Η «Black Friday», μια αμερικανική εμπορική συνήθεια που υιοθετήθηκε και στην Ελλάδα, έχει πλέον μετατραπεί σε ένα φαινόμενο χωρίς αρχή, μέση και τέλος. Από μια ημέρα προσφορών έχει εξελιχθεί σε έναν παρατεταμένο, ανεξέλεγκτο εμπορικό κανιβαλισμό, που ξεκινά από τα μέσα Οκτωβρίου και φτάνει μέχρι τον Δεκέμβριο.
Ένα διαρκές και άναρχο περιβάλλον προσφορών με την ανοχή της πολιτείας.
Δε μιλάμε πια για «Black Friday» - μιλάμε για Black Season.
Και ποιοι είναι τα θύματα αυτής της «γιορτής»;
Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής.
Από τη στιγμή που με τον Νόμο 4965/2022 η πολιτεία απελευθέρωσε πλήρως το καθεστώς των προσφορών (όποιος θέλει κάνει ότι θέλει, όποτε το θέλει), χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους, άνοιξε ο δρόμος για την ασυδοσία των ισχυρών. Οι μεγάλες αλυσίδες και οι πολυεθνικές, με τεράστια διαφημιστικά κονδύλια και προνομιακή πρόσβαση σε προμηθευτές και οι πλατφόρμες, κατακλύζουν την αγορά με «προσφορές» πριν καν φτάσει ο Νοέμβριος.
Οι μικρομεσαίοι, χωρίς ανάσα, υποχρεώνονται να ακολουθήσουν για να μην εξαφανιστούν.
Η κυβέρνηση δε μπορεί να ισχυριστεί ότι δε γνώριζε. Αν ήθελε να προστατεύσει τις μικρές επιχειρήσεις και γενικότερα την αγορά, θα μπορούσε να το κάνει με απλούς και αποτελεσματικούς τρόπους:
- Περιορίζοντας τις περιόδους προσφορών σε μία ανά σεζόν (έως δέκα ημέρες) και μία στο τέλος της σεζόν (έως δέκα ημέρες).
- Εφαρμόζοντας συστηματικούς ελέγχους στο διαδίκτυο και στις πλατφόρμες, ελληνικές και ξένες.
- Θέτοντας σαφή όρια στο χρόνο και στο περιεχόμενο των εκπτώσεων, ώστε να υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός και όχι αθέμιτη εξόντωση.
Αντί αυτών, το κράτος επέλεξε να μείνει αμέτοχο - θεατής.
Και έτσι, το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό - με την υπογραφή της πολιτείας.
Αυτή η κατάσταση δεν είναι απλώς αδιαφορία. Είναι προμελετημένη εκτέλεση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Και όταν αυτές κλείσουν, δεν θα χαθούν μόνο καταστήματα - θα χαθούν θέσεις εργασίας, εισοδήματα, φορολογικά έσοδα και κοινωνική συνοχή.
Η πολιτεία πάντα νομοθετεί υπέρ των μεγάλων παιχτών (45 Κυριακές ανοικτά τα καταστήματα-τουριστική ζώνη-Σπάτα).
Δε μπορεί να συνεχιστεί το φαινόμενο της «Black Friday των 45 ημερών». Δε μπορεί να βαφτίζουμε «προσφορά» κάθε αθέμιτη πρακτική, κάθε εμπορικό πυροτέχνημα, κάθε αλυσίδα που ξεκινά εκπτώσεις από την 1η Οκτωβρίου, πριν καν ξεπακετάρουμε τα εμπορεύματά μας.
Καλώ τους προμηθευτές να σταματήσουν να υπονομεύουν τους ίδιους τους συνεργάτες τους.
Καλώ την κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της. Για τις ασιατικές πλατφόρμες να ακολουθήσει το δρόμο της Γαλλίας. Υψηλό τέλος-ελέγχους καταλληλότητας προϊόντων.
Και καλώ τους συναδέλφους εμπόρους να συνειδητοποιήσουν ότι όταν κανιβαλίζουμε ο ένας τον άλλον, όλοι στο τέλος χάνουμε!
Η Black Friday, όπως εξελίσσεται στην Ελλάδα, δεν είναι γιορτή του εμπορίου. Είναι το πένθος του. Αν δεν μπουν κανόνες, σύντομα δεν θα υπάρχει κανείς μικρός για να πανηγυρίζει - μόνο σιωπηλές βιτρίνες και ξενοίκιαστα καταστήματα.
(Ο Θάνος Τσαγγάρης είναι πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών)
