Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών πατριωτών, που εκτελέσθηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής προκάλεσαν ρίγη και συγκίνηση στην μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού.
Ανέσυραν, σε μια περίοδο ιδιαίτερα δύσκολη αρχές, αξίες και ιδανικά που τόσο πολύ έχει ανάγκη σήμερα η ελληνική κοινωνία:
Η αγάπη για την ζωή, την ελευθερία και την πατρίδα, η πάλη για ένα κόσμο δικαιοσύνης και προκοπής, η μάχη απέναντι στο φασισμό, η ανιδιοτέλεια και η αυταπάρνηση, η λαχτάρα για ένα κόσμο απαλλαγμένο από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, η υπεράσπιση του ίδιου του ανθρώπου «συνωστίζονται» μπροστά από τα γερμανικά πολυβόλα και νικούν τελικά ακόμα και τον θάνατο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η σύγχρονη ελληνική ιστορία κόντρα στους «νικητές» εξερράγη και επανάφερε στο φως μηνύματα, που ορισμένοι διακαώς επιθυμούν να ξεχάσουμε.
Όμως, δυστυχώς για αυτούς οι 200 της Καισαριανής ήταν «σπόρος»…
1. Οι 200 της Καισαριανής δεν ήταν μόνο αγωνιστές ή πατριώτες. Ήταν όλα τα παραπάνω, ήταν κομμουνιστές. Υπήρξαν «αγάπη από την κορυφή ως τα νύχια». Δεν επεδίωξαν ποτέ να γίνουν ήρωες. Υπήρξαν άνθρωποι του μεροκάματου, συλλογικοί άνθρωποι που «δεν κοίταζαν τη δουλειά τους». Ήταν άνθρωποι της οργανωμένης δράσης, της συμμετοχής, της αναζήτησης, του αγώνα. Ούτε ένας «βολεμένος» δεν υπήρξε ανάμεσα στους εκτελεσθέντες. Ήταν άνθρωποι της τάξης τους, εργαζόμενοι, πρόσφυγες, αγρότες, νέοι. Ήταν άνθρωποι με οικογένειες, με αδέρφια, παιδιά, μανάδες. Όμως στη ζωή τους οι αξίες και τα ιδανικά τους δεν χωρούσαν σε «λιγότερο ουρανό».
2. Οι «200» δεν …επεδίωξαν να σταθούν μπροστά στα πολυβόλα, ούτε επέλεξαν να παραστήσουν τους ήρωες. Το φασιστικό καθεστώς Μεταξά (που ορισμένοι σήμερα μας καλούν να τιμήσουμε κάθε Οκτώβρη) τους παρέδωσε στους Έλληνες συνεργάτες των Γερμανών(Ελληνική Χωροφυλακή) και εκείνοι με τη σειρά τους, τους έκαναν «δώρο» στους Ναζί. Οι ίδιοι άνθρωποι, που βρέθηκαν στη μάντρα, ήταν πριν την Κατοχή στην εξορία και στις φυλακές της Ακροναυπλίας, γιατί οι Έλληνες φασίστες τους θεωρούσαν «εσωτερικό εχθρό» και κομμουνιστικό κίνδυνο. Οι 200 στάθηκαν απέναντι στις κατοχικές δυνάμεις χωρίς να σκύψουν το κεφάλι. Το ίδιο έπραξαν όμως και από το 1936-1939 απέναντι στη δικτατορία Μεταξά. Και νίκησαν τον ξένο φασίστα, αλλά και τον Έλληνα.
3. Οι 200 της Καισαριανής μέσα από λίγα φωτογραφικά καρέ έκαναν θρύψαλα την «θεωρία των δύο ακρών» που ταυτίζει τον κομμουνισμό με το ναζισμό. Την επόμενη φορά που κάποιοι θα μιλήσουν για ανιστόρητους «ολοκληρωτισμούς» τα βλέμματα των αγωνιστών και οι υψωμένες γροθιές, τα τραγούδια και τα χαμόγελά τους πριν το εκτελεστικό απόσπασμα θα τους κατατάξουν αυτόματα στους γελοίους της ιστορίας.
4. Οι 200 της Καισαριανής (οι περισσότεροι) υπήρξαν μέλη του ΚΚΕ. Η συνεισφορά του ΚΚΕ στην Αντίσταση είναι τεράστια. Η δημιουργία του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ όμως στηρίχτηκε σε ένα ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό μπλοκ δυνάμεων (το οποίο κατά περιόδους καθοδηγήθηκε από το ΚΚΕ) με τη συμμετοχή εργαζομένων, αγροτών, νεολαίας. Οι κομμουνιστικές ιδέες ήταν εκείνες που γαλούχησαν τους 200 και μαζί τους δείχνουν σήμερα «φωτεινό το δρόμο». Σήμερα. που ο αέρας φυσάει ανάποδα και τα οράματα θολώνουν στον ορίζοντα έχουμε ανάγκη περισσότερο από ποτέ να πιστέψουμε σε μια κοινωνία, που δεν θα υπάρχει εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, σε μια κοινωνία ισότητας, ελευθερίας και δικαιοσύνης.
5. Οι 200 της Καισαριανής δεν έχουν πολιτικούς ιδιοκτήτες. Ανήκουν στον ελληνικό λαό και στην ιστορία των αγώνων του. Όσοι επιχειρήσουν να φέρουν στα μέτρα τους τη θυσία τους θα εκτεθούν ανεπανόρθωτα. Κατά τον ίδιο τρόπο πρέπει να αντιμετωπιστεί και το φωτογραφικό αρχείο. Η ελληνική πολιτεία οφείλει να ενσωματώσει το γεγονός(όπως και όλη την ιστορία της εθνικής αντίστασης) στη διδακτέα ύλη στα σχολεία, να δημιουργήσει μουσείο εθνικής αντίστασης και να καταστήσει το αρχείο προσβάσιμο σε όλο τον ελληνικό λαό. Έτσι οφείλει να τιμήσει τη μνήμη της θυσίας των 200 της Καισαριανής.
Η Πρωτομαγιά του 1944, αποτελεί μέχρι και σήμερα μια σημαντική υπενθύμιση, αλλά και πρόκληση, που καλεί τους ανθρώπους να μην συμβιβάζονται με κάτι λιγότερο από αυτό που τους αξίζει.
Η ελευθερία και η δικαιοσύνη είναι η κύρια διδαχή τους.
Ή, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ρίτσος:
«Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό, αυτές οι πέτρες δε βολεύονται κάτου απ’ τα ξένα βήματα, αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο, αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο».
(Ο Διονύσης Τεμπονέρας είναι νομικός)
