Θεωρητικά, συνέτρεχαν όλοι οι λόγοι του κόσμου προκειμένου οι ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου να έβαζαν το ΠΑΣΟΚ σε μία νέα πίστα: το κόμμα είχε προτάσεις τεκμηριωμένες επί όλων των θεμάτων και οι περισσότερες εξ αυτών έμοιαζαν σίγουρα περισσότερο εφαρμόσιμες από αντίστοιχες προτάσεις που παρουσίαζε ο ΣΥΡΙΖΑ ή άλλα κόμματα.
Άλλωστε, το ΠΑΣΟΚ πιστώνεται ότι «παλεύει» εδώ και πολύ καιρό το θέμα της στεγαστικής κρίσης – before it was cool, που λένε. Επίσης, η πολιτική εμπροσθοφυλακή του ΠΑΣΟΚ είναι στελέχη άφθαρτα και σοβαρά: Το ΠΑΣΟΚ κατέβαινε στις ευρωεκλογές με μία ανανεωμένη 11άδα – ανανέωση που ξεκίνησε επί Φώφης Γεννηματά και συνεχίστηκε με τον Νίκο Ανδρουλάκη.
Τριαντάρηδες και σαραντάρηδες με βαριά βιογραφικά, που δεν κουβαλούσαν καμιά πολιτική αμαρτία από κανένα παρελθόν έχουν συγκροτήσει ένα νέο «πρόσωπο».
Είχε πλεονέκτημα, αλλά...
Συν τοις άλλοις, η Χαριλάου Τρικούπη κατέβαινε στην μάχη για την αναδιαμόρφωση των συσχετισμών της επόμενης μέρας με πολύ θετικές προϋποθέσεις, αν συνυπολογίσει κάνεις την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν οι ευθέως ανταγωνιστικοί σε αυτό πολιτικοί σχηματισμοί: η κυβερνώσα παράταξη ήταν πλέον αντιμέτωπη με σοβαρή φθορά και η φύση των εκλογών ήταν ιδανική για να στείλει κάποιος μήνυμα αποδοκιμασίας τον Κυριάκο Μητσοτάκη – όπως και έγινε.
Επίσης, και ο ΣΥΡΙΖΑ οδηγούνταν στις εκλογές ως ένα κόμμα πολύ διαφορετικό από αυτό που γνωρίσαμε, με έναν αρχηγό που είχε επισκιάσει όλη την δομή της αξιωματικής αντιπολίτευσης, προβάλλοντας αντιφατικές μεταξύ τους θέσεις, που θολώνουν το στίγμα αλλά και το χαρακτήρα του ΣΥΡΙΖΑ. Μην το κουράζουμε: οι ευρωεκλογές της 9 Ιουνίου ήτανε μεγάλη ευκαιρία του ΠΑΣΟΚ να δείξει ότι μπορεί να αποτελέσει μελλοντικά την σπονδυλική στήλη μιας εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.
Βαριά ήττα
Με αυτά τα δεδομένα, είναι προφανές ότι μία αύξηση των ποσοστών της τάξης του 0,9% καθιστά την επίδοση της Χαριλάου Τρικούπη όχι απλώς πολιτική αποτυχία, αλλά βαριά ήττα. Βαριά ήττα που αν δεν αλλάξουν όλα τώρα στο ΠΑΣΟΚ, κινδυνεύει να μεταβληθεί σε ήττα στρατηγικού χαρακτήρα που θα καταδείξει ότι το ΠΑΣΟΚ έχει πλέον απωλέσει οριστικά την προοπτική να ξαναγίνει κόμμα εξουσίας, 12 χρόνια από το έχασε την ιδιότητά του ως τέτοιου.
Με άλλα λόγια, το θετικό πρόσημο από αναμέτρηση σε αναμέτρηση δεν φτάνει. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν πρόκειται να επιστρέψει – τουλάχιστον όσο η δική μου γενιά είναι ακόμη ζωντανή… – σε τροχιά εξουσίας με τη λογική του «τσούκου-τσούκου» – δηλαδή αν κερδίζει μία, 2,3 ή 4 ποσοστιαίες μονάδες σε κάθε εκλογική αναμέτρηση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι και όσοι υπερασπίζονται την λογική του «τσούκου-τσούκου» προφανώς δεν έχουν πια τα εχέγγυα για να καταστήσουν το ΠΑΣΟΚ πόλο εξουσίας.
Χρειάζονται και πρόσωπα...
Αυτό, ασφαλώς, δε σημαίνει ότι φτάνουν τα πρόσωπα. Όμως, ένα πρόσωπο άφθαρτο που τόσο ως επιλογή όσο και ως τρόπος σκέψης περιγράφεται με τη φράση «out the box» μπορεί να δημιουργήσει το θετικό σοκ που χρειάζονται οι μουδιασμένοι προοδευτικοί πολίτες, ώστε να πάρουν ξανά την κατάσταση στα χέρια τους με όρους εξουσίας. Τόσο οι προοδευτικοί πολίτες που πήγαν και ψήφισαν όσο και εκείνοι που απείχαν θέλουν κάτι παραπάνω από μερικά ακόμη bullet points σε ένα φυλλάδιο με προτάσεις. Και σίγουρα θέλουν επίσης περισσότερα από ένα διαφορετικό πρόσωπο που θα λέει τα... ίδια με το υπάρχον.
Θέλουν ένα θετικό σοκ που θα τα αλλάξει όλα. Με άλλα λόγια, όσο αντιφατικό κι αν φαίνεται, το ΠΑΣΟΚ έχει μέλλον ως κόμμα εξουσίας, μόνο εάν από κόμμα μετεξελιχθεί σε αυτό που ήταν κάποτε: σε παράταξη. Το μέλλον του ΠΑΣΟΚ, λοιπόν είναι η υπέρβαση του. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει με λογικές «τσούκου-τσούκου».
(Ο Γιώργος Μελιγγώνης είναι δημοσιογράφος)
