Σημαντικές μακροοικονομικές επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα για τη ζώνη του ευρώ ενδέχεται να προκαλέσει η παράταση ή η επέκταση της σύγκρουσης στον Κόλπο, προειδοποίησε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, σε ομιλία του στη Φρανκφούρτη, στο πλαίσιο εκδήλωσης της American Hellenic Educational Progressive Association (AHEPA).
Όπως τόνισε, η γεωπολιτική ένταση συνιστά «ένα πρόσθετο αρνητικό σοκ προσφοράς», το οποίο, εάν διατηρηθεί ή διευρυνθεί γεωγραφικά, μπορεί να επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στη μακροοικονομική σταθερότητα. Υπογράμμισε ότι τέτοιες περίοδοι κρίσεων συνοδεύονται συνήθως από ενεργειακές αναταράξεις, δημοσιονομικές πιέσεις και αυξημένη αβεβαιότητα, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνετή δημοσιονομική πολιτική και τον στενό συντονισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Συνδέοντας τη σημερινή συγκυρία με την ελληνική εμπειρία, ο κ. Στουρνάρας επισήμανε ότι η κρίση χρέους ανέδειξε την ανάγκη για βαθιές και διατηρήσιμες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, πέρα από τα κριτήρια ονομαστικής σύγκλισης που προέβλεπε το πλαίσιο του Μάαστριχτ. Όπως εξήγησε, πριν από την κρίση, η Ελλάδα κατέγραψε ταχεία αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, χωρίς όμως αντίστοιχη βελτίωση στη θεσμική αποτελεσματικότητα, την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, ενώ τα δημοσιονομικά ελλείμματα παρέμεναν σε υψηλά επίπεδα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η κρίση, σύμφωνα με τον ίδιο, ξεκίνησε ως κρίση δημόσιου χρέους και στη συνέχεια μεταδόθηκε στο τραπεζικό σύστημα, επιδεινώνοντας τις μακροοικονομικές ανισορροπίες. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η αδυναμία αντιμετώπισης χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων κατά την προ κρίσης περίοδο, όπως η αναποτελεσματική δημόσια διοίκηση και η εκτεταμένη φοροδιαφυγή.
Αναφερόμενος στα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής που εφαρμόστηκαν από το 2010, σημείωσε ότι συνέβαλαν στη δημοσιονομική εξυγίανση και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, επιτυγχάνοντας τη μετατροπή μεγάλων ελλειμμάτων σε πρωτογενή πλεονάσματα και τη σημαντική μείωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Παράλληλα, υλοποιήθηκαν μεταρρυθμίσεις σε κρίσιμους τομείς, οδηγώντας σε σταδιακή αναδιάρθρωση του παραγωγικού μοντέλου.
Ωστόσο, δεν παρέλειψε να επισημάνει το υψηλό κοινωνικό και οικονομικό κόστος της προσαρμογής. Η ύφεση υπήρξε βαθιά και παρατεταμένη, με την απώλεια άνω του 25% του ΑΕΠ, σημαντική αύξηση της ανεργίας και επιδείνωση των κοινωνικών ανισοτήτων, ενώ καταγράφηκε και εκτεταμένη φυγή ανθρώπινου κεφαλαίου στο εξωτερικό.
Καταλήγοντας, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος υπογράμμισε ότι τα διδάγματα από την ελληνική κρίση παραμένουν κρίσιμα για την Ευρώπη στη σημερινή περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, επισημαίνοντας την ανάγκη για ισορροπημένες πολιτικές που θα διασφαλίζουν τη σταθερότητα χωρίς να υπονομεύουν την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.
