Κάθε φορά που η κυβέρνηση νιώθει τη δημόσια πίεση να την πνίγει, έχει έτοιμο το ίδιο σενάριο: συγκάλυψη, αποφυγή ευθυνών και περιφρόνηση των θεσμών. Στην υπόθεση του εγκλήματος των Τεμπών όμως, αυτή η συνταγή δεν λειτουργεί. Όχι πια.
Η τραγωδία των Τεμπών δεν ήταν ούτε ατύχημα, ούτε η «κακιά στιγμή». Ήταν το έγκλημα μιας κυβέρνησης που λειτουργεί με όρους επιλεκτικής προστασίας. Μιας κυβέρνησης που όταν δεν μπορεί να προστατεύσει τους πολίτες της, καταφεύγει σε τεχνάσματα για να προστατεύσει τον εαυτό της και τα στελέχη της. Το ίδιο συνέβη πέρσι, όταν η κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή έσπευσε να βγάλει λάδι τον κ.Κώστα Αχ. Καραμανλή, απορρίπτοντας την έκκληση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να αναλάβει δράση εναντίον του. Έθαψαν την υπόθεση πολιτικά, χρησιμοποιώντας την κοινοβουλευτική τους πλειοψηφία για να απορρίψουν τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής. Προφανώς, η κυβέρνηση θυμάται την Ευρώπη μόνο όταν τη συμφέρει.
Φέτος, με την υπόθεση του κ.Τριαντόπουλου, τα πράγματα έγιναν ακόμα χειρότερα. Η κυβέρνηση ξεκίνησε διακηρύσσοντας ότι όλα θα έρθουν στο φως. Όταν όμως κατάλαβαν ότι η προανακριτική επιτροπή θα λειτουργούσε σαν μεγεθυντικός φακός πάνω στις ευθύνες τους, το σχέδιο άλλαξε ξαφνικά. Με μια πρωτοφανή καταστρατήγηση του Κανονισμού της Βουλής και μια fast track διαδικασία, αποφάσισαν να τελειώσουν τις εργασίες της επιτροπής πριν καν αρχίσουν. Και σαν να μην έφτανε αυτό, ήρθε και το υπόμνημα-ανέκδοτο του Τριαντόπουλου, μόλις 181 λέξεων, που περισσότερο μοιάζει με σημείωμα του ποδαριού παρά με απολογία υφυπουργού που σέβεται το θεσμό της Βουλής.
Νομικά, η υποβολή υπομνήματος είναι αποδεκτή. Πολιτικά όμως, η άρνηση του κ.Τριαντόπουλου να εμφανιστεί στην επιτροπή δείχνει βαθιά περιφρόνηση προς τη Βουλή και προς τη Δημοκρατία. Είναι η προσωποποίηση της συγκάλυψης, το απόλυτο σύμβολο της κυβερνητικής αλαζονείας. Μιας κυβέρνησης που θεωρεί τη Βουλή παιχνίδι στα χέρια της και το Σύνταγμα εργαλείο για πολιτικές μανούβρες.
Η Νέα Δημοκρατία, μέσα στον πανικό της από τις τεράστιες κινητοποιήσεις και τη δίκαιη οργή της κοινωνίας, κάνει αλλεπάλληλα λάθη. Η απόφαση να κλείσει την προανακριτική σε χρόνο-ρεκόρ δεν είναι επίδειξη δύναμης. Είναι επίδειξη φόβου. Φοβούνται την αλήθεια, φοβούνται τις συνέπειες της αλήθειας, φοβούνται τη δικαιοσύνη.
Η στάση αυτή της κυβέρνησης δεν είναι μόνο πολιτικά απαράδεκτη, αλλά και θεσμικά επικίνδυνη. Η καταστρατήγηση του Κανονισμού της Βουλής και του Συντάγματος, η απαξίωση των κοινοβουλευτικών διαδικασιών και η περιφρόνηση προς τη δικαιοσύνη υπονομεύουν τη δημοκρατία μας. Κι ενώ εξελίσσεται αυτό το θεσμικό ρεσάλτο, η κυβέρνηση φέρνει –πέντε χρόνια μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2019– εφαρμοστικό νόμο για την παραγραφή αδικημάτων υπουργών σε μια προφανή προσπάθεια να κατευνάσει τις σφοδρές αντιδράσεις για τις ευθύνες της στην τραγωδία των Τεμπών. Έγκριτοι συνταγματολόγοι ήδη αμφισβητούν κατά πόσο αυτός ο νόμος μπορεί να εφαρμοστεί στην περίπτωση Τριαντόπουλου και Καραμανλή. Το τελικό λόγο θα τον έχει η Δικαιοσύνη.
Σε αυτή τη συγκυρία, είναι επιτακτικό οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης και όλες οι προοδευτικές φωνές να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Να αναλάβουν τις ευθύνες τους, να ορθώσουν ανάστημα και να εμποδίσουν τον αυταρχισμό και την αλαζονεία της κυβέρνησης. Η κοινωνία απαιτεί καθαρή φωνή, ενότητα και αποφασιστικότητα απέναντι σε κάθε προσπάθεια συγκάλυψης και περιφρόνησης των θεσμών.
Η ελληνική κοινωνία δεν ξεχνά. Οι οικογένειες των θυμάτων απαιτούν δικαιοσύνη. Οι πολίτες απαιτούν διαφάνεια και λογοδοσία. Η κυβέρνηση μπορεί να προσπαθεί να συγκαλύψει, αλλά η αλήθεια πάντα βρίσκει τον δρόμο της. Και όταν έρθει η ώρα της κρίσης, κανείς δεν θα μπορέσει να κρυφτεί πίσω από υπομνήματα και fast track διαδικασίες.
Η δημοκρατία μας αξίζει καλύτερα. Οι θεσμοί μας αξίζουν σεβασμό. Και οι πολίτες αξίζουν την αλήθεια. Η συγκάλυψη είναι ντροπή. Η δικαιοσύνη είναι απαίτηση. Και η αλήθεια θα λάμψει, όσο κι αν προσπαθούν κάποιοι να την κρύψουν.
(Η Κατερίνα Μπέρδου είναι Δικηγόρος)
