Ηλεκτρονική γίνεται πλέον η διαδικασία κοινοποίησης και άρσης κατασχετηρίων σε τραπεζικούς λογαριασμούς και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, σύμφωνα με νέα απόφαση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Η απόφαση καθορίζει αναλυτικά τον τρόπο με τον οποίο θα κοινοποιούνται τα κατασχετήρια στις τράπεζες και στα λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και τη διαδικασία απόδοσης των χρημάτων στο Δημόσιο, με στόχο την πλήρη ψηφιοποίηση της διαδικασίας και την επιτάχυνση των εισπράξεων.
Με το νέο σύστημα, η φορολογική διοίκηση θα αποστέλλει ηλεκτρονικά το κατασχετήριο μέσω ειδικών διασυνδεδεμένων πληροφοριακών συστημάτων. Το κατασχετήριο θα φτάνει ηλεκτρονικά στην τράπεζα και η επίδοση θα θεωρείται ότι έχει γίνει τη στιγμή που το ηλεκτρονικό μήνυμα εισέρχεται στο σύστημα της τράπεζας. Στη συνέχεια, το πιστωτικό ίδρυμα θα εκδίδει αυτόματα ψηφιακή βεβαίωση παραλαβής, η οποία θα αποστέλλεται επίσης ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ.
Από την επόμενη ημέρα της επίδοσης, η τράπεζα θα έχει προθεσμία οκτώ εργάσιμων ημερών για να απαντήσει στη φορολογική διοίκηση μέσω της λεγόμενης «δήλωσης τρίτου». Με τη δήλωση αυτή, η τράπεζα θα ενημερώνει αν ο οφειλέτης διαθέτει χρήματα στον λογαριασμό του και ποιο είναι το διαθέσιμο ποσό που μπορεί να κατασχεθεί. Αν υπάρχει διαθέσιμο υπόλοιπο, η τράπεζα υποχρεούται να αποδώσει τα κατασχεθέντα ποσά στο Ελληνικό Δημόσιο εντός δέκα ημερών από την υποβολή της δήλωσης.
Για να γίνει πιο κατανοητή η διαδικασία, μπορεί να εξεταστεί ένα απλό παράδειγμα. Ένας φορολογούμενος έχει ληξιπρόθεσμη οφειλή 5.000 ευρώ προς την εφορία. Η ΑΑΔΕ εκδίδει ηλεκτρονικό κατασχετήριο και το αποστέλλει στην τράπεζα όπου διατηρεί λογαριασμό. Το κατασχετήριο παραδίδεται ηλεκτρονικά στην τράπεζα, η οποία επιβεβαιώνει την παραλαβή. Αν στον λογαριασμό υπάρχουν 2.000 ευρώ διαθέσιμα, η τράπεζα δηλώνει το ποσό αυτό στη δήλωση τρίτου και στη συνέχεια το αποδίδει στο Δημόσιο, μειώνοντας αντίστοιχα το χρέος του φορολογούμενου.
Σε άλλο παράδειγμα, αν ο ίδιος φορολογούμενος δεν έχει χρήματα στον λογαριασμό τη στιγμή της κατάσχεσης, η τράπεζα υποβάλλει αρνητική δήλωση τρίτου, δηλαδή δηλώνει ότι δεν υπάρχει διαθέσιμο υπόλοιπο. Σε αυτή την περίπτωση δεν αποδίδεται κανένα ποσό, αλλά η κατάσχεση παραμένει ενεργή και δεσμεύει τυχόν μελλοντικά χρήματα που θα κατατεθούν στον λογαριασμό, μέχρι να καλυφθεί η οφειλή.
Η απόφαση προβλέπει επίσης τη διαδικασία άρσης της κατάσχεσης. Αν ο οφειλέτης εξοφλήσει ή ρυθμίσει το χρέος του, η φορολογική διοίκηση θα αποστέλλει ηλεκτρονικά την άρση της κατάσχεσης στην τράπεζα, η οποία θα ενημερώνεται άμεσα ώστε να αποδεσμεύσει τον λογαριασμό.
Σημαντικό στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι ότι όλα τα στάδια – αποστολή κατασχετηρίου, παραλαβή, δήλωση τράπεζας, απόδοση χρημάτων και άρση – θα πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά με ψηφιακές υπογραφές και χρονοσήμανση, ώστε να υπάρχει πλήρης καταγραφή κάθε ενέργειας. Η παλαιά χειρόγραφη διαδικασία θα χρησιμοποιείται μόνο σε περιπτώσεις τεχνικών προβλημάτων ή ανωτέρας βίας.
Η πλήρης εφαρμογή της ηλεκτρονικής διαδικασίας αναμένεται να ξεκινήσει από το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου 2026, μετά από δοκιμαστική περίοδο εφαρμογής με συμμετοχή τραπεζών και υπηρεσιών της ΑΑΔΕ.
