Η Ελλάδα εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς σε έναν ολοένα και πιο σημαντικό κόμβο παραγωγής οπτικοακουστικών έργων, σύμφωνα με τη νέα μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), η οποία εκπονήθηκε με την υποστήριξη του ΕΚΚΟΜΕΔ και φέρει τον τίτλο «Παραγωγή Οπτικοακουστικών Έργων στην Ελλάδα: Τάσεις, οικονομική συμβολή και προοπτικές ανάπτυξης». Η έρευνα καταγράφει τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει ο κλάδος τα τελευταία χρόνια, αναδεικνύοντας τη συμβολή του στην οικονομία, την απασχόληση, τις επενδύσεις και την εξωστρέφεια της χώρας.
Τα στοιχεία της μελέτης δείχνουν ότι ο οπτικοακουστικός τομέας έχει πλέον ξεπεράσει τα στενά όρια μιας πολιτιστικής δραστηριότητας, αποκτώντας ισχυρή αναπτυξιακή διάσταση. Η παραγωγή κινηματογραφικών έργων, τηλεοπτικών σειρών, ντοκιμαντέρ, ψηφιακών παιχνιδιών και άλλων μορφών οπτικοακουστικού περιεχομένου δημιουργεί σημαντική προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως μοχλός προσέλκυσης επενδύσεων και ενίσχυσης της διεθνούς εικόνας της χώρας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, η συνολική επίδραση του οπτικοακουστικού τομέα, που περιλαμβάνει τόσο την παραγωγή έργων όσο και τις ραδιοτηλεοπτικές δραστηριότητες, ανέρχεται σε περίπου 1,9 δισ. ευρώ σε όρους ΑΕΠ, ποσό που αντιστοιχεί στο 0,9% του συνολικού ελληνικού ΑΕΠ. Παράλληλα, ο κλάδος υποστηρίζει σχεδόν 44.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης και συνδέεται με δημόσια έσοδα ύψους 581 εκατ. ευρώ. Οι επιδράσεις αυτές δεν περιορίζονται στην άμεση δραστηριότητα του κλάδου, αλλά επεκτείνονται μέσω των έμμεσων και προκαλούμενων επιδράσεων σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων.
Η μελέτη καταδεικνύει ότι για κάθε 1 ευρώ άμεσης συνεισφοράς του οπτικοακουστικού τομέα στο ΑΕΠ δημιουργούνται επιπλέον 1,47 ευρώ στην οικονομία, ανεβάζοντας τη συνολική επίδραση στα 2,47 ευρώ. Αντίστοιχα, κάθε 1 ευρώ που προστίθεται στο ΑΕΠ από την παραγωγή μιας κινηματογραφικής ταινίας δημιουργεί συνολικά 2,67 ευρώ οικονομικής δραστηριότητας, ενώ στην περίπτωση των ψηφιακών παιχνιδιών η συνολική επίδραση ανέρχεται στα 2,71 ευρώ. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν τον έντονο πολλαπλασιαστικό χαρακτήρα του κλάδου και τη διασύνδεσή του με άλλους τομείς της οικονομίας.
Ραγδαία αύξηση
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η αναπτυξιακή πορεία του τομέα κατά την τελευταία δεκαετία. Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του συνολικού οπτικοακουστικού τομέα έφθασε το 2024 στα 756 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 78% σε σύγκριση με το 2013. Την ίδια στιγμή, η συνολική αξία παραγωγής του κλάδου ανήλθε σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή διεύρυνση της οικονομικής του σημασίας.
Σημαντική ήταν και η αύξηση των επενδύσεων. Το ύψος των επενδύσεων στον οπτικοακουστικό τομέα υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε μία δεκαετία, από 146 εκατ. ευρώ το 2013 σε 337 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ το 2023 καταγράφηκε ιστορικό υψηλό με επενδύσεις 390 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή κατατάσσει την Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη επενδυτική ένταση στον συγκεκριμένο τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενισχύοντας τις εγχώριες παραγωγικές δυνατότητες και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Παράλληλα, ο κλάδος παραγωγής οπτικοακουστικών έργων και προβολής ταινιών παρουσιάζει ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις. Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων αυξήθηκε κατά 137% μεταξύ 2013 και 2024, φτάνοντας τα 745 εκατ. ευρώ, ενώ η απασχόληση ενισχύθηκε κατά 147%. Σήμερα δραστηριοποιούνται περίπου 3.000 επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερους από 12.700 εργαζόμενους, γεγονός που αποδεικνύει ότι η ανάπτυξη δεν περιορίζεται μόνο στην προσέλκυση διεθνών παραγωγών αλλά συνοδεύεται από ενδυνάμωση της εγχώριας παραγωγικής βάσης.
Καθοριστικό ρόλο οι επενδύσεις
Καθοριστικό ρόλο στη θετική αυτή πορεία διαδραμάτισαν τα επενδυτικά και χρηματοδοτικά κίνητρα που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια, με κυριότερο τον μηχανισμό cash rebate. Σύμφωνα με τη μελέτη, από το 2019 έως και τα μέσα του 2026 διατέθηκαν περισσότεροι από 307 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της παραγωγής και της προώθησης οπτικοακουστικών έργων, με το μεγαλύτερο μέρος των πόρων να κατευθύνεται μέσω του συγκεκριμένου εργαλείου. Η Ελλάδα προσφέρει πλέον ένα από τα πιο ανταγωνιστικά καθεστώτα ενίσχυσης διεθνώς, γεγονός που έχει αυξήσει σημαντικά την ελκυστικότητά της ως τόπου γυρισμάτων και παραγωγής περιεχομένου.
Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τη συμβολή των διεθνών παραγωγών στον τουρισμό. Η αυξημένη παρουσία ξένων κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών συνδέεται με ενίσχυση των τουριστικών ροών στις περιοχές όπου πραγματοποιούνται γυρίσματα, όπως οι Κυκλάδες, η Κρήτη και η Κέρκυρα. Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι η δημοφιλία των παραγωγών αυτών σχετίζεται με αύξηση των αφίξεων αλλοδαπών επισκεπτών, επιβεβαιώνοντας ότι η οπτικοακουστική βιομηχανία λειτουργεί παράλληλα και ως εργαλείο διεθνούς προβολής της χώρας.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αφιερώνεται στα ψηφιακά παιχνίδια, έναν κλάδο που βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο στην Ελλάδα αλλά εμφανίζει σημαντικές προοπτικές. Το 2023 καταγράφηκαν 18 στούντιο ανάπτυξης ψηφιακών παιχνιδιών και 90 εργαζόμενοι στον κλάδο, αριθμός σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με το 2021. Παράλληλα, η ύπαρξη πανεπιστημιακών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων δημιουργεί τις βάσεις για την ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι η περαιτέρω ανάπτυξη της συγκεκριμένης δραστηριότητας μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την ελληνική οικονομία, συνδέοντας τη δημιουργική βιομηχανία με την τεχνολογική καινοτομία και τη ψηφιακή μετάβαση.
