Σε προηγούμενες εποχές, ακόμα και πριν από λίγα χρόνια, αν σημειώνονταν σοβαρές αναταράξεις στο ευρωπαϊκό και διεθνές πεδίο και κοινωνικές αντιδράσεις και έλλειψη εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα σαν αυτές των ημερών, οι ελληνικές αγορές και ειδικά η κεφαλαιαγορά θα περνούσαν κρίση ή, πάντως, θα ήταν βαριά αναστατωμένες και αγχωμένες. Παρότι, όμως, διεθνώς γίνονται συγκλονιστικές αλλαγές, ενώ στο εσωτερικό δίνουν τον τόνο οι πρωτοφανείς κινητοποιήσεις και η εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση δείχνει να σέρνεται παρά τον πολυδιαφημισμένο «ανασχηματισμό των 40άρηδων», κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Οι αγορές δεν αγχώνονται, η αγορά των ομολόγων υποδηλώνει ψυχραιμία και οι μετοχές γενικώς ανεβαίνουν. Κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ. Ενας συνδυασμός παραγόντων. Η αλλαγή της στάσης των αγορών προς την Ευρώπη, που ανεβαίνει στην εκτίμησή τους, λειτουργεί ευεργετικά και για εμάς. Η αναβάθμιση από τη Moody’s, επίσης – στην προσδοκία και της αναβάθμισης της αγοράς από αναδυόμενη σε ανεπτυγμένη. Τρίτος, τα όμορφα νούμερα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Τέταρτος, οι επαναλαμβανόμενες αναφορές των Κ. Χατζηδάκη, Κυρ. Πιερρακάκη και Γ. Στουρνάρα στη δημοσιονομική πειθαρχία – με τόση επιμονή, λες και θέλουν να ξορκίσουν το κακό...
Γιατί η διάθεση του Μαξίμου για προεκλογική δημοσιονομική χαλάρωση δύσκολα κρύβεται. Αλλωστε, κάτι ανάλογο γινόταν τα προηγούμενα χρόνια: Με αφορμή την πανδημία και την ενεργειακή κρίση μοιράστηκαν περίπου 60 δισ. ευρώ – αυτή ήταν η «υλική βάση» του 41% το 2023. Και στη συνέχεια, με όχι και τόσο διαφορετικό πνεύμα γίνεται η διαχείριση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και δη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στην πορεία προς τις εκλογές, οψέποτε γίνουν, ίσως η διανομή γίνει εν μέρει χάρη στα πλεονάσματα και εν πολλοίς χάρη στη «ρήτρα διαφυγής».
Η ρήτρα διαφυγής επιτρέπει να αφαιρείται λογιστικά από το έλλειμμα μέρος των αμυντικών δαπανών, ωστόσο η αύξηση του δανεισμού θα είναι πραγματική, η επιβάρυνση του δημοσιονομικού αποτελέσματος θα είναι επίσης πραγματική, μπορεί να μην το υπολογίζει η Κομισιόν αλλά θα το υπολογίζουν οι αγορές και θα το τιμολογούν με τα επιτόκια των δανείων που δίνουν στην Ελλάδα. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης έχει δίκιο που ανησυχεί: Το κλίμα δεν είναι δύσκολο να αλλάξει, και όσα κερδίζουμε με τις αναβαθμίσεις δεν είναι δύσκολο να χαθούν.
Υπάρχει κι ένας πέμπτος παράγοντας για την ηρεμία που επικρατεί στην ελληνική αγορά κεφαλαίου: η ανυπαρξία ισχυρής αντιπολίτευσης.
Εξηγούμαι: Η πορεία της ελληνικής κεφαλαιαγοράς εν πολλοίς εξαρτάται από τους ξένους, που έχουν μεγάλες θέσεις στο Χρηματιστήριο. Τι βλέπουν αυτοί; Βλέπουν ότι, παρότι το 2025 άνοιξε με πρωτοφανή σε μαζικότητα συλλαλητήρια και οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν την κατάρρευση της πολιτικής εμπιστοσύνης, εντούτοις υπάρχει μια κυβέρνηση που έχει σταθερή πλειοψηφία στη Βουλή, ενώ το δεύτερο κόμμα μένει σε απόσταση πίσω και η παραδοσιακή Αριστερά με αμηχανία βλέπει την επιρροή της να φθίνει. Αρα, σου λένε, υπάρχει σταθερότητα – το πολύ πολύ να γίνει μια «αλλαγή εν κινήσει».
(Ο Κώστας Καλλίτσης είναι δημοσιογράφος- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Καθημερινή" της Κυριακής)
