Σε διασταυρώσεις χιλιάδων συμβολαίων μεταβίβασης ακινήτων προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με στόχο τον εντοπισμό περιπτώσεων στις οποίες δεν τηρήθηκαν οι υποχρεώσεις που συνδέονται με το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ. Οι έλεγχοι αφορούν μεταβιβάσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2025 και θα εξεταστεί αν το προβλεπόμενο πιστοποιητικό εκδόθηκε και χρησιμοποιήθηκε σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ αποτελεί υποχρεωτικό συνοδευτικό έγγραφο για κάθε μεταβίβαση ακινήτου και βεβαιώνει ότι το ακίνητο περιλαμβάνεται στις δηλώσεις ΕΝΦΙΑ για τα προβλεπόμενα έτη. Οι διασταυρώσεις θα πραγματοποιηθούν ηλεκτρονικά και θα αφορούν συμβολαιογράφους, υποθηκοφύλακες και κτηματολογικά γραφεία. Σε περιπτώσεις παραβάσεων προβλέπεται η επιβολή των προβλεπόμενων διοικητικών κυρώσεων.
Οι έλεγχοι θα διενεργηθούν εξ αποστάσεως από τα Τμήματα ή Γραφεία Συμμόρφωσης και Σχέσεων με τους Φορολογουμένους των Δημόσιων Οικονομικών Υπηρεσιών (ΔΟΥ) και από τα Τμήματα Φορολογίας Κατοχής Ακινήτων των Κέντρων Φορολογίας Κεφαλαίου (ΚΕΦΟΚ). Η επιλογή των υποθέσεων θα βασιστεί σε κριτήρια ανάλυσης κινδύνου (risk analysis), με αξιοποίηση ηλεκτρονικών δεδομένων και πληροφοριών από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές που διαθέτει η ΑΑΔΕ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 2025 υποβλήθηκαν μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY συνολικά 223.282 δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων. Από την αρχή του τρέχοντος έτους έχουν ήδη υποβληθεί περισσότερες από 123.000 δηλώσεις αγοραπωλησιών, με τον βεβαιωμένο φόρο να ανέρχεται σε 335 εκατ. ευρώ.
Θεσμικό πλαίσιο, εξαιρέσεις και διοικητικά πρόστιμα
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι δεν επιτρέπεται η σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης μεταβίβασης ή σύστασης εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου χωρίς τη μνεία και την επισύναψη πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ. Στις μεταβιβάσεις από επαχθή αιτία, το πιστοποιητικό βεβαιώνει ότι το ακίνητο περιλαμβάνεται στις δηλώσεις ΕΝΦΙΑ των πέντε προηγούμενων ετών ή, εφόσον έχει εκδοθεί η πράξη προσδιορισμού του φόρου για το τρέχον έτος, των έξι τελευταίων ετών.
Στις λοιπές δικαιοπραξίες, το πιστοποιητικό βεβαιώνει επίσης ότι έχουν εξοφληθεί, ρυθμιστεί ή έχει χορηγηθεί νόμιμη απαλλαγή από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές ΕΝΦΙΑ, τόσο για το συγκεκριμένο ακίνητο όσο και για τα υπόλοιπα ακίνητα του φορολογουμένου, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος. Αντίστοιχη υποχρέωση ισχύει και στις πράξεις αποδοχής κληρονομιάς.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι το πιστοποιητικό θεωρείται έγκυρο ακόμη και αν υπάρχουν αποκλίσεις έως πέντε τετραγωνικά μέτρα στην επιφάνεια κτίσματος ή έως 2% στην επιφάνεια οικοπέδου ή γηπέδου, εφόσον οι αποκλίσεις δεν επηρεάζουν τη φορολογική ταυτότητα του ακινήτου και δεν οδηγούν σε μειωμένη φορολογική επιβάρυνση.
Σε περίπτωση παράβασης των υποχρεώσεων, οι συμβολαιογράφοι και οι προϊστάμενοι των κτηματολογικών γραφείων υπόκεινται σε διοικητικά πρόστιμα. Για ανακριβές πιστοποιητικό που συνεπάγεται απώλεια φόρου, το πρόστιμο ανέρχεται σε 2% επί της διαφοράς της αξίας των ακινήτων ή των δικαιωμάτων, με ελάχιστο ποσό τα 100 ευρώ και ανώτατο τα 1.000 ευρώ ανά συμβολαιογραφική πράξη. Αν δεν προκύπτει απώλεια φόρου, δεν επιβάλλεται πρόστιμο. Σε περίπτωση μη επισύναψης πιστοποιητικού, το πρόστιμο ορίζεται σε 1% επί της αξίας του ακινήτου ή του δικαιώματος, με τα ίδια κατώτατα και ανώτατα όρια.
