Σε κομβικό παράγοντα για την απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο αναδεικνύεται η Ελλάδα, με τον κάθετο διάδρομο να αποτελεί πεδίο στρατηγικής σύγκλισης Ευρώπης και ΗΠΑ, όπως τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Μιλώντας σε συζήτηση με τον δημοσιογράφο Χάρη Φλουδόπουλο, στο πλαίσιο της 1ης Ημερίδας Άμυνας & Γεωπολιτικής των Capital και Forbes με θέμα «Η Νέα Γεωπολιτική Πραγματικότητα και οι Αμυντικές Προκλήσεις - Η επόμενη ημέρα για Ευρώπη, Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο», ο υπουργός υπογράμμισε ότι για Ευρώπη και Αμερική ο κάθετος διάδρομος συνιστά στρατηγική επιλογή με σαφή γεωπολιτική διάσταση.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η Ευρώπη έχει πλέον αντιληφθεί ότι δεν μπορεί από τη μία πλευρά να στηρίζει την Ουκρανία και από την άλλη να ενισχύει τον επιτιθέμενο, συνεχίζοντας να αγοράζει ενεργειακούς πόρους από τη Ρωσία. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα εξελίσσεται σε έναν από τους βασικούς πυλώνες μέσω των οποίων μπορεί να επιτευχθεί η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, σε ένα σύνθετο εγχείρημα που αφορά ένα οικονομικό προϊόν το οποίο διασχίζει πέντε χώρες. Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι για τη χώρα μας το εγχείρημα έχει ξεκάθαρη στρατηγική σημασία, σημειώνοντας ότι ολόκληρη η περιοχή του κάθετου διαδρόμου μπορεί να μετατραπεί σε άξονα ανάπτυξης, ευημερίας και σταθερότητας.
Ο υπουργός επεσήμανε επίσης ότι δεν μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να συμφωνεί πολιτικά στην απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και στη συνέχεια να υψώνονται ρυθμιστικά εμπόδια στους τρόπους με τους οποίους αυτή μπορεί να υλοποιηθεί. Αναφερόμενος στη συνάντηση για τον κάθετο διάδρομο, που θα πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον στα τέλη του μήνα, γνωστοποίησε ότι θα συμμετέχει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με βασικό στόχο την αντιμετώπιση των ρυθμιστικών ατελειών, ώστε η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο να καταστεί εμπορικά ελκυστική. Όπως σημείωσε, η ενέργεια αποτελεί έναν τομέα όπου υπάρχει σαφής διατλαντική σύγκλιση, γεγονός που ενισχύει τον ρόλο της περιοχής ως μοχλού ανάπτυξης και ευημερίας.
Σε ό,τι αφορά το ενεργειακό μείγμα και τις προοπτικές εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να πέσουν οι υπογραφές για τα τέσσερα οικόπεδα, ενώ οι Exxon Mobil, HelleniQ Energy και Energean προχωρούν σε ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο το 2027. Όπως τόνισε, έχει έρθει η ώρα η Ελλάδα να διερευνήσει με αυτοπεποίθηση κατά πόσο τα κοιτάσματά της είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα. Παράλληλα, σημείωσε ότι το 2025 η συμμετοχή του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα περιορίστηκε μόλις στο 9%, με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας να ξεπερνούν το 50%.
Ο υπουργός γνωστοποίησε ακόμη ότι σύντομα θα ανακοινωθεί ο οργανισμός που θα αναλάβει την επικαιροποίηση της μελέτης για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου, ενώ η χώρα μας στηρίζει παράλληλα τη διασύνδεση με την Αίγυπτο και βρίσκεται στη φάση εξέτασης της πιθανής χάραξης ηλεκτρικής διασύνδεσης με τη Σαουδική Αραβία. Όπως ανέφερε, διαμορφώνεται ένας ευρύτερος διάδρομος εμπορίου, ο οποίος θα μπορούσε να ξεκινά από την Ινδία, να διασχίζει τη Σαουδική Αραβία, να καταλήγει στη Μεσόγειο και από εκεί να φτάνει στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε ότι και σύμφωνα με την οπτική του Ισραήλ, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ αποτελεί βασικό διάνυσμα αυτού του ευρύτερου εμπορικού και ενεργειακού διαδρόμου.
