Από το νέο έτος τίθενται σε ισχύ οι αλλαγές που ψηφίστηκαν πρόσφατα για τα «κόκκινα» δάνεια, περιορίζοντας το εύρος προστασίας της πρώτης κατοικίας με βάση εισοδηματικά και περιουσιακά όρια. Να σημειωθεί ότι όσοι καταφεύγουν τώρα στον νόμο Κατσέλη δεν έχουν τον περιορισμό του εισοδηματικού κριτηρίου, ενώ η αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας ορίζεται στις 300.000 ευρώ για ένα άτομο και φθάνει έως και τις 450.000 ευρώ για μια τετραμελή οικογένεια. Το γεγονός ότι από την 1η Ιανουαρίου 2016 τίθενται εισοδηματικά όρια με βάση τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, ενώ η αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας ορίζεται στις 120.000 έως 180.000 ευρώ (ανάλογα με την κατηγορία) για τον άγαμο και φθάνει στις 200.000 έως 260.000 ευρώ για μια τετραμελή οικογένεια, είναι σαφές ότι λειτουργεί ως κίνητρο για άμεση προσφυγή στον νόμο από μεγάλη μερίδα δανειοληπτών που δεν θα προστατεύονται από την αρχή του χρόνου.
Με δεδομένο ότι ο νόμος με τα νέα όρια, που καθιστούν πιο δύσκολη την προστασία της πρώτης κατοικίας, δημοσιεύθηκε στις 20 Νοεμβρίου, ένας μεγάλος αριθμός δανειοληπτών σπεύδει πλέον την τελευταία στιγμή να κάνει χρήση των διατάξεων που ισχύουν έως τα τέλη του χρόνου, δημιουργώντας συνθήκες ασφυξίας στις τράπεζες που καλούνται να ανασύρουν δανειακές συμβάσεις για χιλιάδες δανειολήπτες.
Ο όγκος των αιτήσεων για την εξασφάλιση των αναγκαίων δικαιολογητικών προς τις τράπεζες έχει εκτοξευθεί, και είναι χαρακτηριστικό ότι στο Ειρηνοδικείο της Αθήνας τα 100 νούμερα που εκδίδονται κάθε μέρα προς τους αιτούντες εξαντλούνται σε μία ώρα, από τις 6.30 έως και τις 7.30 π.μ. Διευκρινίζεται ότι τα νούμερα που δίνονται αφορούν και όσους κάνουν αιτήσεις για επικαιροποίηση των στοιχείων τους (η προθεσμία λήγει στις 19 Φεβρουαρίου ή σε όσους θέλουν να επαναπροσδιορίσουν δικάσιμο η προθεσμία έληξε χθες).
Αντιμέτωπο με αυτό τον συνωστισμό, το υπουργείο Οικονομίας υποχρεώθηκε να δώσει παράταση ένα μήνα για την υποβολή των δικαιολογητικών, προκειμένου τόσο το τραπεζικό όσο και το δικαστικό σύστημα να ανταποκριθεί στο αυξημένο ενδιαφέρον για ένταξη στον νόμο 3869. Οι δανειολήπτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η ημερομηνία υποβολής της αίτησης στα Ειρηνοδικεία δεν αλλάζει και είναι η 31η Δεκεμβρίου 2015· αυτό που αλλάζει είναι μόνο η προθεσμία για τη συγκέντρωση και την υποβολή των δικαιολογητικών.
Οπως προβλέπεται στη σχετική εγκύκλιο που εκδόθηκε από τη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή, η παράταση του ενός μηνός προστίθεται στην αρχική προθεσμία των 15 ημερών που είχε ήδη δοθεί από τον νόμο, με βάση την οποία οι γραμματείς των αρμόδιων κατά τόπους Ειρηνοδικείων οφείλουν να παραλαμβάνουν και να πρωτοκολλούν τις αιτήσεις από τους δανειολήπτες. Ετσι η συνολική προθεσμία για τη συγκέντρωση των δικαιολογητικών φθάνει πλέον τις 45 ημέρες. Εντός δύο εργάσιμων ημερών θα πρέπει άλλωστε η γραμματεία των Ειρηνοδικείων να εξετάσει το κατά πόσον η αίτηση έχει όλα τα τυπικά δικαιολογητικά, ανεβάζοντας τον συνολικό χρόνο από την κατάθεση της αίτησης για τον έλεγχο και τη συμπλήρωση των απαιτούμενων δικαιολογητικών στις 47 ημέρες.
Η γενική γραμματεία επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να αντιμετωπίσει τις καθυστερήσεις που διαπιστώνονται στον χρόνο προσκόμισης όλων των αναγκαίων δικαιολογητικών που απαιτούνται από τις τράπεζες, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα απίστευτα μεγάλο όγκο αιτημάτων από δανειολήπτες, πολλοί από τους οποίους αναζητούν δανειακές συμβάσεις της προηγούμενης δεκαετίας ή ακόμα και εικοσαετίας. Οπως μάλιστα ορίζεται στη σχετική εγκύκλιο, η καθυστέρηση χορήγησης αναλυτικών καταστάσεων οφειλών από την πλευρά των τραπεζών θα πρέπει να προκύπτει από το αντίγραφο της αίτησης που έκανε ο δανειολήπτης στην τράπεζα και την παρέλευση άπρακτης της δεκαήμερης προθεσμίας που θέτει ο νόμος προς τα πιστωτικά ιδρύματα για να ανταποκριθούν στο αίτημα του οφειλέτη.
Η μαζική προσφυγή στις διατάξεις του νόμου Κατσέλη λίγο πριν από την εκπνοή των ευνοϊκών διατάξεων έχει δημιουργήσει κατάσταση απόλυτου συνωστισμού στα Ειρηνοδικεία της χώρας που, σύμφωνα με τα τελευταία συγκεντρωτικά στοιχεία, έως τα τέλη Νοεμβρίου είχαν υποδεχθεί 170.000 αιτήσεις.
