Σε τροχιά πληρωμών μπαίνουν χιλιάδες συνταξιούχοι, καθώς ο e-ΕΦΚΑ προχωρά σταδιακά στην καταβολή αναδρομικών και αυξήσεων που αφορούν δικαστικές αποφάσεις, επανυπολογισμούς συντάξεων, εργαζόμενους συνταξιούχους και ειδικές κατηγορίες αποστράτων. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, έξι είναι οι βασικές κατηγορίες δικαιούχων που αναμένουν επιστροφές ποσών, με τα αναδρομικά σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάνουν ακόμη και τις 12.000 ευρώ.
Με αργούς ρυθμούς οι πληρωμές
Η πολυπληθέστερη κατηγορία αφορά περίπου 370.000 συνταξιούχους που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη για τις περικοπές του γνωστού «11μήνου», δηλαδή για το διάστημα από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016.
Οι συνταξιούχοι αυτοί δικαιώνονται με αποφάσεις Πρωτοδικείων και λαμβάνουν επιστροφές για μειώσεις σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, καθώς και για καταργημένα δώρα. Με την προσθήκη τόκων έως και επτά ετών, τα ποσά μπορεί να φτάσουν έως 7.485 ευρώ. Ωστόσο, η διαδικασία προχωρά με αργούς ρυθμούς, καθώς μόνο ένα μικρό μέρος των δικαιούχων έχει ήδη πληρωθεί.
Παράλληλα, σημαντικές εκκρεμότητες παραμένουν στους επανυπολογισμούς κύριων συντάξεων για όσους αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016. Οι διορθώσεις σχετίζονται κυρίως με την εφαρμογή των βελτιωμένων ποσοστών αναπλήρωσης που προβλέπει ο νόμος Βρούτση για ασφαλισμένους με πάνω από 30 έτη ασφάλισης. Σε αρκετές περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί λάθη στον χρόνο ασφάλισης ή στις συντάξιμες αποδοχές, με αποτέλεσμα να απαιτούνται νέοι υπολογισμοί και καταβολή αναδρομικών από το 2019. Τα ποσά που προκύπτουν φτάνουν ακόμη και τις 12.000 ευρώ, ενώ ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι συνταξιούχοι με παράλληλη ασφάλιση, οι οποίοι δεν είχαν λάβει την προβλεπόμενη προσαύξηση από δεύτερο ασφαλιστικό φορέα.
Σε εξέλιξη βρίσκονται και οι πληρωμές για εργαζόμενους συνταξιούχους που συνέχισαν να απασχολούνται μετά τη συνταξιοδότησή τους. Οι ασφαλιστικές εισφορές που κατέβαλαν δημιουργούν δικαίωμα προσαύξησης της σύνταξης, με αποτέλεσμα να καταβάλλονται αυξήσεις και αναδρομικά. Υπολογίζεται ότι περίπου 25.000 συνταξιούχοι βρίσκονται στη λίστα των δικαιούχων, ενώ τα αναδρομικά διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στα 2.500 ευρώ.
Επιστροφές χρημάτων προβλέπονται και για απόστρατους και χήρες αποστράτων που λαμβάνουν μέρισμα από τα Μετοχικά Ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων. Τα ποσά προκύπτουν από μειώσεις κρατήσεων του νόμου 4093/2012, μετά τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν από το 2023. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι επιστροφές φτάνουν έως και τα 4.360 ευρώ.
Ταυτόχρονα ενεργοποιείται νέα δέσμη αυξήσεων για περίπου 5.500 ανάπηρους απόστρατους με ποσοστό αναπηρίας άνω του 67%, οι οποίοι κρίθηκαν ανίκανοι προς εργασία λόγω υπηρεσιακών περιστατικών. Οι συντάξεις τους συνδέονται με τις αποδοχές των εν ενεργεία στελεχών και οι αυξήσεις υπολογίζονται περίπου στα 100 ευρώ μηνιαίως, με αναδρομική ισχύ από τον Οκτώβριο του 2025.
Στην έκτη κατηγορία εντάσσονται συνταξιούχοι του Δημοσίου που δικαιώνονται δικαστικά για την επιστροφή κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία κρίθηκε αντισυνταγματική για το διάστημα 2017-2018. Τα ποσά επιστροφής κυμαίνονται κατά μέσο όρο στα 2.600 ευρώ, ενώ για ειδικά μισθολόγια μπορεί να φτάσουν και τις 8.500 ευρώ.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στο φορολογικό σκέλος των αναδρομικών. Όσοι έλαβαν ποσά μέσα στο 2025 υποχρεούνται να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις έως το τέλος του 2026 για τα έτη στα οποία ανάγονται τα αναδρομικά. Ο φόρος που θα προκύψει θα πρέπει να εξοφληθεί έως τις 31 Ιανουαρίου 2027, ενώ προβλέπεται δυνατότητα ρύθμισης σε έως και 48 έντοκες δόσεις.
Παραδείγματα επανυπολογισμού συντάξεων και αναδρομικών
- Συνταξιούχος με 31 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.100 ευρώ λάμβανε αρχική σύνταξη 801 ευρώ. Με τον νέο επανυπολογισμό η σύνταξη αυξάνεται στα 808 ευρώ, δηλαδή προκύπτει μηνιαία αύξηση 7 ευρώ και αναδρομικά περίπου 539 ευρώ.
- Συνταξιούχος με 33 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.950 ευρώ είχε αρχική σύνταξη 1.139 ευρώ. Μετά τον επανυπολογισμό η σύνταξη διαμορφώνεται στα 1.177 ευρώ. Η αύξηση ανέρχεται στα 38 ευρώ τον μήνα, ενώ τα αναδρομικά φτάνουν περίπου τα 2.926 ευρώ.
- Για ασφαλισμένο με 35 έτη ασφάλισης και μισθό 1.320 ευρώ, η αρχική σύνταξη των 963 ευρώ αυξάνεται στα 1.018 ευρώ. Η μηνιαία διαφορά ανέρχεται στα 55 ευρώ και τα αναδρομικά προσεγγίζουν τα 4.235 ευρώ.
- Στην περίπτωση συνταξιούχου με 37 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.100 ευρώ, η αρχική σύνταξη των 1.352 ευρώ αυξάνεται στα 1.478 ευρώ. Η αύξηση φτάνει τα 126 ευρώ μηνιαίως, ενώ τα αναδρομικά διαμορφώνονται περίπου στα 9.702 ευρώ.
Παραδείγματα προσαύξησης για εργαζόμενους συνταξιούχους
- Χαμηλόμισθος εργαζόμενος συνταξιούχος που συνέχισε να εργάζεται για δύο έως τρία χρόνια μετά τη συνταξιοδότησή του μπορεί να δει προσαύξηση σύνταξης από 16 έως 25 ευρώ τον μήνα.
- Συνταξιούχος με υψηλότερες αποδοχές και πενταετή απασχόληση μετά τη συνταξιοδότηση εκτιμάται ότι μπορεί να λάβει αύξηση που φτάνει έως και τα 70 ευρώ μηνιαίως.
Σε περιπτώσεις μακροχρόνιας απασχόλησης, άνω των επτά ετών, οι προσαυξήσεις μπορεί να ξεπεράσουν ακόμη και τα 130 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τον μισθό και τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβλήθηκαν.
