Η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) αποκαλύπτει μια μεγάλη αλήθεια.Η ελληνική επιχειρηματικότητα κινείται σε δύο παντελώς διαφορετικές ταχύτητες, με τους μικρούς να πνίγονται στα χρέη και τους ισχυρούς να απολαμβάνουν την ασφάλεια των τραπεζικών θησαυροφυλακίων.
Ενώ ο συνολικός δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) παραμένει καθηλωμένος στο φαινομενικά καθησυχαστικό 2,2%, η αλήθεια κρύβεται στις επιμέρους κατηγορίες. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, το ποσοστό των «κόκκινων» δανείων εκτοξεύεται στο εφιαλτικό 11,2%. Την ίδια στιγμή, για τους επιχειρηματικούς κολοσσούς, το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει το ανεπαίσθητο 0,9%. Πρόκειται για έναν βαθύ ταξικό και δομικό διαχωρισμό. Η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας,οι μικρομεσαίοι και οι οικογενειακές επιχειρήσεις,αφήνεται να απορροφήσει τους κραδασμούς από τα αλλεπάλληλα πλήγματα, τα κατάλοιπα της πανδημίας, τα αλλεπάλληλα κύματα ακρίβειας και την ενεργειακή λαίλαπα.
Το τοπίο γίνεται ακόμα πιο σκοτεινό όταν εστιάσουμε στους κλάδους πρωταθλητές της στάσης πληρωμών. Η εστίαση και η κλωστοϋφαντουργία μοιράζονται την πρώτη θέση με 12,9% σε «κόκκινα» δάνεια, ενώ ακολουθούν η βιομηχανία ξύλου και επίπλων (7,9%), οι τηλεπικοινωνίες και η πληροφορική (7,1%), καθώς και ο αγροτικός τομέας (6,8%). Αυτοί είναι οι κλάδοι που στηρίζουν την καθημερινή απασχόληση και την τοπική παραγωγή, κι όμως βρίσκονται στο σημείο μηδέν.
Και πού κατευθύνεται το ζεστό χρήμα των τραπεζών; Για ακόμα μία φορά, το σύστημα αιμοδοτεί τους ήδη προνομιούχους. Οι χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις απορροφούν το 23,9% των συνολικών τραπεζικών χρηματοδοτήσεων, η ενέργεια το 11,5% και η ναυτιλία το 11,3%. Οι τομείς αυτοί εμφανίζουν σχεδόν μηδενικά ποσοστά ΜΕΔ (από 0,2% έως 0,5%), δημιουργώντας έναν περίκλειστο κύκλο ασφαλούς δανειοδότησης που αποκλείει τη μικρή επιχειρηματικότητα από την αναγκαία ρευστότητα.
Σαν να μην έφταναν αυτά, ο γεωπολιτικός κίνδυνος και η απειλή νέων ανατιμήσεων στην ενέργεια επικρέμανται ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από τους πιο ευάλωτους τομείς—τις μεταφορές, τη μεταποίηση, την ακτοπλοΐα και τις κατασκευές.
Η κατάσταση δεν επιδέχεται ωραία λόγια: το σύστημα συντηρεί μια ψευδαίσθηση σταθερότητας που βασίζεται στην απομόνωση των ισχυρών και στην αργή, βασανιστική εξόντωση των μικρών. Αν δεν υπάρξει ουσιαστική μέριμνα και ανακατεύθυνση της χρηματοδότησης προς την πραγματική οικονομία, η «κόκκινη» παγίδα των μικρομεσαίων θα παρασύρει αργά ή γρήγορα ολόκληρο το επιχειρηματικό οικοσύστημα της χώρας.
(Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια)
