Την 20η Ιουλίου, ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θα βρίσκονται στην Κύπρο με την ευκαιρία της συμπλήρωσης πενήντα χρόνων από την τουρκική εισβολή. Ασφαλώς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρίσκεται στις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας για να παραστεί στις εκδηλώσεις μνήμης ενώ ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θα συμμετέχει στα πανηγύρια που θα οργανωθούν στα κατεχόμενα για να γιορτάσουν την εισβολή και από το 1974 και εντεύθεν κατοχή εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Μια παρουσία στο νησί και των δυο, ο ένας στις ελεύθερες περιοχές και ο άλλος στα κατεχόμενα, προφανώς και πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν έχει ξαναγίνει. Είναι παρουσίες, που έχουν να κάνουν τόσο με την ουσία όπως και με τη σημειολογία.
Το ταξίδι Μητσοτάκη προέκυψε με πρωτοβουλία της Λευκωσίας. Πληροφορίες αναφέρουν πως υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία του Προέδρου, Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη διάρκεια της οποίας ο Κύπριος ηγέτης προσκάλεσε τον Έλληνα Πρωθυπουργό να παραστεί στην κεντρική αντικατοχική εκδήλωση καταδίκης της συνεχιζόμενης κατοχής, που οργανώνει η Κυπριακή Δημοκρατία κάθε χρόνο στο προεδρικό. Ο κ. Μητσοτάκης, που αποδέχθηκε την πρόσκληση, θα είναι ο πρώτος Έλληνας Πρωθυπουργός, που θα παραστεί σε εκδηλώσεις για την τουρκική εισβολή του 1974. Και τούτο είναι προφανώς άξιο αναφοράς καθώς θα γίνει για πρώτη φορά. Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος, θα είναι ομιλητής στην εκδήλωση, το βράδυ της 20ης Ιουλίου, στην οποία κεντρικός ομιλητής είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Η παρουσία του κ. Μητσοτάκη, όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές στη Λευκωσία, θα στείλει μηνύματα ενόψει της συμπλήρωσης μισού αιώνα κατοχής αλλά και επειδή ενδέχεται να υπάρξουν εξελίξεις στο Κυπριακό, ενδεχομένως και πριν την επέτειο.
Στην αντίπερα όχθη
Την ίδια ώρα, στην αντίπερα όχθη, στα κατεχόμενα την έναρξη των πανηγυριών θα κηρύξει ο ηγέτης της κατοχικής δύναμης, Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τούρκος Πρόεδρος θα παραστεί στη στρατιωτική παρέλαση και θα εκφωνήσει ομιλία στη «βουλή» του κατοχικού καθεστώτος. Είναι με ενδιαφέρον που αναμένεται τι θα πει ο Ερντογάν κατά τη διάρκεια της παραμονής του στα κατεχόμενα. Ενδείξεις- σκοπίμως προφανώς- από τουρκικής πλευράς δεν υπάρχουν, ωστόσο, είναι σαφές πως λόγω της χρονικής συγκυρίας ο ηγέτης της κατοχικής δύναμης αναμένεται ότι προβεί σε εξαγγελίες, που θα αφορούν και το μέλλον του ψευδοκράτους. Υπενθυμίζεται ότι πριν την κάθοδο του στην κατεχόμενη Κύπρο, ο Ερντογάν θα πραγματοποιήσει επίσημες επισκέψεις στην Αστάνα του Καζακστάν και στη συνέχεια στο Αζερμπαϊτζάν. Κυρίως σε ό,τι αφορά το Αζερμπαϊτζάν, η Άγκυρα ασκεί πιέσεις ώστε να γίνουν κινήσεις από πλευράς του Μπακού για αναβάθμιση των σχέσεων του με το κατοχικό καθεστώς. Τέτοιες κινήσεις γίνονται ήδη από τη στιγμή κατά την οποία αξιωματούχοι του κατοχικού καθεστώτος, «υπουργοί» μεταβαίνουν στο Αζερμπαϊτζάν για επαφές και συνόδους. Ο Ερντογάν, όπως έπραξε προσφωνώντας τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, τα τελευταία δυο χρόνια, ζητώντας αναγνώριση της αποσχιστικής οντότητας, το ίδιο θα πράξει βρισκόμενος στα κατεχόμενα. Ο Τούρκος Πρόεδρος με την τακτική του «βήμα προς βήμα», αναμένεται να αναφερθεί στα «επιτεύγματα» του για τη συμμετοχή του ψευδοκράτους με καθεστώς παρατηρητή στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών, θέτοντας τον πήχη πιο ψηλά αξιώνοντας να καταστεί πλήρες μέλος.
Δύσκολα, πάντως, θα προκύψει στα πανηγύρια παρουσία υψηλόβαθμου κρατικού αξιωματούχου. Μάλλον θα υπάρξουν παρουσίες σε επίπεδο βουλευτών, όπως και στα προηγούμενα χρόνια. Άλλωστε σε επέτειο εισβολής θεωρείται μάλλον απομακρυσμένο το ενδεχόμενο να γίνουν κινήσεις έστω και συμβολικού χαρακτήρα. Υπενθυμίζεται ότι ο Ερντογάν προσκάλεσε και τον Πρόεδρο του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Οζγκιούρ Οζέλ στα κατεχόμενα για τους εορτασμούς. Αναμένεται ότι λόγω του χαρακτήρα των πανηγυριών να βρεθούν στα κατεχόμενα κι άλλοι πολιτικοί ηγέτες από την Τουρκία.
Συνάντηση στην Ουάσιγκτον
Έχει, πάντως, συμπέσει δέκα ημέρες πριν από την επέτειο της εισβολής, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα συναντηθούν στην Ουάσιγκτον στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής των ηγέτων του ΝΑΤΟ ( 9-11 Ιουλίου). Στην ατζέντα της επικείμενης συνάντησης τους θα περιλαμβάνονται πολλά θέματα που προέκυψαν μετά την τελευταία τους επαφή τον περασμένο Μάιο στην Άγκυρα. Τα λεγόμενα ήρεμα νερά ενίοτε ταράσσονται από κινήσεις και ενέργειες της κατοχικής πλευράς. Παρόλα αυτά υπάρχει εκατέρωθεν προσπάθεια διατήρησης των καναλιών επικοινωνίας και διατήρηση της «θετικής ατζέντας». Σημειώνεται ότι θεωρείται «κλειστή» η συνάντηση το Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της συνόδου της Γενικής Συνέλευσης.
Η Κύπρος θα σπάσει τη σιωπηρή διαδικασία στον ΟΑΣΕ, δεν ψηφίζει Τούρκο για Γ.Γ.
Ξεκαθαρίζει το τοπίο σε σχέση με τη διαδικασία ανάδειξης των τεσσάρων θεσμικών θέσεων στον Οργανισμό Ασφάλειας και Συνεργασίας στην Ευρώπη ( ΟΑΣΕ). Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν πρόκειται να συναινέσει στην εκλογή του Τούρκου υποψήφιου για τη θέση του Γραμματέα, πρέσβη Φεριντούμ Σινιρίογλου, για λόγους που μπορούν όλοι να τους αντιληφθούν. Η κατοχική δύναμη δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και η χώρα που διά της βίας κατέχει εδάφη της. Η Λευκωσία θα σπάσει τη σιωπηρή διαδικασία και ως εκ τούτου η πρόταση της Προεδρίας δεν θα εγκριθεί. Όπως γίνεται για την εκλογή αξιωματούχων η Προεδρία, στην προκειμένη περίπτωση η Μαλτέζικη, θα διαμορφώσει εικόνα από το βαθμό υποδοχής των υποψηφιοτήτων και στη συνέχεια θα παρουσιάσει μια συνολική πρόταση, την οποία θέτει σε σιωπηρή διαδικασία, η οποία εάν δεν σπάσει τότε οι υποψήφιοι που περιλαμβάνονται στο πακέτο θα καταλάβουν τις θέσεις. Η Λευκωσία αναμένεται να σπάσει τη σιωπηρή διαδικασία κι ως τούτου η προσπάθεια να ξεκινήσει από την αρχή. Υπενθυμίζεται συναφώς ότι Ελλάδα και Τουρκία κατέρχονται μαζί, σε κοινό ψηφοδέλτιο, διεκδικώντας δυο θέσεις. Η Τουρκία διεκδικεί τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ, με τον γνωστό πρέσβη, Φεριντούν Σινιρίογλου και η Ελλάδα διεκδικεί τη Διεύθυνση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με την κ. Μάνια Τελαλιάν, νομικό.
Κίνηση πριν την εκπνοή του συμβολαίου Ολγκίν ετοιμάζει ο Γκουτέρες
Δεν αποκλείεται να υπάρξουν κινήσεις από πλευράς των Ηνωμένων Εθνών και συγκεκριμένα του Γενικού Γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες, πριν από την εκπνοή της θητείας της προσωπικής του απεσταλμένης, Μαρία Άνχελ Ολγκίν Κουεγιάρ, που χρονικά τοποθετείται στις 8 Ιουλίου. Υπήρξε μια περίοδος κατά την οποία βρισκόταν στο τραπέζι το σενάριο τετραμερούς διάσκεψης, που αποτελεί για τη Λευκωσία κόκκινο πανί. Κυρίως επειδή πρόκειται για μια φόρμουλα, που εξισώνει την Κυπριακή Δημοκρατία με την αποσχιστική οντότητα. Εξισώνει το κατοχικό καθεστώς και με την Ελληνική Δημοκρατία. Το σενάριο αυτό φαίνεται να έπαιξε σε κάποια φάση, αλλά όταν εξηγήθηκε από τη Λευκωσία σε διεθνείς παίκτες το θέμα και γιατί δεν μπορεί να δεχθεί, έφυγε από την πρώτη γραμμή. Οι πληροφορίες αναφέρουν πως στο τραπέζι επανήλθε το ενδεχόμενο μιας Διάσκεψης, όπως αυτές που έγιναν στη Γενεύη και στο Κραν Μοντανά. Η πραγματοποίηση μιας Διάσκεψης εξαρτάται, όπως πάντα, από την ανταπόκριση της κατοχικής Τουρκίας.
Η απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, κ. Ολγκίν, αναμενόταν αυτή την εβδομάδα στην Κύπρο, ωστόσο, όχι τυχαία αυτές τις ημέρες ο κατοχικός ηγέτης ταξιδεύει συνεχώς και απουσιάζει από το νησί. Προφανώς απουσιάζει και για να μην τη συναντήσει. Στα Ηνωμένα Έθνη, πάντως, λένε πως θα τα… βάψουν μαύρα επειδή δεν θα δουν τον Ερσίν Τατάρ. Άλλωστε λέγει πάντα τα ίδια και δεν αποφασίζει ποτέ αυτός, αλλά η Άγκυρα. Παρόλα αυτά, η κ. Ολγκίν θα συναντήσει τον Τατάρ εκτός Κύπρου.
Ενόψει τούτου, ο κ. Ολγκίν θα ταξιδεύσει αυτή την εβδομάδα στις Βρυξέλλες, όπου θα βρεθεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, για να συμμετάσχει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα πραγματοποιηθεί στις 27-28 Ιουνίου. Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα συναντήσει την κ. Ολγκίν, που ετοιμάζει και την έκθεση της.
(Ο Κώστας Βενιζέλος είναι δημοσιογράφος- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από το Philenews της Κύπρου)
