Σε αυτήν τη σημαντική μεταρρυθμιστική προσπάθεια, μέλη του Εργαστηρίου Ψυχολογίας της Άσκησης και Ποιότητας Ζωής της Σχολής Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας έλαβαν ενεργά μέρος, δηλώνοντας με τη συμμετοχή τους την αναγνώριση της ευθύνης για τα δρώμενα στον χώρο της Φυσικής Αγωγής στη χώρα μας, όπως δηλώνει ο Νικόλαος Διγγελίδης, αναπληρωτής καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ειδικός επιστήμονας-εμπειρογνώμων για την επιστημονική εποπτεία του Προγράμματος Σπουδών και του Οδηγού Εκπαιδευτικού για τη Φυσική Αγωγή στο Λύκειο.
Η αξιολογική έκθεση του προηγούμενου προγράμματος σπουδών, σύμφωνα με τον ίδιο, καθόρισε τη φιλοσοφία, τους σκοπούς του Προγράμματος Σπουδών σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα γνώσεων-δεξιοτήτων-ικανοτήτων, καθώς και τους άξονες όπου θα έπρεπε να βασιστεί η σύνταξη του νέου Προγράμματος Σπουδών και του Οδηγού Εκπαιδευτικού. Η επιτροπή που εργάστηκε γι' αυτήν την αξιολόγηση κατέληξε στο συμπέρασμα της εκ θεμελίων ανανέωσης του προγράμματος σπουδών για τη Φυσική Αγωγή στο Λύκειο.
Στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Φυσική Αγωγή στο Λύκειο περιγράφεται ένας πρότυπος οδηγός μαθησιακών αποτελεσμάτων, ώστε να γνωρίζουν όλοι σε τι αποβλέπουμε και πώς προσπαθούμε να το πετύχουμε, αναφέρει ο κ. Διγγελίδης. Αναλύεται η γενική φιλοσοφία του μαθήματος στο λύκειο, καθορίζονται επιμέρους σκοποί και υποσκοποί, ενώ δίνονται βασικές κατευθυντήριες γραμμές για τη διδασκαλία του μαθήματος στο λύκειο, συνολικά.
Τα παραπάνω στοιχεία αναλύονται πιο διεξοδικά στον Οδηγό Εκπαιδευτικού για τη Φυσική Αγωγή στο Λύκειο, με αναλυτικά πρακτικά παραδείγματα ανά υποσκοπό και ανά τάξη, διδακτικές υποδείξεις κ. λπ. Όπως επισημαίνει ο αναπληρωτής καθηγητής, οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να μελετήσουν αρχικά το Πρόγραμμα Σπουδών, και στη συνέχεια τον Οδηγό Εκπαιδευτικού για τη Φυσική Αγωγή στο Λύκειο. Αναλύoνται σε βάθος τα μαθησιακά αποτελέσματα των επιμέρους σκοπών και υποσκοπών που περιγράφονται στο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Φυσική Αγωγή στο Λύκειο, η υλοποίηση αυτών των σκοπών μέσα από σχετικές εναλλακτικές διδακτικές προσεγγίσεις και περιεχόμενα.
Όπως δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Διγγελίδης, αναλύεται η μεθοδολογία της ανάπτυξης των μαθησιακών αποτελεσμάτων, ώστε οι εκπαιδευτικοί να γίνουν γνώστες του πώς δομήθηκε το Πρόγραμμα Σπουδών και ο Οδηγός Εκπαιδευτικού. Επίσης, δίνεται βασική πληροφόρηση σε σημαντικά θεωρητικά μέρη της παιδαγωγικής, της διδακτικής και της φιλοσοφίας που ακολουθήθηκε. Καθορίζονται και προτείνονται κριτήρια και τρόποι αξιολόγησης για τους μαθητές και τις μαθήτριες.
Τέλος, προτείνονται βασικές κατευθυντήριες γραμμές για την οργάνωση του εκπαιδευτικού έργου, τον προγραμματισμό, την επιλογή περιεχομένων και μεθόδων διδασκαλίας, ενώ παράλληλα αναφέρονται βασικά χαρακτηριστικά της μεθοδολογίας πάνω στην οποία αναπτύχθηκε, ώστε οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα το νόημα, τη σημασία και τους τρόπους υλοποίησής του στη σχολική πράξη. Ο Οδηγός Εκπαιδευτικού αναπτύχθηκε με απώτερο σκοπό, σύμφωνα με τον ίδιο, ο κάθε εκπαιδευτικός να τον δει ως παράδειγμα, ώστε στη συνέχεια, αν χρειαστεί, να είναι σε θέση να οργανώσει τη δουλειά του, να κάνει τον προγραμματισμό του και, ίσως, να τροποποιήσει ο ίδιος τα μαθησιακά αποτελέσματα ανά τάξη και τα κριτήρια αξιολόγησης, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στο σχολείο του. Γι' αυτόν τον λόγο, αφιερώνεται ένα μέρος του Οδηγού Εκπαιδευτικού στην ανάλυση, εξήγηση, αιτιολόγηση των χαρακτηριστικών ή και της διαδικασίας σύνταξής τους ή βασικών στοιχείων της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε.
Πέντε μέρη
Ο Οδηγός Εκπαιδευτικού για τη Φυσική Αγωγή στο Λύκειο αποτελεί «εργαλείο» για τον διδάσκοντα και είναι οργανωμένος στα ακόλουθα πέντε μέρη:
- Πρώτο μέρος: Συνοπτική αναφορά στο φιλοσοφικό πλαίσιο του μαθήματος, τη δομή του Προγράμματος Σπουδών και τη μεθοδολογία ανάλυσης των μαθησιακών αποτελεσμάτων.
- Δεύτερο μέρος: Γενικότερες οδηγίες για τη διδασκαλία της Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο πάνω σε σύγχρονα θέματα που αφορούν την αποτελεσματικότητα στη διδασκαλία, σε σχέση με τις καινοτομίες που προτείνονται.
- Τρίτο μέρος: Ειδικότερες οδηγίες και παραδείγματα για τη διδασκαλία. Χαρακτηριστικά παραδείγματα σχεδίων εργασίας ή και ενοτήτων μαθημάτων, σύμφωνα με τα προτεινόμενα στο Πρόγραμμα Σπουδών.
- Τέταρτο μέρος: Κατευθυντήριες γραμμές και συγκεκριμένες οδηγίες για την αξιολόγηση του μαθητή.
- Πέμπτο μέρος: Κατευθυντήριες γραμμές για την οργάνωση και προγραμματισμό του μαθήματος, καθώς και οδηγίες για κατάλληλη επιλογή περιεχομένου.
Τα παραπάνω, με σχετικό ΦΕΚ, τίθενται σε ισχύ από το σχολικό έτος 2015-2016. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο κ. Διγγελίδης, το έργο αυτής της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας δεν έχει ολοκληρωθεί και υπολείπονται σημαντικά βήματα και ενέργειες για την υποστήριξη του εκπαιδευτικού έργου στην πράξη (π.χ. επιμόρφωση και υποστήριξη σχολικών συμβούλων και εκπαιδευτικών, συγγραφή κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού, δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας υποστήριξης κ.λπ.).
Το μάθημα
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή, το μάθημα της Φυσικής Αγωγής αποτελεί ιδανικό πεδίο για τη διδασκαλία και την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των μαθητών. Το περιεχόμενο του μαθήματος περιέχει πολλές δραστηριότητες, η εκτέλεση των οποίων απαιτεί τη συμμετοχή των μαθητών και τη συνεργασία τους σε μικρές ή μεγαλύτερες ομάδες. Όπως διευκρινίζει, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η συμμετοχή των μαθητών σε ομαδικές δραστηριότητες δεν αρκεί για την ανάπτυξη της συνεργασίας. Είναι απαραίτητο, η ανάπτυξη της συνεργασίας να τίθεται ως βασικός στόχος του μαθήματος και οι δραστηριότητες να σχεδιαστούν με τρόπο που να επιδιώκουν αυτόν τον στόχο. Αυτό περιλαμβάνει την ύπαρξη και επιδίωξη ενός κοινού ομαδικού στόχου, τη δημιουργία ανομοιογενών ομάδων, τη θετική αλληλεπίδραση μεταξύ των μαθητών, κάθε ένας από τους οποίους αναλαμβάνει την ευθύνη ενός ρόλου που να συμβάλει στην επίτευξη του κοινού στόχου. Με αυτόν τον τρόπο, οι μαθητές θα κατανοήσουν την αξία της συνεργασίας και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί.
Τα μέλη της Σχολής Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που έλαβαν ενεργά μέρος σε αυτή την προσπάθεια ευελπιστούν ότι το υπουργείο Παιδείας, το ΙΕΠ, σχολικοί σύμβουλοι, εκπαιδευτικοί και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, θα την υποστηρίξουν ενεργά με γνώμονα, πρωτίστως, το συμφέρον των μαθητών και μαθητριών που έχουν ανάγκη από ένα καλύτερο σχολείο, ένα σχολείο που θα βελτιώνεται συνεχώς, ένα σχολείο που θα μπορούσε να γίνει φορέας βελτίωσης της κοινωνίας από κάθε άποψη, καταλήγει ο κ. Διγγελίδης.
