Η περαιτέρω μείωση των επιτοκίων και η εμβάθυνση της πολιτικής ποσοτικής χαλάρωσης, αλλά και η χορήγηση μακροπρόθεσμης φθηνής ρευστότητας προς τις τράπεζες που περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων στο πακέτο, κρίθηκαν, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΚΤ επιβεβλημένα, καθώς οι προβλέψεις τόσο για την ανάπτυξη της οικονομίας στην ευρωζώνη όσο και για τον πληθωρισμό έχουν αναθεωρηθεί αρνητικά.
Η ΕΚΤ μετά τις τελευταίες εξελίξεις διεθνώς προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ευρωζώνης θα είναι σαφώς πιο συγκρατημένος, ενώ η άνοδος του πληθωρισμού θα καθυστερήσει. Ο ίδιος πάντως απομάκρυνε το ενδεχόμενο η ΕΚΤ να προχωρήσει και σε νέα μείωση των επιτοκίων, δήλωση η οποία είχε ως αποτέλεσμα να αναπληρώσει το ευρώ τις απώλειές που είχε υποστεί νωρίτερα στην αγορά συναλλάγματος.
Το πακέτο μέτρων
Πιο αναλυτικά τα μέτρα που ανακοίνωσε η ΕΚΤ περιλαμβάνουν:
1. Τη μείωση του βασικού επιτοκίου αναχρηματοδότησης (προς τις τράπεζες κατά) 0,05% στο 0% από τις 16 Μαρτίου.
2. Μείωση κατά 0,1% του επιτοκίου οριακής αναχρηματοδότησης, στο 0,25% από την ίδια ημερομηνία.
3. Τη μείωση του επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων από τις τράπεζες κατά 0,1% στο -0,40%.
4. Την επέκταση του ορίου μηνιαίων αγορών ομολόγων από την δευτερογενή αγορά κατά 80 δισ. ευρώ από τον ερχόμενο μήνα.
5. Τη διεύρυνση των επιλέξιμων ομολόγων προκειμένου η ΕΚΤ να μπορεί πλέον να αγοράζει και ομολογιακούς τίτλους που έχουν εκδώσει μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες, υπό την προϋπόθεση ότι τα ομόλογα αυτά διαθέτουν επαρκή βαθμολογία από τους οίκους αξιολόγησης.
6. Τη χορήγηση από τον ερχόμενο Ιούνιο μακροπρόθεσμης φθηνής ρευστότητας προς τις τράπεζες. Πρόκειται για δάνεια με τετραετή διάρκεια (μία νέα εκδοχή του LTRO) προκειμένου να χαλαρώσουν περαιτέρω οι συνθήκες χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα. Στόχος, όπως διευκρίνισε ο επικεφαλής της ΕΚΤ, είναι η ρευστότητα αυτή να περάσει σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά με ανάλογους όρους.
Πάνω από τις προσδοκίες
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατά γενική ομολογία με τα μέτρα αυτά ξεπέρασε τις προσδοκίες που είχαν διαμορφωθεί στην αγορά. Είναι ενδεικτικό ότι μετά τη δημοσιοποίησή τους το ευρώ υποχώρησε έως το 1,0822 δολ. Από την άλλη πλευρά πυροδοτήθηκε ένα μικρό «ράλι» στην αγορά ομολόγων που ευνόησε κυρίως τα ισπανικά και πορτογαλικά.
Η περαιτέρω χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, σύμφωνα με τον Μάριο Ντράγκι, πραγματοποιείται μετά την αναθεώρηση των προβλέψεων της ΕΚΤ για το ΑΕΠ της ευρωζώνης το οποίο το 2017 θα αυξηθεί κατά 1,7% έναντι 1,9% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη. Το 2016 το ΑΕΠ εκτιμάται ότι αυξήθηκε μόνο κατά 1,4% έναντι 1,7% που ήταν η πρόβλεψη, ενώ για το 2018 η ΕΚΤ προβλέπει αύξησή του κατά 1,89%.
Στο μέτωπο του πληθωρισμού η ΕΤΚ προβλέπει ότι ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών καταναλωτή θα διαμορφωθεί το 2017 στο 1,3% από 1,6% που ήταν η προγενέστερη πρόβλεψη και εκτιμάται ότι θα φθάσει το 1,6% το 2018.
Ο επικεφαλής της ΕΚΤ απέκλεισε περαιτέρω μείωση των επιτοκίων, με αποτέλεσμα το ευρώ να ενισχυθεί στα 1,1048 δολ. Επεσήμανε ότι το καθεστώς των αρνητικών επιτοκίων έχει φέρει μέχρι στιγμής αποτελέσματα, ενώ, όπως είπε, δεν επηρεάζει κατ’ ανάγκη αρνητικά την κερδοφορία των τραπεζών. Όπως εξήγησε, η κερδοφορία των πιστωτικών ιδρυμάτων εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο η κάθε τράπεζα καλύπτει το χρηματοδοτικό της κενό.
