Η εισαγωγή της αυτόματης μείωσης της τιμής πρώτης προσφοράς στους πλειστηριασμούς ακινήτων, ως απάντηση στο φαινόμενο της έλλειψης πλειοδοτών, αποτέλεσε ένα αμφιλεγόμενο μέτρο με αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με την αποτελεσματικότητά του και την δικαιοσύνη.
Η τροποποίηση της σχετικής διάταξης στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας το 2021 αναθεώρησε τον τρόπο καθορισμού της μείωσης τιμής πρώτης προσφοράς, δίνοντας περιθώρια για αυτόματη σημαντική μείωση χωρίς δικαστική απόφαση.
Συγκεκριμένα, ενώ μέχρι την νομοθετική αλλαγή η τιμή πρώτης προσφοράς μπορούσε μετά από δύο άγονους πλειστηριασμούς να μειωθεί μόνο κατόπιν έκδοσης δικαστικής απόφασης, έκτοτε η μείωση τιμής του ακινήτου αυτοματοποιήθηκε και χωρίς την μεσολάβηση δικαστικής κρίσης ανέρχεται σε 80% της αρχικής τιμής, όταν καταλήγουν άγονοι δύο πλειστηριασμοί και κατόπιν στο 65% μετά και από τον τρίτο άγονο. Έτσι, ένα ακίνητο με αρχική τιμή 100.000€ θα προσφέρεται μετά την πρώτη μείωση σε τιμή 80.000€ και κατόπιν 65.000€.
Η νομοθετική αυτή ρύθμιση σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νόμου κρίθηκε αναγκαία, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της ελλείψεως πλειοδοτικού ενδιαφέροντος, το οποίο θεωρήθηκε, ότι υποδηλώνει την μη αντιστοίχιση της τιμής πρώτης προσφοράς με τις υφιστάμενες συνθήκες αγοράς και ζήτησης και να επιτευχθεί η ολοκλήρωση «επιτυχημένων» πλειστηριασμών.
Ωστόσο, τα στοιχεία των ετών εφαρμογής της ρύθμισης δείχνουν, ότι η αξιολόγηση του μέτρου αυτού, ως προς την αποτελεσματικότητα του, ήταν εσφαλμένη. Ειδικότερα, το 2022 μόνο το 16.6% των πλειστηριασμών ολοκληρώθηκαν με επιτυχή αγορά - από τους 52.595 πλειστηριασμούς μόνο 8.752 υπήρξαν γόνιμοι-, ενώ το 2023 αυτό το ποσοστό μειώθηκε στο 14.2% - από τους 51.443 πλειστηριασμούς γόνιμοι υπήρξαν 7.280.
Επιπλέον, η αυτόματη μείωση τιμής έχει δημιουργήσει αδικαιολόγητες και άδικες επιβαρύνσεις για τους οφειλέτες, διότι κινδυνεύουν να μην εξοφληθούν πλήρως οι οφειλές τους, παρά την υποχρεωτική εκποίηση των ακινήτων τους.
Απαιτείται λοιπόν, νέα παρέμβαση από την πολιτεία που θα λάβει υπόψιν τις ανάγκες και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων μερών – δανειοληπτών και funds- και θα διασφαλίσει ένα δίκαιο και ισορροπημένο νομοθετικό πλαίσιο.
(Η Αριάδνη Νούκα είναι δικηγόρος)
