Σήμερα ανακοινώνεται η νέα αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, με τους δανειολήπτες να επιχειρούν να υπολογίσουν το κόστος που μπορεί να έχει μια νέα άνοδος στο οικογενειακό τους εισόδημα. Η αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης είναι η δεύτερη για το 2026 και έχει προεξοφληθεί πλήρως από τους επενδυτές, καθώς τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ανέκαμψε στο 3,3% τον Αύγουστο, λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας.
«Αναμένουμε ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης. Πρόκειται για μια ακόμη προληπτική αύξηση των επιτοκίων», εξηγεί στο Reuters ο Carsten Brzeski, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικών αναλύσεων της ING. «Ή, για όσους δεν προτιμούν αυτόν τον όρο: μια “μετριοπαθής” αύξηση των επιτοκίων».
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και αν θα προχωρήσει σε τρίτη αύξηση μέσα στο 2026.
Αγορές και οικονομολόγοι διαφωνούν. Σε πρόσφατη έρευνα του Bloomberg σε οικονομολόγους η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων αναμένει ότι η σημερινή αύξηση θα είναι η τελευταία. Αυτή η συναίνεση δείχνει σημάδια μετατόπισης, ωστόσο, με τους αναλυτές της JPMorgan, της Societe Generale και της BNP Paribas να αλλάζουν τις εκτιμήσεις τους τις τελευταίες ημέρες για να προβλέψουν ένα τέτοιο βήμα.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το περιθώριο για περαιτέρω αυξήσεις είναι περιορισμένο, καθώς αυτό θα μπορούσε να βλάψει την οικονομική ανάπτυξη, ενώ οι ερωτηθέντες από το Reuters πιστεύουν ότι η ΕΚΤ θα ολοκληρώσει τον κύκλο αυξήσεων σε αυτή την συνεδρίαση.
Μια νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης θα περάσει, ανάλογα με τους όρους κάθε σύμβασης, στο Euribor και από εκεί στα κυμαινόμενα στεγαστικά δάνεια νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Το πραγματικό βάρος για κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση εξαρτάται από το ύψος του υπολοίπου, τη διάρκεια του δανείου και κυρίως από το spread που έχει συμφωνηθεί με την τράπεζα.
Την 1η Σεπτεμβρίου το 3μηνο Euribor ξεπέρασε το 2,6% και την επομένη διαμορφώθηκε στο 2,646%. Με δεδομένο ότι πάνω στο Euribor προστίθεται το περιθώριο της τράπεζας, τα τελικά κυμαινόμενα επιτόκια διαμορφώνονται πλέον σε επίπεδα άνω του 4%, ανάλογα βεβαίως με το προφίλ του πελάτη και τους όρους κάθε σύμβασης.
Πλήγμα η εκτίναξη τιμών
Διπλό πλήγμα στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς προκαλεί η νέα εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, καθώς όχι μόνο αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό, αλλά απειλεί να εξουδετερώσει στην πράξη τόσο την κρατική στήριξη για το πετρέλαιο θέρμανσης όσο και τις μειώσεις τιμών σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα.
Η εικόνα στις διεθνείς αγορές ενέργειας δημιουργεί πλέον συνθήκες για διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων και πιθανή περαιτέρω ενίσχυσή τους τον Σεπτέμβριο. Η αναζωπύρωση του πολέμου στο Ιράν οδήγησε το Μπρεντ ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου ξεπέρασε τα 80 ευρώ, επίπεδο κατά 137% υψηλότερο από πέρυσι.
Εφόσον οι υψηλές τιμές διατηρηθούν, το κόστος του πετρελαίου θέρμανσης, η διάθεση του οποίου με μειωμένη φορολογία ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου, εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί κοντά στα 1.900 ευρώ τον τόνο, έναντι 1.100 ευρώ πέρυσι.
Η ενεργειακή ακρίβεια απειλεί, όμως, να εξουδετερώσει και τα αποτελέσματα της «Εθνικής Πρωτοβουλίας για τη Μείωση Τιμών». Οι μειώσεις που επήλθαν σε τρόφιμα και άλλα βασικά προϊόντα κινδυνεύουν να απορροφηθούν από την αύξηση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους, περιορίζοντας το πραγματικό όφελος που φτάνει στην τσέπη του καταναλωτή.
