Τον τελευταίο καιρό παρακολουθούμε έξαλλους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς για τη δήθεν «θεαματική μείωση» του δημοσίου χρέους. Μας βομβαρδίζουν καθημερινά με διαγράμματα, ποσοστά και διθύραμβους των οίκων αξιολόγησης. Όμως, πίσω από την επικοινωνιακή βιτρίνα κρύβεται μια αριθμητική αλήθεια. Το δημόσιο χρέος δεν μειώθηκε ποτέ. Αντίθετα, διορθώνεται, ενώ η πραγματική αγοραστική δύναμη των Ελλήνων κατακρημνίζεται.
Η κυβέρνηση επιχειρεί ένα λογιστικό τρικ. Ισχυρίζεται ότι το χρέος μειώνεται, επειδή μετράει μόνο το ποσοστό του επί της ΑΕΠ. Ας μιλήσουμε όμως με απόλυτα νούμερα σε ευρώ , αυτά που πληρώνει ο Έλληνας φορολογούμενος:
-Ιούλιος 2015. Επίσημο Δημόσιο Χρέος 300 δις. € + 8 δις. € ενδοκυβερνητικός δανεισμός = 308 δισεκατομμύρια ευρώ.
-Ιούλιος 2026. Επίσημο Δημόσιο Χρέος 326 δις. € + 62 δις. € ενδοκυβερνητικός δανεισμός = 388 δισεκατομμύρια ευρώ.
Και το κερασάκι στην τούρτα; Οι κρατικές εγγυήσεις ύψους 23 δισεκατομμυρίων ευρώ που δόθηκαν απλόχερα στα funds και τους servicers για το πρόγραμμα «Ηρακλής». Αυτές οι εγγυήσεις αποτελούν μια ωρολογιακή βόμβα που αν καταπέσει, το πραγματικό χρέος εκτοξεύεται πάνω από τα 404 δισεκατομμύρια ευρώ .
Πώς καταφέρνει η κυβέρνηση να δείχνει μείωση από το 209% της ΑΕΠ το 2020 στο 136,8% το 2026; Η απάντηση είναι μία, πληθωρισμός .
Ο πληθωρισμός αυξάνει τις τιμές στα πάντα, στα τρόφιμα, την ενέργεια, τα ενοίκια. Αυτή η τεχνητή αύξηση τιμών φουσκώνει το Ονομαστικό ΑΕΠ (τον παρονομαστή του κλάσματος). Όσο μεγαλώνει ο παρονομαστής λόγω ακρίβειας, τόσο το τελικό ποσοστό φαίνεται μικρότερο . Στα χαρτιά, το ΑΕΠ επειδή τα προϊόντα είναι πανάκριβα αλλά ο πολίτης αγοράζει λιγότερα αγαθά με τους ίδιους ή εξανεμισμένους μισθούς.
Ο πληθωρισμός λειτουργεί ως ο πιο άγριος, κρυφός φοροεισπράκτορας. Το κράτος εισπράττει αυξημένο ΦΠΑ από την ακρίβεια, εμφανίζει τεχνητά «υπερπλεονάσματα» και μετά πανηγυρίζει ότι «μείωσε το χρέος».
Η κυβέρνηση επιλέγει να αποπληρώσει πρόωρα 13 δισεκατομμύρια ευρώ από τα δάνεια του πρώτου μνημονίου. Πρόκειται για μια οικονομική παραφροσύνη διότι:
Τα δάνεια αυτά είναι ρυθμισμένα, με μακρινές ωριμάνσεις και επιτόκιο μόλις 1,5% .
Την ίδια ώρα, αν η Ελλάδα δανείζεται σήμερα από τις αγορές, το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου είναι στο 3,9%!
Δηλαδή, η κυβέρνηση έχει τα διαθέσιμα της χώρας για να εξοφλήσει πρόωρα δάνεια με επιτόκιο 1,5%, όταν το κόστος νέου δανεισμού είναι υπερδιπλάσιο.
Από πού φεύγουν αυτά τα χρήματα; Προέρχονται από το ταμειακό «μαξιλάρι» ( cash buffer ) και τα υπερπλεονάσματα της ακρίβειας. Αντί αυτά τα δισεκατομμύρια να κατευθυνθούν στην ενίσχυση της ΕΣΥ που καταρρέει, στα δημόσια σχολεία, στη μείωση του ΦΠΑ στα βασικά είδη ή στη στήριξη της παραγωγικής βάσης, στεγνώνουν από την οικονομία για να εισπράξουν η κυβέρνηση τα εύσημα των ξένων οίκων.
Τι κερδίζουν οι πολίτες; απολύτως τίποτα.
Ποιο είναι το αντίκρισμα αυτής της πολιτικής για τον μέσο εργαζόμενο, τον συνταξιούχο, τον μικρομεσαίο;
1. Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην προτελευταία θέση της Ένωσης σε αγοραστική δύναμη, ξεπερνώντας οριακά μόνο τη Βουλγαρία.
2. Ενώ το κράτος δανείζεται φθηνότερα στα χαρτιά, οι τράπεζες διατηρούν τα επιτόκια χορηγήσεων στα ύψη, καθιστώντας τα στεγαστικά και επιχειρηματικά αδιανόητα για την πλειοψηφία.
3. Η γλυκόπικρη «εξοικονόμηση τόκων» δεν μεταφράζεται σε ούτε ένα ευρώ αύξησης μισθού, σε καμία ελάφρυνση φόρου, σε κανένα μέτρο προστασίας από την αισχροκέρδεια.
Η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης είναι μια πολιτική βιτρίνας. Ικανοποιεί τους δανειστές, τα funds και τις αγορές, αφήνοντας απροστάτευτη την ελληνική κοινωνία. Πρόκειται για μια επικίνδυνη τακτική που αποψιλώνει τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, αγνοεί τις δομικές αδυναμίες της οικονομίας και βαφτίζει την ακρίβεια «ανάπτυξη».
(Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια)
