέσει περισσότερα από 500 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα ανασυγκρότησης μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, το οποίο θα επικεντρωθεί στην περιοχή Τσερνίχιβ.
Ο Σολτς ζητά από Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία να συνεισφέρουν περισσότερο
Πάντως, ο Γερμανός καγκελάριος, Ολ. Σολτς, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι «χρειαζόμαστε υψηλότερες συνεισφορές» από άλλες χώρες της ΕΕ, «καθώς η βοήθεια της Γερμανίας από μόνη της δεν θα είναι αρκετή για να εγγυηθεί την ασφάλεια της Ουκρανίας».
Πιο συγκεκριμένα, ζήτησε από την ΕΕ να συντάξει έναν κατάλογο με όλη τη στρατιωτική βοήθεια που σχεδιάζουν τα κράτη - μέλη της ΕΕ φέτος, «το αργότερο» μέχρι την επόμενη Σύνοδο Κορυφής, την 1η Φλεβάρη.
Αν και δεν κατονόμασε καμία χώρα, το σχέδιο να συνταχθεί κατάλογος βοήθειας ασκεί πιέσεις σε Παρίσι, Ρώμη και Μαδρίτη, που έχουν συνεισφέρει συγκριτικά μικρή στρατιωτική βοήθεια για την Ουκρανία, παρά το μέγεθος των οικονομιών τους.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο του Κιέλου, πέρυσι η Γερμανία ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος χορηγός μετά τις ΗΠΑ, με 17,1 δισ. ευρώ.
Ακολουθούν η Βρετανία με 6,6 δισ. ευρώ και οι σκανδιναβικές και ανατολικές χώρες της ΕΕ.
Συγκριτικά, η Γαλλία έχει συνεισφέρει μόνο 0,54 δισ., η Ιταλία 0,69 δισ. και η Ισπανία 0,34 δισ. ευρώ.
Οι ΗΠΑ είναι πιθανό να μειώσουν τις στρατιωτικές τους δεσμεύσεις έναντι της Ουκρανίας και της Ευρώπης, επομένως το «Τρίγωνο της Βαϊμάρης» (Γερμανία, Γαλλία, Πολωνία) και η Βρετανία θα πρέπει να γίνουν η νέα «ηγετική ομάδα» στην υποστήριξη του Κιέβου, επισήμανε από την πλευρά του ο επικεφαλής της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της γερμανικής Βουλής (SPD), Μ. Ροτ.
Σημείωσε ότι το κρίσιμο ζήτημα για την «ασφάλεια της Ευρώπης» είναι αν «θα σταματήσει τον ρωσικό ιμπεριαλισμό ή θα αφήσει την ανατολική πλευρά της να παραμεληθεί» και αυτό πρέπει να «διευκρινιστεί» από χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Πολωνία, η Βρετανία, η Ιταλία και η Ισπανία.
