Το πόρισμα που κατατέθηκε πρόσφατα κάνει λόγο για μεσοσταθμικές μειώσεις έως 20%, γεγονός που εκτιμάται ότι μπορεί να φέρει απώλειες της τάξης των 500 - 600 εκατ. ευρώ στα έσοδα. Αυτό το «κενό» θα καλυφθεί με αναπροσαρμογή των συντελεστών πάνω στους οποίους υπολογίζεται ο φόρος στα ακίνητα. Δηλαδή κάποιοι θα πληρώσουν περισσότερα χρήματα, έστω κι αν δουν τις αντικειμενικές αξίες να είναι σημαντικά μειωμένες στην περιοχή τους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ειδικών, στις σκέψεις του υπουργείου είναι η επιβολή ενός φόρου κατοχής ακινήτου ο οποίος δεν θα υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο όπως ισχύει σήμερα αλλά με βάση το άθροισμα της περιουσίας του καθενός. Θα πρόκειται επομένως για έναν φόρο στα πρότυπα του σημερινού συμπληρωματικού φόρου ο οποίος επιβάλλεται σε όσους έχουν περιουσίες άνω των 300.000 ευρώ ή έναν φόρο στα πρότυπα του ΦΜΑΠ που ίσχυσε στην Ελλάδα από το 1997 μέχρι και το 2013.
Tο πρόβλημα αυτού του σχεδίου είναι ότι εξαιτίας της μείωσης των αντικειμενικών αξιών, η αθροιστική περιουσία των Ελλήνων θα πέσει κάτω από τα 500 δισεκατομμύρια ευρώ (σ.σ με βάση τις αντικειμενικές αξίες του 2007 το άθροισμα της περιουσίας όλων των Ελλήνων χωρίς τα αγροτεμάχια τα οποία έχουν εξαιρεθεί των φόρων, διαμορφώνεται στα 650 δις ευρώ). Για να μπορέσει επί φορολογητέας ύλης 500 δις. ευρώ να εισπράξει φορολογικά έσοδα τριών δισεκατομμυρίων ευρώ, ο μέσος συντελεστής θα πρέπει να διαμορφωθεί πάνω από το 0,6%. Αν μάλιστα θεσπιστεί και αφορολόγητο προκειμένου να προστατευτούν οι μικρές περιουσίες, ο μέσος συντελεστής θα πρέπει να ξεπεράσει το 1%.
Ο φόρος υπολογίζεται σήμερα ανά ακίνητο με βάση ένα ποσό ανά τετραγωνικό μέτρο το οποίο κυμαίνεται από 2 έως 13 ευρώ ανά τ.μ. Το ακριβές ποσό εξαρτάται από την τιμή ζώνης. Οι αντικειμενικές τιμές έχουν μοιραστεί σε μια λίστα και σε κάθε κλιμάκιο αντιστοιχεί ένα ποσό φόρου. Έτσι, αρκεί και μια μικρή μείωση στην τιμή ζώνης ώστε ο ΕΝΦΙΑ να πέσει κατά 30%. Χαρακτηριστικά είναι τα ακόλουθα παραδείγματα:
1. Διαμέρισμα 100 τετραγωνικών μέτρων βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 2200 ευρώ. Ο ΕΝΦΙΑ για το συγκεκριμένο ακίνητο υπολογιζόταν μέχρι τώρα με 6 ευρώ το τετραγωνικό και ο ιδιοκτήτης του πλήρωνε 600 ευρώ. Μετά την αλλαγή, η τιμή ζώνης αναπροσαρμόζεται από τα 2200 στα 1760 ευρώ. Με την υφιστάμενη κλίμακα υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ ο φόρος μειώνεται από τα 6 ευρώ ανά τετραγωνικό στα 4,5 ευρώ ανά τ.μ και ο ιδιοκτήτης γλιτώνει 150 ευρώ φόρο.
2. Διαμέρισμα 100 τετραγωνικών μέτρων βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1000 ευρώ η οποία αποφασίζεται να αυξηθεί κατά 10%. Σήμερα, ο ΕΝΦΙΑ υπολογίζεται με 2,9 ευρώ ανά τετραγωνικό. Μετά την αύξηση, ο φόρος θα υπολογίζεται με 3,7 ευρώ ανά τετραγωνικό και ο ιδιοκτήτης θα επιβαρυνθεί με 80 ευρώ.
3. Ιδιοκτήτης ακινήτων σε ακριβές περιοχές του λεκανοπεδίου έχει ακίνητα συνολικής αξίας 500.000 ευρώ και επιβαρύνεται με φόρο 300 ευρώ. Μείωση της περιουσίας στα 400.000 ευρώ (δηλαδή κατά 20%) συρρικνώνει την επιβάρυνση στα 100 ευρώ
