Πολυκύμαντη αποδεικνύεται η πορεία υλοποίησης του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου μέσω της πόντισης καλωδίου από τη γαλλική εταιρεία Nexans. Η απουσία βούλησης και η στρατηγική του κατευνασμού από πλευράς της Κυβέρνησης έχουν οδηγήσει ένα εγχείρημα ευρωπαϊκής σημασίας σε αδιέξοδο, με τον κίνδυνο της απώλειας κονδυλίων για την Ελλάδα να είναι πλέον ορατός, πέραν βεβαίως των αποζημιώσεων που πιθανότατα θα ζητήσουν οι ανάδοχοι του έργου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, που διαρρέουν στον Τύπο μιας και η Κυβέρνηση αρνείται αλαζονικά να ενημερώσει την Εθνική Αντιπροσωπεία ή έστω τους Πολιτικούς Αρχηγούς, η Κυβέρνηση διά του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε οδηγίες στον ΑΔΜΗΕ να μην καταβάλλει δόσεις ύψους 70 εκατ. ευρώ προς τη Nexans, ενώ θα πρέπει να επιστραφούν και επιχορηγήσεις ύψους 160 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη εκταμιευθεί επί του συνόλου των 657 εκατ. ευρώ. Συνεπώς, η οικονομική ζημία προστίθεται στην υπονόμευση της προοπτικής να αποτελέσει η χώρα «ενεργειακή γέφυρα» Ανατολής-Δύσης.
Ωστόσο, πέραν της οικονομικής, υφίσταται και η ζημία για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα. Τον Ιούλιο του 2024 είχε προηγηθεί το περιστατικό στην Κάσο, όπου το ιταλικό πλοίο Ievoli Relume βρέθηκε αντιμέτωπο με 5 τουρκικά πολεμικά πλοία, που υποστήριξαν ότι οι έρευνες παραβιάζουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα. Η Ελλάδα αρνήθηκε να αναλάβει τις ευθύνες της και οι εργασίες διακόπηκαν και ενώ ήταν απολύτως αντιληπτό τί συνέβη, η Ελληνική Κυβέρνηση επέλεξε να καταγγείλει ως «θεωρίες συνωμοσίας» και «μυθεύματα» όσα έβλεπαν το φως της δημοσιότητας. Ο κ. Γεραπετρίτης δήλωνε, μεταξύ άλλων, σχετικά με το περιστατικό: «Στην Κάσο αναδείξαμε ότι μπορούμε να κάνουμε έρευνες και εκτός των δικών μας χωρικών υδάτων, σε δική μας Α.Ο.Ζ.» (25/7/2024), «Δεν υπήρξε καμία απολύτως υποχώρηση από την ελληνική πλευρά» (29/7/2024) και «Στην Κάσο είχαμε την απόλυτη επικράτηση της ελληνικής θέσης» (9/9/2024).
Οι εξελίξεις – δυστυχώς για τις ελληνικές θέσεις – τον διέψευσαν παταγωδώς και ανέδειξαν ότι το σκεπτικό του παραμένει προσηλωμένο στην «κόκκινη γραμμή των 6 ν.μ.» όπως δήλωνε παλιότερα στη Βουλή. Μετά την υποχώρηση έναντι της Τουρκίας και προκειμένου η Κυβέρνηση να διαχειριστεί επικοινωνιακά την προφανώς προειλημμένη απόφαση της μη υλοποίησης του έργου, άρχισαν να εφευρίσκονται διάφορα τεχνάσματα με την ευθύνη να μετακυλίεται έως και στη… Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου μετά και το τελεσίγραφο της Nexans τον Αύγουστο του 2024. Μέσω του τελεσιγράφου, η γαλλική εταιρεία απειλούσε με αναστολή εργασιών εξαιτίας των γραφειοκρατικών τεχνασμάτων, που συνεχώς εφευρίσκονταν.
Παρ’ όλα αυτά, το Σεπτέμβριο του 2024, ο κ. Μητσοτάκης δήλωνε ότι «το έργο θα γίνει». «Όλα προχωρούν με βάση τον προγραμματισμό. Χωρίς να υπάρξει υποχώρηση σε κυριαρχικά ζητήματα, το πρόγραμμα συνεχίστηκε κανονικά» επεσήμαινε ο κ. Γεραπετρίτης τον περασμένο Δεκέμβριο. Σήμερα, που οι δηλώσεις τους αποδεικνύονται κενές περιεχομένου, θα λογοδοτήσουν στον ελληνικό λαό; Θα εξηγήσουν γιατί, για μια ακόμη φορά, εναρμονίζονται με τη λογική του «η Κύπρος κείται μακράν»;
Ή μήπως και «η Κρήτη κείται μακράν»; Αφού, μόλις πριν ένα μήνα, γίναμε μάρτυρες της παρεμπόδισης των εργασιών των σκαφών Ievoli Relume και NG Worker από τουρκικό πολεμικό πλοίο σε διεθνή ύδατα βόρεια του Αγίου Νικολάου Κρήτης! Όμως και πάλι, δήθεν «κινδυνολογούσαν» όσοι εξέφραζαν ανησυχίες για το μέλλον των εργασιών και το Υπουργείο Εξωτερικών διαβεβαίωνε ότι «το έργο θα συνεχιζόταν κανονικά»!
Εκτός από τα ελληνικά εθνικά δίκαια, η απουσία στρατηγικής και η υποχωρητικότητα πλέον βλάπτουν και τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, με την εμπιστοσύνη των εταίρων μας να κλονίζεται εξαιτίας της απουσίας βούλησης από την Αθήνα να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά δικαιώματά της. Μόλις στις 8 Ιανουαρίου 2025, ο κ. Μητσοτάκης συναντήθηκε με τον Αιγύπτιο Πρόεδρο κ. Σίσι για να επαναβεβαιώσουν την προσήλωσή τους σε μια άλλη ηλεκτρική διασύνδεση, χρηματοδοτούμενη με ευρωπαϊκούς πόρους, αυτή της Ελλάδας με την αφρικανική ήπειρο, η χάραξη της οποίας διέρχεται το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Έπειτα από το ναυάγιο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στο θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο, πώς θα ξανακερδίσουμε την εμπιστοσύνη της Ε.Ε. και των περιφερειακών εταίρων μας, ώστε να προχωρήσει το εν λόγω έργο; Σκοπεύουμε αυτή τη φορά να υπερασπιστούμε τα κυριαρχικά δικαιώματά μας ή θα καταστούμε «κλοτσοσκούφι» των τουρκικών αναθεωρητικών επιδιώξεων και παρακολούθημα της Άγκυρας; Με την παρούσα Κυβέρνηση δυστυχώς είναι απίθανο να αλλάξει η ρότα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία έχει διαμορφωθεί εδώ και έξι χρόνια.
(Ο Ιωάννης Αθ. Σαρακιώτης είναι Δικηγόρος – Βουλευτής Φθιώτιδας)
