Κάθε μεγάλη αλλαγή στην Ιστορία ξεκινά από νέες αρχές και νέες αξίες. Από ιδανικά που υιοθετεί μια κοινωνία όταν αποφασίζει ότι ο παλιός δρόμος έχει εξαντλήσει τα όριά του. Η Επανάσταση δεν είναι μια έκρηξη οργής. Είναι η συλλογική απόφαση της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας να αλλάξει εποχή. Να απορρίψει ό,τι κρατά μια χώρα καθηλωμένη και να οικοδομήσει μια νέα Πολιτεία πάνω σε διαφορετικές αρχές, διαφορετικές αξίες και διαφορετικές προτεραιότητες.
Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια τέτοια ιστορική στιγμή. Το 97% των πολιτών συμφωνεί σε κάτι που σπάνια ενώνει μια τόσο μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία: ότι η διαφθορά αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες πληγές της χώρας. Δεν πρόκειται απλώς για ένα δημοσκοπικό εύρημα. Πρόκειται για μια συλλογική απαίτηση αλλαγής. Για μια κοινωνία που έχει κουραστεί να βλέπει το ίδιο σύστημα να αναπαράγει τα ίδια αδιέξοδα.
Για δεκαετίες ζήσαμε μέσα σε μια κατασκευασμένη κανονικότητα. Η διαφθορά έγινε ανεκτή. Η σπατάλη θεωρήθηκε αναπόφευκτη. Η ατιμωρησία έγινε συνήθεια. Η αναξιοκρατία έγινε τρόπος λειτουργίας του κράτους. Το πελατειακό σύστημα δεν ήταν μια εξαίρεση. Έγινε ο κανόνας. Ένα μοντέλο διακυβέρνησης που υπονόμευσε τους θεσμούς, αλλοίωσε τις προτεραιότητες του κράτους και απομάκρυνε την πολιτική από την πραγματική της αποστολή.
Η αιτία της χρεοκοπίας
Αυτό το σύστημα οδήγησε την Ελλάδα στη χρεοκοπία και το πλήρωσαν ακριβά όλοι οι Έλληνες. Το πλήρωσαν με ανεργία, υπερφορολόγηση, περικοπές, λουκέτα στις επιχειρήσεις, απώλεια εισοδημάτων. Μια ολόκληρη γενιά νέων ανθρώπων αναγκάστηκε να αναζητήσει το μέλλον της στο εξωτερικό. Κι όμως, το ίδιο παιχνίδι συνεχίζεται. Το ίδιο σύστημα εξακολουθεί να απορροφά δημόσιους πόρους, να υπονομεύει την ανάπτυξη, να αποθαρρύνει την αξιοκρατία και να διαβρώνει καθημερινά την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος. Εξακολουθεί να τρώει, λίγο λίγο, τις σάρκες της κοινωνίας.
Ήρθε η ώρα να τελειώσει αυτή η εποχή. Ήρθε η ώρα να κλείσει οριστικά αυτός ο ιστορικός κύκλος της διαφθοράς, της ατιμωρησίας και της παρακμής. Ήρθε η ώρα η Ελλάδα να γυρίσει σελίδα.
Η ιδρυτική πράξη της Νέας Μεταπολίτευσης
Η Ηθική Επανάσταση είναι η ιδρυτική πράξη της Νέας Μεταπολίτευσης. Όχι μιας ακόμη κυβερνητικής εναλλαγής, αλλά μιας νέας αρχιτεκτονικής αξιών, αρχών και προτεραιοτήτων της Πολιτείας. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα κυβερνήσει. Το πραγματικό ερώτημα είναι πάνω σε ποιες αξίες θα κυβερνηθεί η χώρα.
Η διαφθορά δεν είναι άλλο ένα πρόβλημα της Ελλάδας που πρέπει να λυθεί. Είναι το σύστημα που παράγει τα περισσότερα από τα προβλήματά της. Από τη διαφθορά γεννιούνται οι υπερκοστολογήσεις των δημόσιων έργων, οι φωτογραφικοί διαγωνισμοί, οι πελατειακές σχέσεις, η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης, οι χαμένες επενδύσεις, η χαμηλή παραγωγικότητα, η αναξιοκρατία και η δυσπιστία των πολιτών απέναντι στους θεσμούς. Οι μίζες, οι υπερκοστολογήσεις, η αδιαφάνεια και η κατάχρηση εξουσίας δεν είναι παρά τα εργαλεία με τα οποία λειτουργεί αυτό το σύστημα.
Η διαφθορά είναι ο μεγαλύτερος μηχανισμός φτωχοποίησης της Ελλάδας. Λειτουργεί σαν ένας αόρατος φόρος που πληρώνει καθημερινά κάθε οικογένεια, κάθε εργαζόμενος και κάθε επιχείρηση. Οι διαθέσιμες εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι το συνολικό οικονομικό της κόστος ανέρχεται τουλάχιστον σε περίπου δεκατέσσερα δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Πρόκειται όμως για μια συντηρητική αποτίμηση. Αν προστεθούν οι απώλειες από τη χαμηλότερη παραγωγικότητα, τις χαμένες επενδύσεις, τη μειωμένη ανταγωνιστικότητα, τη γραφειοκρατία, τις καθυστερήσεις στη Δικαιοσύνη και τη χαμηλή εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς, το πραγματικό κόστος είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Η διαφθορά δεν αφαιρεί μόνο χρήματα από το Δημόσιο. Αφαιρεί ανάπτυξη. Αφαιρεί επενδύσεις. Αφαιρεί παραγωγικότητα. Αφαιρεί μισθούς. Αφαιρεί ευκαιρίες. Αφαιρεί το μέλλον. Διαφθορά είναι και η πολιτική επιλογή να βαφτίζεται ανάπτυξη η αύξηση των οικονομικών μεγεθών όταν αυτή δεν στηρίζεται στην παραγωγή νέου εθνικού πλούτου, αλλά στον πληθωρισμό, στον δανεισμό και στη συνεχή διόγκωση του δημόσιου χρέους.
Η πάταξη της διαφθοράς είναι η πρώτη αναπτυξιακή πολιτική της Νέας Μεταπολίτευσης.
Γι' αυτό η πάταξη της διαφθοράς δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ηθικής και Δικαιοσύνης. Αποτελεί τη θεμελιώδη αρχή πάνω στην οποία οφείλει να οικοδομηθεί το νέο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας. Δεν υπάρχει βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς διαφάνεια. Δεν υπάρχει ισχυρή οικονομία χωρίς αξιοκρατία. Δεν υπάρχει κοινωνικό κράτος όταν ο εθνικός πλούτος διαρρέει καθημερινά μέσα από τους μηχανισμούς της διαφθοράς. Κάθε ευρώ που ανακτάται από τη διαφθορά γίνεται επένδυση. Κάθε θεσμός που λειτουργεί με διαφάνεια μειώνει το κόστος της οικονομίας. Κάθε βήμα προς την αξιοκρατία δημιουργεί νέο εθνικό πλούτο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι για πόσο θα συνεχίζουμε να πληρώνουμε το κόστος της διαφθοράς επειδή δεν την αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά. Η απάντηση βρίσκεται γύρω μας. Στους γιατρούς που έφυγαν στο εξωτερικό. Στους νοσηλευτές που εξαντλούνται καθημερινά. Στις επενδύσεις που δεν έγιναν. Στις ευκαιρίες που χάθηκαν. Στην Ελλάδα που θα μπορούσε να είναι πολύ ισχυρότερη, δικαιότερη και πλουσιότερη.
Γι' αυτό η πρώτη μεγάλη επένδυση της Ηθικής Επανάστασης οφείλει να είναι η Υγεία. Όχι επειδή αποτελεί ακόμη μία κοινωνική πολιτική, αλλά επειδή εκφράζει με τον πιο καθαρό τρόπο το νέο αξιακό σύστημα της Πολιτείας. Μια χώρα αποκαλύπτει τις πραγματικές της προτεραιότητες από το πού επιλέγει να επενδύει τον δημόσιο πλούτο της.
Οι γιατροί και οι νοσηλευτές του δημόσιου συστήματος Υγείας κράτησαν όρθια την κοινωνία στις δυσκολότερες στιγμές των τελευταίων ετών. Χιλιάδες από αυτούς θα μπορούσαν να εργάζονται στο εξωτερικό με πολλαπλάσιες αποδοχές. Πολλοί έφυγαν. Εκείνοι που παρέμειναν απέδειξαν ότι η προσφορά προς τον άνθρωπο μπορεί να είναι ισχυρότερη από το προσωπικό συμφέρον.
Η Πολιτεία έχει υποχρέωση να τους ανταμείψει. Όχι από φιλανθρωπία. Όχι από προεκλογική σκοπιμότητα. Αλλά από δικαιοσύνη. Η πρόταση για μηδενικό φόρο στον βασικό μισθό των γιατρών και των νοσηλευτών του δημόσιου συστήματος Υγείας δεν αποτελεί παροχή. Παροχή είναι να συνεχίζει η διαφθορά να απορροφά δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο. Παροχή είναι να χρηματοδοτείται η σπατάλη αντί της προσφοράς. Η ανταμοιβή εκείνων που προστατεύουν την ανθρώπινη ζωή αποτελεί υποχρέωση μιας Πολιτείας που σέβεται τον εαυτό της.
Κάθε μεγάλη αλλαγή στην Ιστορία ξεκινά από νέες αρχές και νέες αξίες. Η Νέα Μεταπολίτευση δεν θα κριθεί μόνο από τους νόμους που θα ψηφίσει. Θα κριθεί από τις αξίες που θα επαναφέρει στο κέντρο της δημόσιας ζωής. Η Ηθική Επανάσταση είναι η ιδρυτική της πράξη. Η πάταξη της διαφθοράς είναι η πρώτη μεγάλη μάχη της. Και η Υγεία είναι η πρώτη μεγάλη επιλογή της. Γιατί ο πολιτισμός μιας χώρας δεν κρίνεται μόνο από τον πλούτο που παράγει, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο επιλέγει να τον μοιράζεται και από τις ζωές που αποφασίζει να προστατεύσει.
(Ο Δημήτρης Τζιώτης είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και συγγραφέας. Το νέο βιβλίο του με τίτλο « Το Σύνταγμα της νέας Μεταπολίτευσης» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαζήση)
