Δημιουργήσαμε το πράσινο κόμμα «Κόσμος» στις αρχές του 2024, λίγους μήνες μετά το καταστροφικό καλοκαίρι των πυρκαγιών και το φθινόπωρο των πλημμυρών της Θεσσαλίας, πιστεύοντας ότι ήταν η ώρα να διατυπωθεί ξανά το πολιτικό μήνυμα της οικολογίας με ένα νέο φορέα. Από το φθινόπωρο του 2023 ξεκινήσαμε εβδομαδιαίες συναντήσεις, μία ολοένα διευρυνόμενη ομάδα ανθρώπων που πιστεύουμε ότι όλες οι δημόσιες πολιτικές πρέπει να μπολιαστούν με τη διάσταση της πράσινης μετάβασης. Ταυτόχρονα δημοσίευσα με τον τότε ευρωβουλευτή Πέτρο Κόκκαλη το βιβλίο "Ο κόσμος καίγεται. Αλλάξτε το σύστημα, όχι το κλίμα" (εκδ. Τόπος, 2024), το οποίο παρουσιάσαμε σε εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα και αποτέλεσε βάση για το πολιτικό πρόγραμμα του κόμματος.
Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2024 δεν ήταν το προσδοκώμενο. Ο «Κόσμος» πέτυχε ένα ποσοστό λίγο πάνω από 1%. Ίσως ήταν ρομαντισμός, σε μία κοινωνία που αγωνίζεται να βγάλει τον μήνα, να περιμένουμε ότι θα δώσει σημασία σε αυτό που έρχεται λίγο αργότερα, παρόλο που για εκατομμύρια ανθρώπους η καταστροφή είναι ήδη παρούσα- και δεν αναφέρομαι μόνο στους ξεριζωμένους της Θεσσαλίας και της Εύβοιας.
Η δράση του «Κόσμου» συνεχίστηκε με θεματικές εκδηλώσεις και επεξεργασία προτάσεων για μείζονα θέματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία, αλλά χωρίς τη δυναμική της πρώτης περιόδου. Ομολογώ ότι και εγώ μετά τις ευρωεκλογές αποστασιοποιήθηκα, δεν είχα πια ενεργό συμμετοχή στα κομματικά δρώμενα, παραμένοντας πάντως ιδρυτικό μέλος. Τώρα βλέπω ωστόσο ότι ο κύκλος του κόμματος κλείνει. Ο Πέτρος και άλλα ενεργά μέλη οδεύουν προς την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη. Άλλοι σκέφτονται να ενώσουν δυνάμεις με τις διάσπαρτες οικολογικές κινήσεις. Οι κεντρόφυγες τάσεις προκαλούν εσωτερικές έριδες. Όταν σε μία κοσμογονική ανασύνταξη του κομματικού συστήματος διαλύονται κόμματα με μακρά ιστορία και ρόλο στην πολιτική σκηνή, θα ήταν παράδοξο να μην κλονιστεί ένα μικρό, σχετικά πρόσφατο κόμμα της πολιτικής οικολογίας.
Από την πλευρά μου, κλείνω σήμερα και τυπικά τη συμμετοχή μου στον «Κόσμο» χωρίς να σκοπεύω να ενταχθώ σε οποιοδήποτε άλλο κόμμα ή πολιτική κίνηση. Θα συνεχίσω ασφαλώς τις δημόσιες παρεμβάσεις για τους θεσμούς και τις δημόσιες πολιτικές, με έμφαση στον σεβασμό του Συντάγματος, την προστασία του κοινωνικού κράτους δικαίου και την ανάγκη για δίκαιη πράσινη μετάβαση, με βάση τους 17 στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη του ΟΗΕ και την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ.
Όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες στη δυτική και την κεντρική Ευρώπη, με τον πρωτοφανή, ακραίο καύσωνα, είναι άλλη μία προειδοποίηση ότι ο κόσμος μας καίγεται, ανεπιστρεπτί. Από το έργο που πραγματοποιήσαμε στον «Κόσμο» κρατάω μία γλυκόπικρη ανάμνηση. Η δημιουργία από το μηδέν ενός πολιτικού κόμματος με συμμετοχικές διαδικασίες, η διαμόρφωση του προγράμματος, η καθημερινή του λειτουργία, το στήσιμο μίας εκλογικής καμπάνιας υπό πίεση χρόνου ήταν μία σημαντική εμπειρία.
Περισσότερο χαίρομαι όμως που είχα την ευκαιρία να γνωρίσω δεκάδες ανθρώπους οι οποίοι αγωνίζονται για έναν δίκαιο, βιώσιμο κόσμο. Για εμάς όλους, που αποκτήσαμε πλήρη συνείδηση των σημερινών διακινδυνεύσεων για τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την οικολογική βιωσιμότητα, αυτός ο αγώνας, με όποιο τρόπο κι αν τον διεξάγει καθεμιά και καθένας, αποτελεί μία αδιαπραγμάτευτη κοσμοαντίληψη και τρόπο ζωής.
(Ο Ξενοφών Κοντιάδης είναι συνταγματολόγος, καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο)
