Σε οριακό σημείο βρίσκεται το παγκόσμιο σύστημα διύλισης πετρελαίου, σύμφωνα με προειδοποίηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), καθώς οι πολεμικές συγκρούσεις στο Ιράν και την Ουκρανία εντείνουν τις πιέσεις στην ενεργειακή αγορά και περιορίζουν τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση.Στη μηνιαία έκθεσή του για την αγορά πετρελαίου, ο IEA αναθεώρησε εκ νέου προς τα κάτω τις προβλέψεις του για το υπόλοιπο του 2026, εκτιμώντας ότι η πλήρης αποκατάσταση των ροών από τους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής μετατίθεται πλέον για το επόμενο έτος, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν παρατείνεται.
Ο οργανισμός προβλέπει ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί κατά 5,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, καταγράφοντας πτώση περίπου 6% σε σύγκριση με το 2025. Πρόκειται για σημαντική επιδείνωση σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση του Αυγούστου, όταν αναμενόταν ετήσια υποχώρηση της τάξης του 4%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η αναθεώρηση στο μέτωπο της ζήτησης. Ο IEA εκτιμά πλέον ότι η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου θα μειωθεί κατά 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα στο έτος, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για πτώση 1,6 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η επιδείνωση των προοπτικών συνδέεται με το παρατεταμένο αδιέξοδο στις διπλωματικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, το οποίο απομακρύνει το ενδεχόμενο εκεχειρίας, την ώρα που νέες επιθέσεις καταγράφονται τόσο στα Στενά του Ορμούζ όσο και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ της Ερυθράς Θάλασσας, δύο από τα σημαντικότερα σημεία διέλευσης για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η σταδιακή εξάντληση των αποθεμάτων που μέχρι σήμερα λειτουργούσαν ως «μαξιλάρι» για την αγορά. Όπως επισημαίνει ο IEA, τα αποθέματα έχουν διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στην εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης, ωστόσο τα διαθέσιμα περιθώρια περιορίζονται. Με τα αποθέματα να συρρικνώνονται και το παγκόσμιο σύστημα διύλισης να είναι «στα όριά του», ο οργανισμός προειδοποιεί ότι η ανάγκη αποκλιμάκωσης τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας γίνεται ολοένα πιο επιτακτική. Σε διαφορετική περίπτωση, αυξάνεται ο κίνδυνος περαιτέρω σύσφιξης της αγοράς και καταστροφής της ζήτησης εξαιτίας των υψηλών τιμών.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν ήδη οδηγήσει σε ισχυρή άνοδο των διεθνών τιμών του αργού, καθώς ΗΠΑ και Ιράν έχουν ανταλλάξει επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων κοντά στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Την ίδια στιγμή, πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργεί η κλιμάκωση των συγκρούσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι στην Υεμένη.
