Η συζήτηση για τις γαλλικές εκλογές και την «αντανάκλασή» τους στο εσωτερικό χαρακτηρίζεται, αν μη τι άλλο, από έναν ιδιότυπο βολονταρισμό: καθένας και καθεμία βλέπει ό,τι θέλει να δει στην ιστορική ανατροπή που έλαβε χώρα στη Γαλλία στον δεύτερο γύρο των βουλευτικών εκλογών.
Κυβέρνηση και ΝΔ νομίζουν ότι «ξεμπέρδεψαν» με ένα «καμία σχέση η Γαλλία με την Ελλάδα», ώστε να «παγώσουν» εν τη γενέσει της την όποια συζήτηση περί αναλογιών μεταξύ του Νέου Λαϊκού Μετώπου και της καθ’ ημάς συζήτησης περί ανασυγκρότησης του προοδευτικού χώρου. Και, βέβαια, δεν κάνουν καν τον κόπο να δουν τις αναλογίες στα του οίκου τους: πώς, δηλαδή, η στρατηγική «ξεπλύματος» και κανονικοποίησης του ακροδεξιού λόγου –ήδη από την εποχή που ο Σαρκοζί ήταν ο σκληρός υπουργός Εσωτερικών του Σιράκ- κατέληξε στην πρωτιά της Ακροδεξιάς σε ψήφους και στην συρρίκνωση της γκολικής Δεξιάς σε παραπληρωματική θέση στο γαλλικό πολιτικό σύστημα...
Βολονταρισμός, βεβαίως, ενυπάρχει και στον προοδευτικό χώρο: από το –αυτονόητο και απολύτως λογικό- «η Γαλλία δείχνει τον δρόμο» που μπορεί να αποτελέσει υπόδειγμα για τις διεργασίες στον προοδευτικό χώρο μέχρι το σημείο να προσπαθούν να «ξεπατικώσουν» κάποιοι όσα έγιναν στη Γαλλία για να αποδείξουν πως με την ίδια ευκολία μπορεί να συμβούν και στην Ελλάδα, υπάρχει τεράστια απόσταση. Μάλιστα, ειδικά στην περίπτωση όσων μέχρι προχθές «ξόρκιζαν» τις «συμφωνίες κορυφής» και τις «συγκολλήσεις» και έκαναν χλιαρά αστεία περί τράγων και ελάφων και τώρα ξαφνικά εγκωμιάζουν το Νέο Λαϊκό Μέτωπο, εκτός από τον βολονταρισμό, ταιριάζει και η υποκρισία. Το ίδιο ισχύει και για όσους προσπαθούν να ρίξουν εσωκομματικά μαχαιρώματα σε άλλους κολλώντας τους την ρετσινιά της «ρευστοποίησης», όπως και για όσους ξεκινούν και τελειώνουν με ύμνους στην «αυτοτέλεια», την «αυτονομία» και άλλα ηχηρά παρόμοια.
Υπόδειγμα και παρακαταθήκη
Προφανώς και όσα κατάφεραν να κάνουν στη Γαλλία Σοσιαλιστές, Ανυπότακτη Γαλλία, Πράσινοι και Κομμουνιστές μπορούν να αποτελέσουν υπόδειγμα –μέσα σε ελάχιστες ημέρες, κατέληξαν σε μία μίνιμουμ προγραμματική συμφωνία με βασικά προτάγματα-διεκδικήσεις, καταφέρνοντας να βρουν την χρυσή τομή μεταξύ των εκλογικών αναγκών, της ιστορικής ευθύνης να φρενάρουν την ακροδεξιά, αλλά και της ανάγκης να παρουσιάσουν κάτι σταθερό και όχι εκ του προχείρου.
Καίτοι όλα δείχνουν ότι η προσπάθεια να συγκρότησης προοδευτικής κυβέρνησης μπορεί να αποδειχθεί δυσκολότερο έργο από την συγκρότηση του εκλογικού Νέου Λαϊκού Μετώπου, είναι σαφές ότι αυτό που έγινε στη Γαλλία αποτελεί υπόδειγμα και συνάμα παρακαταθήκη. Κι ας μην έχουμε την απειλή της Ακροδεξιάς εδώ. Κι ας μην έχουμε σύστημα δύο γύρων για την ανάδειξη της Βουλής.
Όπως και να έχει, αν προκύπτει κάποιο συμπέρασμα και από τις εκλογές στη Γαλλία αλλά και από τις εκλογές στην Βρετανία, αυτό είναι πως δεν φτάνει κάποιες δυνάμεις να κουβεντιάζουν για συμμαχίες ή να παρουσιάζουν μερικές ενδιαφέρουσες προγραμματικές ιδέες και προτάσεις. Πρέπει να έχει δημιουργηθεί και μία τέτοια πολιτική συνθήκη που να καθιστά τις κοινωνίες πρόθυμες και έτοιμες να «ακούσουν» τις πολιτικές δυνάμεις.
Σε κάθε χώρα, σε κάθε ιστορική συγκυρία, τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της πολιτικής συνθήκης ποικίλλουν.
Από την απειλή της ακροδεξιάς...
Στη Γαλλία, η απειλή να πρωτεύσει και στον δεύτερο γύρο η Ακροδεξιά και να κατακτήσει την αυτοδυναμία, δίνοντας στη Λεπέν την ισχύ να «διορίσει» ακροδεξιό πρωθυπουργό, έκανε την κοινωνία να «ακούσει» το πρόγραμμα μίας ετερόκλητης συμμαχίας. Καμία από τις ιδέες που παρουσίασαν οι συνιστώσες το Νέο Λαϊκό Μέτωπο δυνάμεις δεν ήταν πρωτότυπη. Όλα είχαν ξαναειπωθεί. Απλώς, ήταν η πρώτη φορά που οι Γάλλοι τα αφουγκράστηκαν με πλειοψηφικό τρόπο.
...στα 14 χρόνια Τόρις
Τα ίδια και στη Βρετανία. Ο Στάρμερ εδώ και καιρό λέει τα ίδια, ενώ ο ίδιος είναι ένας μάλλον άχρωμος ηγέτης των Εργατικών –δεν έχει καν το επικοινωνιακό χάρισμα που είχε ο Τόνι Μπλερ. Ωστόσο, μετά 14 χρόνια καταστροφικής διακυβέρνησης της χώρας από τους Τόρηδες και έπειτα από την «απομάγευση» της φενάκης του Brexit, οι Βρετανοί ήταν έτοιμοι να ακούσουν τους Εργατικούς.
«Κάντε κάτι»
Όσο για την Ελλάδα; Πολλοί πολιτικοί που ανήκουν στον προοδευτικό χώρο, είτε βρίσκονται στον ΣΥΡΙΖΑ, είτε στο ΠΑΣΟΚ είτε στη Νέα Αριστερά, ακούνε στις επαφές τους με τους πολίτες το περίφημο «κάντε κάτι». Το οποίο στην αναπεπταμένη του έκδοση, μεταφράζεται ως εξής: «κάντε κάτι να μην κυβερνά για πάντα ο Μητσοτάκης». Αυτό το «κάντε κάτι» ακουγόταν και πριν τις Ευρωεκλογές. Ωστόσο, επειδή ακριβώς οι προοδευτικές δυνάμεις δεν έκαναν τίποτα, οι πολίτες τις τιμώρησαν και αυτές: ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε, η Νέα Αριστερά κατέγραψε πολύ χαμηλό ποσοστό, ενώ το ΠΑΣΟΚ ανέβηκε μόλις 0,9% (χάνοντας δεκάδες χιλιάδες ψήφους), παρά το γεγονός ότι γύρω του «έβρεχε» ψήφους. Ωστόσο στις Ευρωεκλογές έγινε και κάτι άλλο: το 41% έγινε 28%.
Αυτό, λοιπόν, το 28%, σε συνδυασμό με το «κάντε κάτι» και την προϊούσα μετατροπή της Ελλάδας σε «κοινωνία του 1/3», δημιουργεί την πολιτική συνθήκη προκειμένου οι πολίτες να αρχίσουν να ακούνε τις προοδευτικές δυνάμεις. Και όποιες –δυνάμεις ή και ηγεσίες- κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν, τότε κακό του κεφαλιού τους.
(Ο Γιώργος Μελιγγώνης είναι δημοσιογράφος)
