Οι σχολικές εκδρομές αποτελούν ένα «αγκάθια» της σχολικής καθημερινότητας με τους καθηγητές να εκφράζουν τα τελευταία χρόνια έντονα την δυσφορία και τις αντιδράσεις τους για τα παρατράγουδα και τα επεισόδια που έχουν σημειωθεί σε αυτές γεγονός που τους δημιουργεί σημαντικά προβλήματα δεδομένου ότι με το ισχύον πλαίσιο επωμίζονται τις ευθύνες των μαθητών τους με τις οποίες ποινικές συνέπειες.
Η δυσαρέσκεια των εκπαιδευτικών τόσο της Πρωτοβάθμιας όσο και της Δευτεροβάθμιας και οι έντονες πιέσεις τους προς το Υπουργείο συνέβαλαν στο να δρομολογηθεί από την ηγεσία του Υπ. Παιδείας η κατάρτιση ενός νέου σχεδίου για το πλαίσιο διεξαγωγής των εκδρομών σε όλες τις βαθμίδες με ιδιαίτερη αναφορά στις ευθύνες των διδασκόντων ώστε να είναι εφεξής απόλυτα σαφές και ξεκάθαρο το μερίδιο τυχόν ευθυνών που τους αναλογεί, ώστε να μην βρίσκονται όπως καταγγέλλουν άδικα υπόλογοι για τις πράξεις των μαθητών. Χαρακτηριστικό της έκρυθμης κατάστασης είναι το γεγονός ότι πέρσι οι εκπαιδευτικοί ιδίως της δευτεροβάθμιας προειδοποιούσαν ακόμη και για επ΄ αόριστον αναβολές των σχολικών εκδρομών λέγοντας ότι «υπάρχει ο κίνδυνος να υπάρχει ναι μεν πλαίσιο αλλά να μην υπάρχουν σχολικές εκδρομές γιατί κανείς (σ.σ. εκπαιδευτικός) δεν θα θέλει να εμπλακεί αν δεν εξασφαλίζεται εκ των προτέρων το μερίδιο ευθύνης του».
Οι συζητήσεις ολοκληρώθηκαν, το πλαίσιο καταρτίστηκε καλύπτοντας τα σημεία που ζητούσαν οι εκπαιδευτικοί και πλέον είναι έτοιμο και δρομολογείται προς διαβούλευση, συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews το Υπουργείο Παιδείας ετοιμάζεται να προχωρήσει σε εκ βάθρων αναμόρφωση του πλαισίου που διέπει τις εκδρομές βάζοντας τέλος σε ένα πρωτόκολλο που είχε μείνει επί δεκαετίες σχεδόν αμετάβλητο. Με βασικό στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των μαθητών, αλλά και την προστασία των εκπαιδευτικών που αναλαμβάνουν τη συνοδεία, το νέο κανονιστικό πλαίσιο έρχεται να αλλάξει ριζικά τη φιλοσοφία των μαθητικών εκδρομών. Το νέο καθεστώς έρχεται ως απάντηση σε περιστατικά παραβατικότητας και επεισοδίων που έχουν προκαλέσει ανησυχία στην εκπαιδευτική κοινότητα. Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα πιο υπεύθυνο και ασφαλές περιβάλλον για μαθητές και εκπαιδευτικούς, εξισορροπώντας την εκπαιδευτική αξία των εκδρομών με την ανάγκη πειθαρχίας και προστασίας όλων των εμπλεκομένων.
Όπως τονίζουν πηγές του Υπουργείου τα αιτήματα των εκπαιδευτικών εισακούστηκαν και οι σχολικές εκδρομές θα γίνονται με νέες συνθήκες. Το υπό κατάθεση νομοσχέδιο εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού της σχολικής καθημερινότητας και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης ανάμεσα σε σχολεία, γονείς και εκπαιδευτικούς. Όπως αναφέρουν πηγές του Υπουργείου στο Dnews «το ζητούμενο δεν είναι να περιοριστούν οι εκπαιδευτικές εμπειρίες των παιδιών, αλλά να διασφαλιστεί ότι οι εκδρομές θα πραγματοποιούνται με όρους ασφάλειας, υπευθυνότητας και αξιοπρέπειας για όλους».
Οι 6 νέες ρυθμίσεις που ενεργοποιούνται στις σχολικές εκδρομές
Υπεύθυνη δήλωση γονέων για τα αντικείμενα των μαθητών
Πρώτη καινοτομία αποτελεί η υποχρέωση υποβολής υπεύθυνης δήλωσης από τους γονείς ή κηδεμόνες, με την οποία θα βεβαιώνεται ότι το παιδί δεν μεταφέρει στις αποσκευές του επικίνδυνα ή απαγορευμένα αντικείμενα — όπως αιχμηρά εργαλεία, εύφλεκτες ουσίες ή άλλα είδη που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ατύχημα ή να θέσουν σε κίνδυνο συμμαθητές. Η δήλωση αυτή θα αποτελεί προϋπόθεση συμμετοχής του μαθητή στην εκδρομή και θα υποβάλλεται είτε ηλεκτρονικά είτε σε έντυπη μορφή στο σχολείο. Η ρύθμιση στοχεύει στην πρόληψη περιστατικών που έχουν παρατηρηθεί στο παρελθόν, ιδίως σε πολυήμερες εκδρομές.
Διακοπή συμμετοχής για μαθητές με παραβατική συμπεριφορά
Εξίσου αυστηρή είναι και η νέα διάταξη που προβλέπει την άμεση απομάκρυνση μαθητών που επιδεικνύουν παραβατική ή επικίνδυνη συμπεριφορά. Εάν διαπιστωθεί κατοχή απαγορευμένων αντικειμένων, κατανάλωση αλκοόλ ή οποιαδήποτε πράξη που παραβιάζει τον κανονισμό, ο μαθητής θα τίθεται εκτός εκδρομής και ο γονιός του θα καλείται να τον παραλάβει άμεσα, είτε η εκδρομή πραγματοποιείται εντός Ελλάδας είτε στο εξωτερικό. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου, «ο στόχος δεν είναι η τιμωρία, αλλά η αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας και ευθύνης στις σχολικές δραστηριότητες».
Απαλλαγή ευθύνης των συνοδών εκπαιδευτικών
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία του νέου πλαισίου είναι η ρητή απαλλαγή των εκπαιδευτικών από ευθύνες για συμπεριφορές μαθητών που ξεφεύγουν από τον έλεγχό τους. Με τη ρύθμιση αυτή, οι καθηγητές δεν θα φέρουν πειθαρχική ή νομική ευθύνη σε περιπτώσεις όπου οι μαθητές παραβαίνουν τους κανόνες ή κατέχουν απαγορευμένες ουσίες. Η πρόβλεψη αυτή έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό, καθώς πολλοί εκπαιδευτικοί τα προηγούμενα χρόνια δίσταζαν να συμμετάσχουν σε εκδρομές υπό τον φόβο πειθαρχικών κυρώσεων για πράξεις μαθητών που δεν μπορούσαν να αποτρέψουν.
Αυστηροί έλεγχοι στα τουριστικά λεωφορεία
Για πρώτη φορά προβλέπεται ότι οι έλεγχοι στα λεωφορεία που μεταφέρουν μαθητές θα πραγματοποιούνται από την Τροχαία πριν από την αναχώρηση. Στόχος είναι να διασφαλίζεται η τεχνική αρτιότητα των οχημάτων, η καταλληλότητα των οδηγών και η πλήρης συμμόρφωση με τους κανόνες ασφάλειας. Παράλληλα, οι οδηγοί θα υποχρεούνται να φέρουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα (άδεια, ασφαλιστήριο, ταχογράφο), ενώ σε περίπτωση παρατυπίας η εκδρομή θα αναβάλλεται.
Θεσμοθέτηση νομικού συμπαραστάτη για τους εκπαιδευτικούς
Μια πρωτοποριακή διάταξη εισάγει τη δυνατότητα ύπαρξης νομικού συμπαραστάτη για τους εκπαιδευτικούς που συνοδεύουν μαθητές σε εκδρομές. Ο νέος αυτός θεσμός θα λειτουργεί ως γραμμή υποστήριξης, προσφέροντας άμεση νομική και ψυχολογική βοήθεια σε περιπτώσεις επεισοδίων, καταγγελιών ή δυσκολιών που ενδέχεται να προκύψουν. Η πρόβλεψη αυτή εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την επαγγελματική ασφάλεια και αυτοπεποίθηση των εκπαιδευτικών, αναγνωρίζοντας το έργο και την ευθύνη που επωμίζονται κατά τη διάρκεια των εκδρομών.
Ευελιξία στον προγραμματισμό των πολυήμερων εκδρομών
Το νέο πλαίσιο προσφέρει επίσης μεγαλύτερη ευελιξία στα σχολεία όσον αφορά τον προγραμματισμό των πολυήμερων εκδρομών. Οι Σύλλογοι Διδασκόντων θα μπορούν να συνδυάζουν τις εκδρομές με αργίες ή Σαββατοκύριακα, ώστε να περιορίζεται η απώλεια διδακτικών ωρών και να διευκολύνεται η οργάνωση. Η αλλαγή αυτή θεωρείται πρακτική και ανακουφιστική για τις σχολικές μονάδες, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαχείριση του ωρολογίου προγράμματος κατά τη διάρκεια των πολυήμερων ταξιδιών.
