Παρά τις αυστηρές αλλαγές που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια στο ασφαλιστικό σύστημα, εξακολουθούν να υπάρχουν «παράθυρα» πρόωρης συνταξιοδότησης για χιλιάδες γονείς ανηλίκων σε Δημόσιο, ΙΚΑ, ΔΕΚΟ και τράπεζες.
Οι διατάξεις αυτές αφορούν ασφαλισμένους που είχαν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει δικαίωμα έως το 2012 και διατηρούν τη δυνατότητα εξόδου ακόμη και πριν από το γενικό όριο ηλικίας των 62 ετών.
Κομβικό σημείο για την αξιοποίηση των ευνοϊκών ρυθμίσεων αποτελεί η συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης σε συνδυασμό με την ύπαρξη ανήλικου τέκνου κατά το έτος θεμελίωσης. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και το πότε συμπληρώνεται το προβλεπόμενο όριο ηλικίας, καθώς μετά τον νόμο 4336/2015 τα όρια αυξήθηκαν σταδιακά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ασφαλισμένοι του ΙΚΑ και των ΔΕΚΟ
Στο πρώην ΙΚΑ και στα Ταμεία ΔΕΚΟ - τραπεζών, οι βασικές προϋποθέσεις για τις μητέρες ανηλίκων – αλλά και για χήρους πατέρες – ήταν η συμπλήρωση 5.500 ημερών ασφάλισης και η ύπαρξη ανήλικου παιδιού.
Οι μητέρες που είχαν συμπληρώσει τις 5.500 ημέρες έως το 2010 κατοχύρωσαν δικαίωμα μειωμένης σύνταξης στο 50ό έτος και πλήρους σύνταξης στο 55ο έτος. Εφόσον τα ηλικιακά αυτά όρια συμπληρώθηκαν πριν από τις μεγάλες μεταβολές του ασφαλιστικού, μπορούν ακόμη και σήμερα να αποχωρήσουν με τα μεταβατικά όρια που προβλέπει ο νόμος.
Αντίστοιχα, για θεμελίωση το 2011 προβλέφθηκε δικαίωμα μειωμένης σύνταξης στο 52ο έτος, ενώ για το 2012 το όριο διαμορφώθηκε στο 55ο έτος. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις επιτρέπεται η εξαγορά πλασματικών ετών ώστε να συμπληρωθούν οι απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης.
Οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι χιλιάδες ασφαλισμένες διατηρούν ενεργό δικαίωμα εξόδου, ακόμη κι αν δεν είχαν αποχωρήσει αμέσως μόλις συμπλήρωσαν τις προϋποθέσεις.
Δημόσιο: Ευνοϊκές ρυθμίσεις για άνδρες και γυναίκες
Στο Δημόσιο οι διατάξεις για γονείς ανηλίκων εφαρμόζονται τόσο για γυναίκες όσο και για άνδρες υπαλλήλους. Προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση 25ετίας έως το 2010, 2011 ή 2012, σε συνδυασμό με ανήλικο τέκνο.
Για όσους είχαν 25ετία το 2010 προβλεπόταν δυνατότητα εξόδου από το 50ό έτος ηλικίας. Για θεμελίωση το 2011 το όριο μεταφερόταν στο 52ο έτος, ενώ για το 2012 στο 55ο έτος.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών ετών από τα παιδιά, καθώς δίνει τη δυνατότητα σε πολλούς ασφαλισμένους να «κλειδώσουν» την απαιτούμενη 25ετία αναδρομικά.
Οι μεταβατικές διατάξεις του νόμου 4336/2015 επέφεραν αυξήσεις στα όρια ηλικίας, χωρίς όμως να ακυρώνουν τα ήδη κατοχυρωμένα δικαιώματα. Αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι που είχαν θεμελιώσει εγκαίρως μπορούν να αποχωρήσουν με χαμηλότερα όρια από τα γενικά ισχύοντα.
Οι τρίτεκνοι ασφαλισμένοι
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι τρίτεκνοι και πολύτεκνοι ασφαλισμένοι στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ - τράπεζες.
Για τρίτεκνες μητέρες που είχαν συμπληρώσει 20ετία έως το 2010 προβλέπεται συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας. Η συγκεκριμένη διάταξη εξακολουθεί να εφαρμόζεται και επιτρέπει αποχωρήσεις ακόμη και σήμερα.
Για όσους συμπλήρωσαν 20ετία το 2011 απαιτείται η συμπλήρωση του 52ου έτους ηλικίας, ενώ για το 2012 προβλέπεται όριο 55 ετών.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι διατάξεις αυτές αφορούν κυρίως παλαιούς ασφαλισμένους, δηλαδή όσους είχαν πρωτοασφαλιστεί πριν από το 1993. Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι κάθε περίπτωση απαιτεί εξατομικευμένο έλεγχο, καθώς κρίσιμο ρόλο παίζουν η ημερομηνία ενηλικίωσης των παιδιών, τα πλασματικά έτη και ο χρόνος ασφάλισης.
Το ασφαλιστικό πλαίσιο παραμένει σύνθετο, ωστόσο οι γονείς ανηλίκων που είχαν θεμελιώσει δικαιώματα έως το 2012 εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες πρόωρης εξόδου από την εργασία, αξιοποιώντας τις μεταβατικές ρυθμίσεις της νομοθεσίας.
