Σημαντική επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 1,4% για το 2026 προβλέπει το ΙΟΒΕ στο εναλλακτικό δυσμενές σενάριο των μεσοπρόθεσμων εκτιμήσεών του, συνδέοντας την επιδείνωση των προοπτικών με ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση και παράταση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Ιδρύματος, το δυσμενές σενάριο ενεργοποιείται σε περίπτωση μετάβασης στο αυστηρότερο (“severe”) σενάριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο προβλέπει ότι κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 το 60% των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ θα υφίστανται παρακώλυση λόγω του πολέμου, ενώ μέρος των ενεργειακών υποδομών θα τίθεται εκτός λειτουργίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε σε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας, επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και συνολικά το οικονομικό κλίμα.
Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι υπό αυτές τις συνθήκες η ιδιωτική κατανάλωση θα επιβραδυνθεί αισθητά, παρουσιάζοντας αύξηση μόλις 1,4%, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις και το αυξημένο ενεργειακό κόστος θα περιορίσουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Αντίθετα, η δημόσια κατανάλωση αναμένεται να διατηρήσει τον ίδιο ρυθμό αύξησης με το βασικό σενάριο, στο 0,9%, λειτουργώντας ως σταθεροποιητικός παράγοντας για τη συνολική ζήτηση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στο πεδίο των επενδύσεων, οι πάγιες επενδύσεις εμφανίζονται ανθεκτικές ακόμη και υπό δυσμενέστερες συνθήκες, καθώς εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν ισχυρό ρυθμό αύξησης 10,2%. Η εικόνα αυτή αποδίδεται στη συνέχιση της αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο υψηλό επίπεδο του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, καθώς και στις συνεχιζόμενες εισροές ξένων κεφαλαίων.
Ιδιαίτερα αρνητική, ωστόσο, προβλέπεται να είναι η επίδραση στο εξωτερικό ισοζύγιο. Η επιδείνωση του διεθνούς γεωπολιτικού και εμπορικού περιβάλλοντος αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω τις εξαγωγικές επιδόσεις της χώρας, με τις εξαγωγές να αυξάνονται μόλις κατά 1,5%, έναντι υψηλότερης επίδοσης στο βασικό σενάριο. Ταυτόχρονα, οι εισαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,4%, διατηρώντας την πίεση στο εξωτερικό έλλειμμα.
Υπό αυτό το πρίσμα, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με αισθητά χαμηλότερο ρυθμό από τον προβλεπόμενο στο βασικό σενάριο, όπου η ανάπτυξη τοποθετείται στο 1,8%, επιβεβαιώνοντας ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες κινδύνου για την πορεία της οικονομίας το επόμενο έτος.
