Τι να πρωτοθαυμάζουμε από τον «υπέροχο δημοκρατικό κόσμο» των κομμάτων μας! Η ΝΔ ακόμη και δώρα φέρουσα εκ Θεσσαλονίκης δεν μπορεί να βγει από την κινούμενη άμμο που έχει πέσει. Όσο προσπαθεί να βγει, τόσο περισσότερο βουλιάζει. Το τσίρκο της ΔΕΘ το αποδεικνύει. Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού και τα χλιαρά παλαμάκια που τις συνόδευαν, θύμισαν αντίστοιχες εξαγγελίες του 2003 και του 2009 που πλέον είχε φανεί η μεγάλη φθορά των τότε κυβερνήσεων. Τότε όμως υπήρχε εναλλακτική κυβερνητική προοπτική. Καλή, κακή πάντως υπήρχε. Τώρα ενώ πλέον υπάρχει τόσο εμφανής πτώση της κυβερνώσας παράταξης, δεν φαίνεται στον ορίζοντα να υπάρχει ισχυρή εναλλακτική κυβερνητική πρόταση. Ενώ τι να ειπωθεί για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ; Μετά την αποπομπή του «ανθρώπου που ήθελε να γίνει βασιλιάς», πλέον το κόμμα θυμίζει «αυτόνομη κομούνα», όπως αυτή των εξαθλιωμένων χωρικών στην ταινία «Ιππότες της Ελεεινής Τραπέζης» των Monti Python.
Και ενώ το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ είχε όλες τις προϋποθέσεις να εκμεταλλευτεί αυτή την κατάσταση, ξαφνικά κάποιοι «κύκλοι» του ξεκίνησαν μια συζήτηση για το άρθρο 36 περί ασυμβιβάστου-βεβαίως αυτό το «ξαφνικά» είναι πολύ σχετικό, αφού για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, μήνες τώρα κρατούσαν το θέμα για να δουν πρώτα που πάνε τα πράγματα. Τι λέει αυτό το άρθρο; «Όσα μέλη του φορέα κατέχουν κατόπιν διορισμού ή εκλογής έμμισθη θέση πολιτικού χαρακτήρα στο κράτος ή στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και την αυτοδιοίκηση δεν μπορούν να είναι υποψήφιοι σε μονοψήφια όργανα». Παραλλαγή αυτού του άρθρου ψηφίστηκε το 2008 στο 8ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και αυστηροποιήθηκε με παρέμβαση του Νίκου Ανδρουλάκη το 2013 στο 9ο Συνέδριο. Στο ΠΑΣΟΚ τότε ψήφισαν για λόγους μικροπολιτικών συγκυριακών σκοπιμοτήτων. Αγνόησαν τις υπάρχουσες συνταγματικές σχετικές απαγορεύσεις και ψήφισαν και άλλες πέραν αυτών. Ψήφισαν πως κάποιοι Έλληνες είναι λιγότερο ίσοι, λιγότερο πολίτες από κάποιους άλλους. Η άλλη διατύπωση του άρθρου θα έπρεπε να είναι πως «όλα τα μέλη του ΠΑΣΟΚ είναι ίσα, μόνο που μερικά είναι πιο ίσα από τα άλλα».
Η υπερασπιστική γραμμή του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα, γατί αυτόν στοχεύει η αναζωπύρωση της συζήτησης για το 36, τονίζει πως οι αιρετοί δήμαρχοι λαμβάνουν αντιμισθία και όχι μισθό. Σωστή, αλλά αυτό δεν είναι το μείζον. Για την κοινωνία και τη δημοκρατία τ’ αν οι δήμαρχοι λαμβάνουν αντιμισθία ή μισθό είναι δευτερεύον θέμα. Το πρόβλημα είναι πολύ πιο μεγάλο, όταν ένα κόμμα αποφασίζει να κάνει ακόμη περισσότερα και αυστηρότερα τα κριτήρια κωλύματος απ’ αυτά που θέτει το άρθρο 56 παράγραφος 1 του Συντάγματος (κωλύματα εκλογιμότητας). Αυτό το άρθρο ορίζει κάποιες κατηγορίες πολιτών που έχουν κώλυμα υποψηφιότητας για βουλευτές, μεταξύ αυτών «τα αιρετά μονοπρόσωπα όργανα των οργανισμών Τ.Α.». Είναι ένα άρθρο που όσον αφορά τις απαγορεύσεις του σχετικά με τους αιρετούς της Τ.Α έχει δεχθεί δριμύτατη κριτική από τον συνταγματολόγο Γιώργο Σωτηρέλη ως δείγμα «συντεχνιακής λογικής των βουλευτών» (Γιώργος Σωτηρέλης Άρθρο-56-me-cover PDF (www.syntagmawatch.gr). Οι δήμαρχοι εμπίπτουν σ’ αυτό το άρθρο μόνο όσον αφορά την υποψηφιότητα τους για βουλευτές. Σε κανένα όμως πολίτη, ούτε στους δημάρχους, δεν απαγορεύεται να είναι υποψήφιος για αρχηγός κόμματος.
Το Σύνταγμα και το άρθρο 29 παράγραφος 1 (πολιτικά κόμματα) προβλέπει πως η οργάνωση και η δράση των κομμάτων «οφείλει να εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος». Με χαλαρό βεβαίως τρόπο, αλλά ο συνταγματικός νομοθέτης θέλει να προστατέψει τη δημοκρατική λειτουργία των κομμάτων. Τώρα πως ένα κόμμα που θέλει να λέγεται δημοκρατικό, έχει μια τέτοια απαγορευτική διάταξη; Είναι τα καταστατικά υπεράνω των συνταγμάτων; Στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. αντί να κοιτάξουν γρήγορα να αλλάξουν, μια τέτοια ντροπιαστική γι’ αυτό καταστατική διάταξη, η οποία παραβιάζει το Σύνταγμα, αντί να προβληματιστούν πώς και ποιοι οδήγησαν ένα δημοκρατικό κόμμα να έχει στο καταστατικό του ένα άρθρο που πασιφανώς παραβιάζει το συνταγματικό δικαίωμα του εκλέγεσθαι, κάποιοι «κύκλοι» αγωνιούν μήπως παραβιαστεί το καταστατικό, αλλά δεν ιδρώνουν που παραβιάζουν το Σύνταγμα! Θα μπορούσαμε να μιλάμε για φαρσοκωμωδία, αν δεν ήταν τραγωδία για τη δημοκρατία. Όταν μάλιστα αυτή πραγματοποιείται στους κόλπους ενός κόμματος που ευαγγελίζεται τη σοσιαλδημοκρατία, τα πράγματα επιδεινώνονται. Με τέτοιες ενέργειες οι δημοκρατίες γίνονται ακόμη πιο ευάλωτες. Ελπίζω όλα αυτά να μείνουν «προθέσεις κύκλων» και να μη τα ενστερνιστεί η Επιτροπή Δεοντολογίας. Όχι για χάρη του δημάρχου Αθηναίων Δούκα αλλά για χάρη της Δημοκρατίας. Και επιτέλους ας προσέχουν τα κόμματα τι ψηφίζουν στο καταστατικό τους, γιατί παραμονεύουν και Κασσελάκηδες.
(Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι δρ Κοινωνιολογίας και συγγραφέας- Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050; Μεταδημοκρατία, μεταπολιτική, μετακόμματα», εκδόσεις Αλεξάνδρεια)
