Πιο απλή γίνεται η διαδικασία για εύπορους φορολογούμενους του εξωτερικού που αποφασίζουν να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα και να πραγματοποιήσουν σημαντική επένδυση στη χώρα, καθώς η ΑΑΔΕ διευκρινίζει και απλοποιεί τα βήματα ένταξης στο καθεστώς εναλλακτικής φορολόγησης του άρθρου 5Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, η διαδικασία υποβολής της αίτησης γίνεται πιο ευέλικτη, καθώς οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να κινηθούν ψηφιακά μέσω του myAADE, ταχυδρομικά ή με φυσική παρουσία στην αρμόδια υπηρεσία, κατόπιν ραντεβού.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στο ειδικό καθεστώς
Το συγκεκριμένο καθεστώς αφορά κυρίως φυσικά πρόσωπα με υψηλά εισοδήματα από το εξωτερικό, τα οποία εξετάζουν το ενδεχόμενο να εγκατασταθούν φορολογικά στην Ελλάδα και παράλληλα να επενδύσουν τουλάχιστον 500.000 ευρώ στη χώρα. Πρόκειται, για παράδειγμα, για επιχειρηματίες, επενδυτές, μετόχους εταιρειών ή πρόσωπα με σημαντικά εισοδήματα από επενδύσεις και περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, τα οποία επιθυμούν να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα.
Βασική προϋπόθεση είναι ο ενδιαφερόμενος να μην ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για επτά από τα οκτώ χρόνια που προηγούνται της μεταφοράς της φορολογικής του κατοικίας. Παράλληλα, πρέπει να πραγματοποιήσει επένδυση τουλάχιστον 500.000 ευρώ σε ακίνητα, επιχειρήσεις, κινητές αξίες, μετοχές ή συμμετοχές σε νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες με έδρα στην Ελλάδα.
Έτσι, ένας επιχειρηματίας που ζει και φορολογείται επί σειρά ετών στο εξωτερικό και αποφασίζει να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα, επενδύοντας 500.000 ευρώ σε ελληνική επιχείρηση, μπορεί, εφόσον πληροί και τις υπόλοιπες προϋποθέσεις, να ζητήσει την υπαγωγή του στο ειδικό καθεστώς.
Αντίστοιχα, ένας επενδυτής που αποκτά ακίνητα στην Ελλάδα συνολικής αξίας τουλάχιστον 500.000 ευρώ και μεταφέρει παράλληλα εδώ τη φορολογική του κατοικία μπορεί να εξετάσει την ένταξή του στη συγκεκριμένη ρύθμιση. Η επένδυση δεν είναι απαραίτητο να πραγματοποιείται αποκλειστικά από τον ίδιο, καθώς μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να γίνει και από συγγενικό του πρόσωπο ή μέσω εταιρείας στην οποία κατέχει την πλειοψηφία των μετοχών ή των μεριδίων.
Η επένδυση πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε τρία χρόνια από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Ωστόσο, ήδη κατά την υποβολή της αίτησης απαιτείται αποδεικτικό μεταφοράς του ελάχιστου ποσού της επένδυσης, δηλαδή των 500.000 ευρώ.
Πώς φορολογούνται οι νέοι φορολογικοί κάτοικοι
Το βασικό φορολογικό χαρακτηριστικό του καθεστώτος είναι ότι ο φορολογούμενος καταβάλλει κάθε χρόνο κατ’ αποκοπή φόρο 100.000 ευρώ για το εισόδημα που αποκτά στην αλλοδαπή. Με την καταβολή αυτού του ποσού εξαντλείται η φορολογική του υποχρέωση στην Ελλάδα για το εισόδημα του εξωτερικού που καλύπτεται από το καθεστώς.
Για παράδειγμα, ένας νέος φορολογικός κάτοικος Ελλάδας που έχει σημαντικά εισοδήματα από μερίσματα, τόκους ή άλλες πηγές στο εξωτερικό και πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 5Α δεν φορολογείται με τον συνήθη τρόπο στην Ελλάδα για το συγκεκριμένο εισόδημα, αλλά καταβάλλει το προβλεπόμενο ετήσιο κατ’ αποκοπή ποσό των 100.000 ευρώ.
Το καθεστώς μπορεί να επεκταθεί και σε συγγενικά πρόσωπα του φορολογούμενου, όπως ο ή η σύζυγος, οι γονείς και τα τέκνα. Σε αυτή την περίπτωση, ο ετήσιος φόρος αυξάνεται κατά 20.000 ευρώ για κάθε επιπλέον συγγενικό πρόσωπο που εντάσσεται στην εναλλακτική φορολόγηση.
Έτσι, εάν ένας φορολογούμενος ενταχθεί στο καθεστώς μαζί με τη σύζυγό του, το συνολικό ετήσιο ποσό ανέρχεται σε 120.000 ευρώ. Εάν ενταχθούν, για παράδειγμα, ο ίδιος, η σύζυγος και ένα τέκνο, το ποσό διαμορφώνεται σε 140.000 ευρώ ετησίως.
Οι προθεσμίες και οι νέες διευκολύνσεις
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις ημερομηνίες μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας. Όσοι τη μεταφέρουν στην Ελλάδα έως και τις 2 Ιουλίου ενός έτους έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν αν θα ζητήσουν την υπαγωγή τους στο ειδικό καθεστώς από το ίδιο έτος ή από το επόμενο.
Για παράδειγμα, κάποιος που μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα τον Ιούνιο του 2026 μπορεί, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις, να ζητήσει να υπαχθεί στο άρθρο 5Α είτε για το 2026 είτε για το 2027. Αντίθετα, εάν η μεταφορά της φορολογικής κατοικίας πραγματοποιηθεί μετά τις 2 Ιουλίου 2026, η υπαγωγή μπορεί να ζητηθεί για το επόμενο έτος, δηλαδή για το 2027.
Η αίτηση υποβάλλεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου του έτους άφιξης όταν ζητείται υπαγωγή από το ίδιο έτος ή έως τις 30 Σεπτεμβρίου του επόμενου φορολογικού έτους όταν η ένταξη ζητείται από το έτος που ακολουθεί την άφιξη. Τα απαραίτητα δικαιολογητικά μπορούν να συμπληρώσουν τον φάκελο έως τις 31 Οκτωβρίου του έτους για το οποίο ζητείται η εφαρμογή του καθεστώτος.
Η πράξη προσδιορισμού του κατ’ αποκοπή φόρου εκδίδεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Νοεμβρίου και η πληρωμή πρέπει να γίνει έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Δεκεμβρίου κάθε έτους.
Οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο όσους θα καταθέσουν στο εξής νέα αίτηση. Εφαρμόζονται επίσης σε αιτήσεις που βρίσκονται ήδη σε εκκρεμότητα, καθώς και σε πράξεις προσδιορισμού φόρου για το φορολογικό έτος 2026, εφόσον το κατ’ αποκοπή ποσό δεν είχε καταβληθεί κατά την έναρξη ισχύος της νέας απόφασης.
