Ειδικά στα θέματα που τίθενται από την εκάστοτε επιτροπή για το Σύνταγμα, σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται να γνωρίζετε κάποια βαθύτερα νοήματα προκειμένου να απαντήσετε. Άλλως οι απαντήσεις όλες είναι αυτολεξεί στο συνταγματικό κείμενο.
Σε επόμενη ανάρτηση θα σας δώσω όλα όσα χρειάζεστε έτσι ώστε να μην υπάρχει καμία απορία από πλευράς σας. Πάμε τώρα σε όλες τις ερωτήσεις που έβαλαν στους εισαγωγικούς διαγωνισμούς 2023-2025 σε όλες τις κατηγορίες στο Σύνταγμα.
Ανοίξτε το Σύνταγμα και προσπαθήστε δίχως να κοιτάτε την ενδεικτική απάντηση να τη βρείτε εσείς πρώτοι. Επίσης, επειδή όλοι με ρωτάτε, στις γραπτές εξετάσεις όπου δίνετε με ανοιχτούς κώδικες και όλα τα νομοθετήματα που εσείς θέλετε να έχετε μαζί (ασχολίαστα) δεν χρειάζεται να κάνετε την ανάλυση που κάνω εγώ, μόνο να γράψετε δίπλα στην απάντηση, άρθρο, παράγραφο, εδάφιο ή περίπτωση και νόμο.
Τέλος, ένα μυστικό. Από όλες τις ερωτήσεις που θα διαβάσετε παρακάτω, παρατηρήστε ποιες διατάξεις (από τις απαντήσεις) προτιμάει η εκάστοτε επιτροπή, σημειώστε τις και διαβάστε τις πολύ καλά.
(οι απαντήσεις μου πάντα αν και θεωρούνται σωστές τις δηλώνω ενδεικτικές καθώς η Σχολή δεν μας δίνει τις επίσημες απαντήσεις της, ενώ παράλληλα, υπάρχουν δύο βαθμολογητές οι οποίοι πολλές φορές διαφωνούν για το πώς έχει δοθεί η κάθε απάντηση και υπάρχει χάσμα μεταξύ των βαθμών τους)
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 1 παρ. 1 Σ (μορφή του πολιτεύματος) Ο όρος Προεδρευόμενη αναφέρεται στον αιρετό τρόπο επιλογής του αρχηγού του κράτους, η κοινοβουλευτική αρχή σημαίνει ότι η κυβέρνηση πρέπει να έχει την εμπιστοσύνη της βουλής κατά τη διάρκεια της θητείας της ενώ ειδικότερη έκφραση της αποτελεί η αρχή της δεδηλωμένης, σύμφωνα με την οποία και ο διορισμός της κυβέρνησης εξαρτάται άμεσα από την τεκμαιρόμενη εμπιστοσύνη της βουλής ως προς το πρόσωπο που διορίζεται πρωθυπουργός. Η κοινοβουλευτική αρχή κατοχυρώθηκε για πρώτη φορά με το Σύνταγμα του 1927 ενώ η αρχή της δεδηλωμένης με το Σύνταγμα του 1975. Τέλος, δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο πηγή όλων των εξουσιών είναι ο λαός, οι οποίες (εξουσίες) ασκούνται δια εκλεγμένων αντιπροσώπων.
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 26 παρ. 1 έως 3 του Συντάγματος) (διάκριση των εξουσιών) «1. Η νομοθετική λειτουργία ασκείται από τη βουλή και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, 2. Η εκτελεστική λειτουργία ασκείται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση, 3. Η δικαστική λειτουργία ασκείται από τα δικαστήρια, οι αποφάσεις τους εκτελούνται στο όνομα του Ελληνικού Λαού»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 7 παρ. 1 του Συντάγματος) (καμία ποινή χωρίς νόμο, απαγόρευση βασανιστηρίων) «έγκλημα δεν υπάρχει ούτε ποινή επιβάλλεται χωρίς νόμο που να ισχύει πριν από την τέλεση της πράξης και να ορίζει τα στοιχεία της»
Ενδεικτική απάντηση: Γ
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 9 παρ. 1 του Συντάγματος) (άσυλο της κατοικίας) «…καμία έρευνα δεν γίνεται σε κατοικία, παρά μόνο όταν και όπως ορίζει ο νόμος και πάντοτε με την παρουσία εκπροσώπων της δικαστικής εξουσίας»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 7 παρ. 2 του Συντάγματος) (καμία ποινή χωρίς νόμο, απαγόρευση βασανιστηρίων) «τα βασανιστήρια, οποιαδήποτε σωματική κάκωση, βλάβη υγείας ή άσκηση ψυχολογικής βίας, καθώς και κάθε άλλη προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας απαγορεύονται και τιμωρούνται, όπως νόμος ορίζει»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 26 παρ. 1 έως 3 του Συντάγματος) (διάκριση των εξουσιών) «1. Η νομοθετική λειτουργία ασκείται από τη βουλή και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, 2. Η εκτελεστική λειτουργία ασκείται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση, 3. Η δικαστική λειτουργία ασκείται από τα δικαστήρια, οι αποφάσεις τους εκτελούνται στο όνομα του Ελληνικού Λαού»
Ενδεικτική απάντηση: Γ
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος) (αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου, προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων) «…οι κάθε είδους περιορισμοί που μπορούν κατά το Σύνταγμα να επιβληθούν στα δικαιώματα αυτά πρέπει να προβλέπονται είτε απευθείας από το Σύνταγμα είτε από το νόμο, εφόσον υπάρχει επιφύλαξη υπέρ αυτού και να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας»
Ενδεικτική απάντηση: Γ
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 47 παρ. 3 Σ) «Αμνηστία παρέχεται μόνο για πολιτικά εγκλήματα, με νόμο που ψηφίζεται από την Ολομέλεια της Βουλής με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 31 Σ) «Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να εκλεγεί όποιος είναι Έλληνας πολίτης πριν από πέντε τουλάχιστον έτη, έχει από πατέρα ή μητέρα ελληνική καταγωγή, έχει συμπληρώσει το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας του και έχει τη νόμιμη ικανότητα του εκλέγειν»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 47 παρ. 3, 4 Σ) «3. Αμνηστία παρέχεται μόνο για πολιτικά εγκλήματα, μεν νόμο που ψηφίζεται από την Ολομέλεια της Βουλής με την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών 4. Αμνηστία για κοινά εγκλήματα δεν παρέχεται ούτε με νόμο»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 50 Σ) «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έχει άλλες αρμοδιότητες παρά μόνο όσες αρμοδιότητες παρά μόνο όσες του απονέμουν ρητά το Σύνταγμα και οι νόμοι που είναι σύμφωνοι μ’ αυτό»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 46 παρ. 1 Σ) «ο πρόεδρος της δημοκρατίας διορίζει και παύει, σύμφωνα με τον νόμο, τους δημοσίους υπαλλήλους εκτός από τις εξαιρέσεις που ορίζει ο νόμος»
Ενδεικτική απάντηση: Γ
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: (άρθρο 44 παρ. 1 Σ) «Σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί, ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου να εκδίδει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο παρ. 1 92 Σ (δικαστικοί υπάλληλοι, συμβολαιογράφοι, υπάλληλοι υποθηκοφυλακείων) «Οι υπάλληλοι της γραμματείας όλων των δικαστηρίων και των εισαγγελιών είναι μόνιμοι […]»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 93 παρ. 4 Σ (διακρίσεις των δικαστηρίων) «Τα δικαστήρια υποχρεούνται να μην εφαρμόζουν νόμο που το περιεχόμενό του είναι αντίθετο προς το Σύνταγμα»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 93 παρ. 3 Σ (Διακρίσεις των δικαστηρίων) «[…] Η γνώμη της μειοψηφίας δημοσιεύεται υποχρεωτικά […]»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 93 παρ. 2 Σ (διακρίσεις των δικαστηρίων) «οι συνεδριάσεις κάθε δικαστηρίου είναι δημόσιες, εκτός αν το δικαστήριο κρίνει με απόφαση του αν η δημοσιότητα πρόκειται να είναι επιβλαβής στα χρηστά ήθη ή ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 85 Σ (ευθύνη των υπουργών) «…σε καμία περίπτωση η έγγραφη ή προφορική εντολή του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν απαλλάσσει τους Υπουργούς και τους Υφυπουργούς από την ευθύνη τους…»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 103 παρ. 5 Σ (δημόσιοι υπάλληλοι) «…με νόμο μπορεί να εξαιρούνται από τη μονιμότητα ανώτατοι διοικητικοί υπάλληλοι που κατέχουν θέσεις εκτός της υπαλληλικής ιεραρχίας»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 93 παρ. 3 Σ «…η γνώμη της μειοψηφίας δημοσιεύεται υποχρεωτικά…»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 103 παρ. 4 Σ «…οι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν…»
Ενδεικτική απάντηση: Γ
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 104 παρ. 3 Σ «… δεν απαιτείται προηγούμενη άδεια για να εισαχθούν σε δίκη δημόσιοι υπάλληλοι…»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 84 παρ. 1 εδ. β Σ «Μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού, η Κυβέρνηση υποχρεούται να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης της Bουλής και μπορεί να τη ζητεί και οποτεδήποτε άλλοτε. H Bουλή, αν έχουν διακοπεί οι εργασίες της κατά το σχηματισμό της Κυβέρνησης, καλείται μέσα σε δεκαπέντε ημέρες να αποφανθεί για την πρόταση εμπιστοσύνης».
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 84 παρ. 6 Σ «Πρόταση εμπιστοσύνης δεν μπορεί να γίνει δεκτή, αν δεν εγκριθεί από την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία όμως δεν επιτρέπεται να είναι κατώτερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού των βουλευτών.
Πρόταση δυσπιστίας γίνεται δεκτή, μόνο αν εγκριθεί από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών».
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 96 παρ. 3 Σ «Ειδικοί νόμοι ορίζουν τα σχετικά με δικαστήρια ανηλίκων, στα οποία επιτρέπεται να μην εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 93 παράγραφος 2 και 97. Οι αποφάσεις των δικαστηρίων αυτών μπορεί να μην απαγγέλλονται δημόσια».
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 110 παρ. 1 Σ «Οι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος, ως Προεδρευόμενης Kοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και από τις διατάξεις των άρθρων 2 παράγραφος 1, 4 παράγραφοι 1, 4 και 7, 5 παράγραφοι 1 και 3, 13 παράγραφος 1 και 26».
Ενδεικτική απάντηση: Α
Ενδεικτική απάντηση: Β
Ενδεικτική απάντηση: Γ
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 47 παρ. 1 Σ « Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει το δικαίωμα, ύστερα από πρόταση του υπουργού δικαιοσύνης και γνώμη συμβουλίου που συγκροτείται κατά πλειοψηφία από δικαστές, να χαρίζει, μετατρέπει ή μετριάζει τις ποινές που επιβάλλουν τα δικαστήρια, καθώς και να αίρει τις κάθε είδους νόμιμες συνέπειες ποινών που έχουν επιβληθεί και εκτιθεί»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 58 Σ «Ο έλεγχος και η εκδίκαση των βουλευτικών εκλογών, κατά του κύρους των οποίων ασκούνται ενστάσεις που αναφέρονται είτε σε εκλογικές παραβάσεις σχετικές με την ενέργεια των εκλογών είτε σε έλλειψη των νόμιμων προσόντων, ανατίθεται στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 41 παρ. 1 Σ «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να διαλύσει τη βουλή, αν έχουν παραιτηθεί ή και καταψηφιστεί από αυτή δύο κυβερνήσεις και η σύνθεσή της δεν εξασφαλίζει κυβερνητική σταθερότητα»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 44 παρ. 1 Σ «Σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσες και απρόβλεπτης ανάγκης ο Πρόεδρος της Δημοκρατία μπορεί, ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, να εκδίδει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου. Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται στη βουλή για κύρωση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 72 παράγραφος 1, μέσα σε σαράντα ημέρες από την έκδοσή τους ή μέσα σε σαράντα ημέρες από τη σύγκληση της βουλής σε σύνοδο».
Ενδεικτική απάντηση: Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 48 του ισχύοντος συντάγματος «σε περίπτωση πολέμου, επιστράτευσης εξαιτίας εξωτερικών κινδύνων ή άμεσης απειλής της εθνικής ασφάλειας, καθώς και αν εκδηλωθεί ένοπλο κίνημα για την ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος, η βουλή, με απόφασή της, που λαμβάνεται ύστερα από πρόταση της κυβέρνησης θέτει σε εφαρμογή, σε ολόκληρη την Επικράτεια ή σε τμήμα της, το νόμο για την κατάσταση πολιορκίας, συνιστά εξαιρετικά δικαστήρια και αναστέλλει την ισχύ του συνόλου ή μέρους των διατάξεων των άρθρων 5 παράγραφος 4, 6, 8, 9, 11, 12 παράγραφοι 1 έως και 4, 14, 19, 22 παράγραφος 3, 23, 96 παράγραφος 4 και 97». Συνεπώς, είναι δυνατή η αναστολή της άσκησης ορισμένων ατομικών δικαιωμάτων, μόνο σε ειδικές καταστάσεις ανάγκης όπως πόλεμος, απειλή κατά της δημοκρατίας και υπό αυστηρές και συγκεκριμένες προϋποθέσεις που προβλέπονται στο Σύνταγμα.
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 110 παρ. 1 Σ «Οι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος, ως Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας…»
Ενδεικτική απάντηση: Β
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 95 παρ. 1α) Σ «Στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας ανήκουν ιδίως α) η μετά από αίτηση ακύρωση των εκτελεστών πράξεων των διοικητικών αρχών για υπέρβαση εξουσίας ή για παράβαση νόμου»
Ενδεικτική απάντηση: Γ
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 89 παρ. 2 Σ «Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται στους δικαστικούς λειτουργούς να εκλέγονται μέλη της Ακαδημίας Αθηνών ή του διδακτικού προσωπικού ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, καθώς και να μετέχουν σε συμβούλιο ή επιτροπές που ασκούν αρμοδιότητες πειθαρχικού, ελεγκτικού ή δικαιοδοτικού χαρακτήρα και σε νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, εφόσον η συμμετοχή τους αυτή προβλέπεται ειδικά από το νόμο»
Ενδεικτική απάντηση: Α
Επεξήγηση Ενδεικτικής απάντησης: Άρθρο 103 παρ. 4 Σ «Οι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν. Αυτοί εξελίσσονται μισθολογικά σύμφωνα με τους όρους του νόμου και, εκτός από τις περιπτώσεις που αποχωρούν λόγω ορίου ηλικίας ή παύονται με δικαστική απόφαση, δεν μπορούν να μετατεθούν χωρίς γνωμοδότηση ούτε να υποβιβαστούν ή να παυθούν χωρίς απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου»
