Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών (26 Σεπτεμβρίου), το British Council, ο Οργανισμός του Ηνωμένου Βασιλείου με αντικείμενο τις πολιτιστικές σχέσεις και τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες, υπογραμμίζει τη στήριξή του στην πολυγλωσσική προσέγγιση στη διδασκαλία και εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας – μια προσέγγιση κατά την οποία όλες οι γλώσσες μπορούν να έχουν «θέση» στην τάξη. Η προσέγγιση αυτή, που βασίζεται σε έρευνες και τεκμηριωμένα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης της νέας έκθεσης του British Council με τίτλο «Τι έχει αλλάξει στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας;», αποδοκιμάζει αυστηρές πολιτικές και πρακτικές που επιτρέπουν τη χρήση αποκλειστικά της αγγλικής γλώσσας. Ο Οργανισμός αναγνωρίζει ότι η «συνετή χρήση» άλλων γλωσσών μπορεί να είναι ωφέλιμη – και όχι επιζήμια – στην εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας.
Σύμφωνα με το British Council, «συνετή χρήση» σημαίνει ότι εκπαιδευτικοί και μαθητές ενθαρρύνονται να παίρνουν προσεκτικά μελετημένες αποφάσεις σχετικά με το αν, πότε και πώς θα κάνουν χρήση άλλων γλωσσών για να υποστηρίξουν τη διαδικασία εκμάθησης αγγλικών, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία των μαθητών, το επίπεδο αγγλικών και οι προσωπικές τους προτιμήσεις.
Η Kim Beadle, επικεφαλής του τμήματος Teaching Excellence του British Council, εξηγεί:
«Στο British Council εξελίσσουμε συνεχώς την προσέγγισή μας στη διδασκαλία, ώστε να προσφέρουμε στους μαθητές μας τις καλύτερες δυνατές ευκαιρίες να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους και την ευχέρειά τους στην αγγλική γλώσσα». ¨
Και προσθέτει: «Μια προσέγγιση που εντάσσει – και δεν αποκλείει – άλλες γλώσσες στην τάξη των αγγλικών, όχι μόνο ευθυγραμμίζεται με την τρέχουσα έρευνά μας και τα σχόλια που λαμβάνουμε από πολλούς εκπαιδευτικούς και μαθητές, αλλά και ενισχύει τις αξίες του British Council και τη συνεχή δέσμευσή μας στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος χωρίς αποκλεισμούς, που σέβεται τη διαφορετικότητα και τις γλώσσες όλων των εκπαιδευτικών και μαθητών μας».
Από τη μονογλωσσία στην πολυγλωσσία
Η προσέγγιση που επιτρέπει μόνο τη χρήση αγγλικών (μονογλωσσία) αποτελούσε την κυρίαρχη μεθοδολογία κατά το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα, με πολλούς εκπαιδευτικούς και μαθητές να αισθάνονται ενοχές, ή και να επιπλήττονται, για τη χρήση άλλης γλώσσας στην τάξη των αγγλικών.
Σήμερα, πληθώρα ερευνών και αποδεδειγμένων αποτελεσμάτων από ειδικούς του κλάδου, συμπεριλαμβανομένων δημοσιεύσεων και ερευνών του ίδιου του British Council, επιβεβαιώνουν και προωθούν τη χρήση μιας «πολυγλωσσικής» προσέγγισης – που εκτιμά και αξιοποιεί πολλαπλές γλώσσες.
Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης, το British Council υπογραμμίζει ότι τα αγγλικά εξακολουθούν να είναι η κύρια γλώσσα στην τάξη, εξασφαλίζοντας στους μαθητές μέγιστη έκθεση και πρακτική εξάσκηση για να αναπτύξουν τις δεξιότητες και την ευχέρειά τους στην αγγλική γλώσσα. Παράλληλα όμως, ο Οργανισμός αναγνωρίζει ότι η παρακίνηση εκπαιδευτικών και μαθητών να κάνουν «συνετή χρήση» και άλλων γλωσσών, έχει πολλαπλά οφέλη.
Οφέλη για εκπαιδευτικούς και μαθητές
Σύμφωνα με το British Council, υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους εκπαιδευτικοί και μαθητές μπορούν να ωφεληθούν από τη στρατηγική, «συνετή», χρήση άλλων γλωσσών στην τάξη, ανεξάρτητα από το αν μιλούν την ίδια γλώσσα.
Τα οφέλη της πολυγλωσσικής προσέγγισης υποστηρίζονται από έρευνα που διεξήχθη στην τάξη από τους εκπαιδευτικούς του British Council και περιλαμβάνουν τα εξής:
- Δημιουργία ενός φιλόξενου περιβάλλοντος – Η ένταξη της εκάστοτε γλώσσας των μαθητών στις τάξεις των αγγλικών αναγνωρίζει και σέβεται τη γλωσσική και πολιτισμική τους ταυτότητα.
- Υποστήριξη της διαδικασίας εκμάθησης – Η σύγκριση γραμματικής, λεξιλογίου και προφοράς μεταξύ των διαφορετικών γλωσσών ενισχύει την κατανόηση και την απομνημόνευση.
- Ανάπτυξη αυτονομίας – Η εξερεύνηση στρατηγικών μάθησης που συνδέουν τις γλώσσες βοηθά τους μαθητές να αποκτήσουν περισσότερο έλεγχο στην εκμάθηση και την πρόοδό τους.
- Ενίσχυση αυτοπεποίθησης – Η περιστασιακή χρήση άλλων γλωσσών για έλεγχο της κατανόησης και σύνδεση διαφόρων εννοιών μπορεί να κάνει τους μαθητές πιο ικανούς και πρόθυμους να συμμετέχουν στο μάθημα.
- Ενδυνάμωση σχέσεων – Ο σεβασμός στη γλώσσα των μαθητών ενισχύει την εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και την αμοιβαία στήριξη.
- Μείωση άγχους – Η περιστασιακή χρήση άλλης γλώσσα μπορεί να κάνει τα μαθήματα λιγότερο αγχωτικά, ιδιαίτερα για αρχάριους ή μαθητές με χαμηλή αυτοπεποίθηση.
- Ενθάρρυνση ευχέρειας – Η περιστασιακή χρήση άλλης γλώσσας μπορεί να αυξήσει την προθυμία για εκτενέστερους διαλόγους και να βοηθήσει στον εντοπισμό κενών στη γλώσσα.
- Ανάπτυξη δεξιοτήτων μετάφρασης – Πολύ χρήσιμες για τη διασύνδεση γλωσσών και την πραγματική επικοινωνία σε κοινωνικό, επαγγελματικό ή ακαδημαϊκό πλαίσιο.
- Εξοικονόμηση χρόνου – Οι γρήγορες μεταφράσεις από τον εκπαιδευτικό ή τους μαθητές μπορούν να ελέγξουν άμεσα το επίπεδο κατανόησης, αφήνοντας περισσότερο χρόνο για εξάσκηση.
- Επιτυχής ολοκλήρωση δραστηριοτήτων – Η χρήση άλλης γλώσσας για τη διευκρίνιση οδηγιών βοηθά στην επιτυχή ολοκλήρωση των ασκήσεων.
Αν και το British Council υποστηρίζει την πολυγλωσσική προσέγγιση, αναγνωρίζει ότι συνεχίζουν να υπάρχουν υποστηρικτές των μονογλωσσικών πρακτικών. Η Kim Beadle καταλήγει λέγοντας:
«Παρόλο που η θέση μας δεν είναι δεσμευτική, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τα στοιχεία που υποστηρίζουν τον θετικό αντίκτυπο της συνετής χρήσης άλλων γλωσσών στη διδασκαλία και εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας, ούτε τον ρόλο της στην προώθηση μιας πιο ισότιμης, προσβάσιμης και συμπεριληπτικής γλωσσικής εκπαίδευσης».
