Οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης και τα προγράμματα κατάρτισης του ΟΑΕΔ μπορούν να συμβάλλουν προς την κατεύθυνση της μείωσης της ανεργίας με τον κατάλληλο σχεδιασμό και στόχευση και την ορθή αξιοποίηση των διαθέσιμων, κυρίως ευρωπαϊκών, πόρων, επισημαίνεται στην Έκθεση.
Επιπρόσθετα, βάση της νέας σύμβασης Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης, η χώρα αναλαμβάνει την υποχρέωση έως το τέλος του έτους να παρουσιάσει πρόοδο ως προς τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των προγραμμάτων μαθητείας μέσω μιας σειράς δράσεων που περιλαμβάνουν:
*Την εισαγωγή ενός νέου πλαισίου ποιότητας.
*Τη δημιουργία του συστήματος προσδιορισμού των αναγκών της αγοράς εργασίας σε δεξιότητες.
*Τη βελτίωση του πλαισίου συνεργασίας και συντονισμού διαφορετικών φορέων του Δημοσίου με στόχο την αύξηση της αποτελεσματικότητας των δράσεών τους.
*Τις συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα με μεγαλύτερη συμμετοχή του.
Όσον αφορά τις λοιπές ενέργειες του νέου προγράμματος, μεταξύ άλλων, θα δρομολογηθεί διαβούλευση με τη συμμετοχή διεθνών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένης και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), με σκοπό την επανεξέταση ορισμένων υφιστάμενων πλαισίων της αγοράς εργασίας υπό το φως των βέλτιστων πρακτικών σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η οργάνωση και τα χρονοδιαγράμματα θα συμφωνηθούν με τα θεσμικά όργανα, ενώ δεν θα πραγματοποιηθεί καμία αλλαγή στο τρέχον πλαίσιο συλλογικών διαπραγματεύσεων πριν από την ολοκλήρωση της επανεξέτασης. Το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα προβλέπει επίσης την ολοκλήρωση της κωδικοποίησης και του εξορθολογισμού της εργατικής νομοθεσίας, καθώς και την ανάπτυξη ολοκληρωμένου πλαισίου δράσης ενάντια στην αδήλωτη και την ανασφάλιστη εργασία.
Η αποκλιμάκωση της ανεργίας που συντελέστηκε κατά το α' εξάμηνο του 2015, συνοδεύτηκε από μείωση του ποσοστού μακροχρόνιας ανεργίας από 19,5% το 2014, σε 18,5% την ίδια περίοδο, με το 72,4% των ανέργων να βρίσκονται χωρίς δουλειά για διάστημα 12 μηνών και άνω. Η πλειοψηφία των μακροχρόνια ανέργων είναι άνω των 30 ετών, χαμηλής εκπαίδευσης και προέρχεται από τους κλάδους που σημείωσαν τις μεγαλύτερες απώλειες σε αριθμό επιχειρήσεων και εργαζομένων κατά τη διάρκεια της μακράς ύφεσης (εμπόριο, κατασκευές και μεταποίηση). Η σύνθεση της ανεργίας και ειδικότερα της μακροχρόνιας ανεργίας αναδεικνύει, κατά την ΤτΕ, την ανάγκη να δοθεί έμφαση στη δια βίου εκπαίδευση και τη βελτίωση της αντιστοίχισης των δεξιοτήτων των εργαζομένων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η έκθεση της ΤτΕ παραπέμπει σε πρόσφατη μελέτη και επισημαίνει ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης έχει επιδεινωθεί η αντιστοίχιση των επαγγελματικών δεξιοτήτων μεταξύ ζήτησης και προσφοράς εργασίας, καθώς η κρίση μείωσε τον αριθμό των θέσεων εργασίας.
Κατά τη διάρκεια του β' εξαμήνου του 2015, εκτιμάται ότι θα ανακοπεί η πρόοδος των πρώτων μηνών, με την επιδείνωση να επικεντρώνεται στο τέλος του έτους. Η περαιτέρω διατήρηση της αποκλιμάκωσης της ανεργίας θα εξαρτηθεί από τη σταθεροποίηση του οικονομικού κλίματος και της οικονομικής δραστηριότητας και τη συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών αλλαγών. Επιπλέον, η συνεχής βελτίωση και επέκταση των ενεργητικών πολιτικών για την απασχόληση και των προγραμμάτων κατάρτισης, με παράλληλη αύξηση της αποτελεσματικότητας των δράσεων αυτών, αποτελούν κατευθύνσεις που είναι αναγκαίες προκειμένου να αποφευχθούν οι κίνδυνοι που συνοδεύουν την υψηλή και επίμονη ανεργία. Οι κίνδυνοι αυτοί επιτείνονται στην παρούσα συγκυρία που ευνοεί τη διατήρηση του υψηλού ποσοστού ανεργίας και αφορά κυρίως τους νέους, για τους οποίους μπορεί να είναι μακροχρόνιες οι αρνητικές επιπτώσεις της ανεργίας κατά την περίοδο εισόδου στην αγορά εργασίας, καθώς και τους μακροχρόνια ανέργους. Ωστόσο, καταλήγει η Έκθεση, το ίδιο σημαντικές είναι και οι δράσεις κατά της αδήλωτης και ανασφάλιστης εργασίας, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς εργασίας, καθώς και για τον υγιή ανταγωνισμό και την ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς.
