Πάνω από 100.000 νέοι συνταξιούχοι του ΙΚΑ και του ΟΑΕΕ που υπέβαλαν αίτηση εντός του 2015 και πήραν είτε προσωρινή είτε και οριστική σύνταξη κινδυνεύουν τώρα να επιστρέψουν πίσω χρήματα επειδή τα Ταμεία υποχρεώνονται να υπολογίσουν τα ποσά με διαφορετικό τρόπο και σύμφωνα με τις διατάξεις που ψηφίστηκαν τον Αύγουστο του 2015 με το νόμο 4336/15 για το τρίτο Μνημόνιο!
Ο ΟΑΕΕ ζητά με εγκύκλιο τον επανακαθορισμό των συντάξεων με έναρξη καταβολής από 1/7/2015 είτε πρόκειται για ασφαλισμένους οι οποίοι αποχώρησαν με πλήρη ή μειωμένη σύνταξη. Για τις περιπτώσεις αυτές το ποσό θα επανυπολογιστεί και θα χορηγηθεί μόνο αυτό που αντιστοιχεί στις εισφορές των ασφαλισμένων. Οσοι μάλιστα δεν έκλεισαν το 67ο έτος και τους χορηγήθηκε η κατώτατη σύνταξη των 486 ευρώ, παρότι οι εισφορές τους αντιστοιχούν σε μικρότερο ποσό, θα παίρνουν μετά τον επανυπολογισμό, μόνο το λεγόμενο «οργανικό ποσό» δηλαδή τη σύνταξη που αντιστοιχεί στις εισφορές τους και όταν κλείσουν το 67ο έτος θα έχουν τα 486 ευρώ (ή όποιο κατώτατο όριο θεσπιστεί με το νέο ασφαλιστικό).
Ειδικότερα τις περιπτώσεις πρόωρης συνταξιοδότησης, όπου το οργανικό ποσό της σύνταξης, μειώνεται στο μισό, λόγω χορήγησής της πριν από το 67ο έτος ηλικίας, αναλύει εγκύκλιος του ΟΑΕΕ.
Όπως τονίζεται, οι περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόζεται η μείωση 6% για κάθε έτος συνταξιοδότησης πριν από το 67ο, με ανώτατο όριο το 30%, συν επιπλέον μείωση 10% λόγω ποινής, επικεντρώνονται σε νέους ασφαλισμένους (δηλαδή ασφάλιση για πρώτη φορά μετά την 1/1/1993), οι οποίοι συνταξιοδοτούνται: α) στο 62ο με 15ετή συντάξιμο χρόνο. β) στο 50ο ή 55ο με 20ετή συντάξιμο χρόνο για μητέρες ή χήρους πατέρες ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία παιδιών, για μειωμένη ή πλήρη σύνταξη αντίστοιχα.
Για τις περιπτώσεις αυτές θα προκύπτει πρόσθετη μείωση, αφού θα χορηγείται προσωρινή σύνταξη ίση με το 80% του μειωμένου οργανικού ποσού. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, όπως φαίνεται και από τα παραδείγματα που παρουσιάζονται στην εγκύκλιο, θα υπάρξουν περιπτώσεις, έστω και περιορισμένες, όπου η σύνταξη θα μειωθεί δραματικά στα επίπεδα των 160 ευρώ, από τα 320 ευρώ, που είναι το αρχικό οργανικό ποσό. Στην εγκύκλιο διευκρινίζεται ότι:
- Κριτήριο υπαγωγής στην διάταξη είναι η ημερομηνία που η σύνταξη λόγω γήρατος αρχίζει (από 1/7/2015 και μετά) και μόνον. Η ημερομηνία θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος δεν εξετάζεται για την εφαρμογή του παρόντος.
- Όσοι ασφαλισμένοι εμπίπτουν στην παρούσα διάταξη, παράλληλα δε, εμπίπτουν στον τρόπο υπολογισμού του ν. 3863/2010 (δηλαδή είτε θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1/1/2015 είτε έχουν θεμελιώσει ως 31/12/2014 και η σύνταξη αρχίζει από 1/9/2015), μέχρι την οριστικοποίηση των οδηγιών για τον τρόπο υπολογισμού του ποσού σύνταξης, θα λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη ίση με το 80% του δικαιούμενου οργανικού ποσού, πλήρους ή μειωμένου, σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις.
- Σε περίπτωση που τυχόν έχει ήδη εκδοθεί απόφαση οριστικής σύνταξης λόγω γήρατος με ημερομηνία έναρξης από 1/7/2015 και μετά, στην οποία έχει αποδοθεί ποσό πλήρους ή μειωμένου κατωτάτου ορίου, παρακαλούμε για την τροποποίησή της σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παρούσα. Ομοίως, αν έχει εκδοθεί απόφαση προσωρινής σύνταξης, αναγόμενης στο κατώτατο όριο.
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το ν. 4336/2015 η μείωση στις αποδοχές των συνταξιούχων επηρεάζουν όσους ασφαλισμένους συνταξιοδοτούνται από 1/7/2015 και μετά και είναι δικαιούχοι κατωτάτου ορίου σύνταξης. Ειδικά για τον ΟΑΕΕ το κατώτατο όριο σύνταξης είναι στα 473,4 ευρώ. Για το ΤΕΒΕ και το ΤΣΑ το κατώτατο όριο υποχωρεί στα 406 ευρώ, για το ΤΑΕ φτάνει στα 470 ευρώ, ενώ για τους νέους ασφαλισμένους ανέρχεται στα 486,29 ευρώ.
Όπως όμως τονίζεται στην εγκύκλιο, στον ΟΑΕΕ «στις περιπτώσεις χορήγησης σύνταξης λόγω γήρατος σε ηλικία μικρότερη των 67 ετών, το οργανικό ποσό σύνταξης που προκύπτει, κατά κύριο λόγο είναι μεγαλύτερο του κατωτάτου ορίου, επομένως δεν επηρεάζεται από την παρούσα διάταξη». Συνεπώς, η εγκύκλιος αναφέρεται στις πολύ εξειδικευμένες παραπάνω περιπτώσεις συνταξιοδότησης με 15αετία ή με 20αετία για νέους ασφαλισμένους, όπου επηρεάζεται και το οργανικό ποσό της σύνταξης, από τις μειώσεις που έχουν θεσμοθετηθεί με το ν.4336/2015.
Στην εγκύκλιο έχουν προστεθεί και τα εξής παραδείγματα:
1) Έστω, Νέος ασφαλισμένος με 15ετή συντάξιμο χρόνο από τα οποία 2 ½ έτη την τελευταία πριν την υποβολή της αίτησης πενταετία, υποβάλει συνταξιοδοτικό αίτημα γήρατος με τη συμπλήρωση του 62ου, τον 6/2015. Έστω ότι το οργανικό ποσό πλήρους σύνταξης υπολογίζεται σε 320,00 ευρώ. Επί του ποσού αυτού υπολογίζεται μείωση 30%, (δηλαδή 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται του 67ου και στο ποσό που θα προκύψει, περαιτέρω μείωση 10% (βάσει της υποπαρ. Ε3 ν. 4336/2015). Επομένως, η δικαιούμενη σύνταξη ανέρχεται από 1/7/2015 σε 201,60 ευρώ μηνιαίως, πλην σχετικών κρατήσεων. Με τη συμπλήρωση του 67ου το ποσό σύνταξης θα αναχθεί στο κατώτατο όριο, μειωμένο κατά 30%, δηλαδή σε 340,40 ευρώ. (Υπενθυμίζουμε ότι η περαιτέρω μείωση του 10% καταργείται λόγω συμπλήρωσης του 67ου έτους της ηλικίας, σχετική η αρ. 2/2016 εγκύκλιος ΟΑΕΕ ).
2) Έστω ασφαλισμένος της παραπάνω περίπτωσης του οποίου η σύνταξη αρχίζει από 1/9/2015, επομένως ο υπολογισμός του ποσού εμπίπτει στις διατάξεις ν. 3863/2010. Θα λάβει προσωρινή σύνταξη ίση προς το 80% του δικαιούμενου μειωμένου οργανικού ποσού, δηλαδή 201,60 χ 80% = 161,28 ευρώ μηνιαίως, πλην σχετικών κρατήσεων.
3) Έστω Νέα ασφαλισμένη, μητέρα παιδιού ανίκανου για κάθε βιοποριστική εργασία, με 20ετή συντάξιμο χρόνο, υποβάλλει συνταξιοδοτικό αίτημα γήρατος με τη συμπλήρωση του 55ου, τον 6/2015. Από την ημερομηνία που η σύνταξη αρχίζει, δηλαδή από 1/7/2015, θ α λάβει το πλήρες οργανικό ποσό σύνταξης, χωρίς μείωση (εξαιρείται της μείωσης 10%), το οποίο, αν προκύψει μικρότερο του κατωτάτου ορίου, θα αναχθεί στο κατώτατο όριο με τη συμπλήρωση του 67ου.
Σε κάθε περίπτωση, η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι ότι τα ποσά κατωτάτων ορίων συντάξεων λόγω γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου που καταβάλλονται από τους οργανισμούς κύριας ή επικουρικής ασφάλισης, όπως αυτά προβλέπονται από τις οικείες καταστατικές και γενικές διατάξεις, διατηρούνται μέχρι και την 31/12/2021 στο ύψος που ισχύει την 31/7/2015.
