Δύο εναλλακτικές λύσεις για την ταχύτερη διευθέτηση των κόκκινων δανείων, που εξακολουθούν να ανέρχονται σε 72 δισ. ευρώ, μπαίνουν στο τραπέζι, με στόχο την αντιμετώπιση των εμποδίων που καθιστούν δύσκολη την επίτευξη βιώσιμων ρυθμίσεων.
Η πρώτη προβλέπει «κλειδωμένο» κούρεμα της οφειλής, με ταυτόχρονη ανάληψη της υποχρέωσης αποπληρωμής από νεότερους κληρονόμους. Με τον τρόπο αυτό διευρύνεται σημαντικά η διάρκεια εξόφλησης του δανείου, επιτρέποντας τη μείωση της μηνιαίας δόσης σε επίπεδα που ανταποκρίνονται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη.
Η δεύτερη λύση αφορά τη μεταβίβαση της κυριότητας του ακινήτου με αντάλλαγμα την πλήρη απαλλαγή από τα χρέη, διατηρώντας ωστόσο ο δανειολήπτης ισόβιο δικαίωμα κατοίκησης. Έτσι, εξασφαλίζεται η παραμονή του στην κατοικία του, παρά την απώλεια της ιδιοκτησίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι δύο αυτές επιλογές, που εφαρμόζονται σε διαφορετικές παραλλαγές σε ευρωπαϊκές χώρες, θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη διευθέτηση οφειλών που παραμένουν αρρύθμιστες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παρά τη σημαντική πρόοδο στην εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος, το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για την οικονομία.
Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών έχει υποχωρήσει κάτω από το 3%, έναντι σχεδόν 50% την προηγούμενη δεκαετία. Ωστόσο, μεγάλο μέρος των προβληματικών χορηγήσεων μεταφέρθηκε μέσω τιτλοποιήσεων και πωλήσεων σε επενδυτικά κεφάλαια, με τη διαχείρισή τους να αναλαμβάνουν οι servicers.
Την τελευταία εξαετία, το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων, εντός και εκτός τραπεζικών ισολογισμών, μειώθηκε από 48% σε 28%, ενώ το συνολικό απόθεμα περιορίστηκε κατά 20 δισ. ευρώ, στα 72 δισ. ευρώ.
Τα τρία εμπόδια στις ρυθμίσεις
Η εξεύρεση βιώσιμων λύσεων προσκρούει σε τρεις βασικούς παράγοντες. Ο πρώτος είναι η ηλικία των οφειλετών, η οποία διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στα 60 έτη, περιορίζοντας τη δυνατότητα επιμήκυνσης της διάρκειας αποπληρωμής.
Ο δεύτερος συνδέεται με την αύξηση των τιμών των ακινήτων. Καθώς οι ρυθμίσεις υπολογίζονται με βάση την αξία των εξασφαλίσεων, η άνοδος της κτηματαγοράς περιορίζει τα περιθώρια διαγραφής χρεών.
Ο τρίτος αφορά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, το οποίο εξακολουθεί να πιέζεται από το αυξημένο κόστος ζωής, παρά την ονομαστική ενίσχυση των αποδοχών. Το αποτέλεσμα είναι οι δανειολήπτες να καλούνται να αποπληρώσουν μεγαλύτερα ποσά σε μικρότερο χρονικό διάστημα.
