Ο ΑΣΕΠ ανεβάζει το επίπεδο των εξετάσεων το 2027, αλλά οι επαγωγικοί κατά μεγάλη περίπτωση να εμπεριέχονται και πάλι. Οπότε εμείς θα πρέπει να είμαστε καθόλα έτοιμοι.
Οι επαγωγικοί βασίζονται στην ικανότητά μας να παρατηρούμε μοτίβα μέσα σε μια ακολουθία σχημάτων και να προβλέπουμε τη συνέχεια. Δεν απαιτεί γνώσεις μαθηματικών, αλλά καθαρή παρατηρητικότητα, δηλαδή τι αλλάζει από εικόνα σε εικόνα, τι παραμένει σταθερό και με ποιον ρυθμό εξελίσσονται τα στοιχεία. Στις εξετάσεις τύπου ΑΣΕΠ, ο υποψήφιος καλείται να «διαβάσει» τη λογική της σειράς εικόνων και όχι να μαντέψει.
Τα πιο συνηθισμένα μοτίβα στους επαγωγικούς συλλογισμούς είναι η μετακίνηση σχημάτων (δεξιόστροφα, αριστερόστροφα, διαγώνια), η εναλλαγή χρωμάτων, η αλλαγή πλήθους στοιχείων, η περιστροφή κατά συγκεκριμένες μοίρες (90 ή 180), καθώς και ο συνδυασμός δύο ή περισσοτέρων κανόνων ταυτόχρονα. Πολύ συχνά, ένα σχήμα αλλάζει θέση ενώ κάποιο άλλο αλλάζει χρώμα ή προσανατολισμό, δημιουργώντας ένα «διπλό μοτίβο» που πρέπει να εντοπιστεί.
Η σωστή στρατηγική σε αυτό το είδος των επαγωγικών (με ακολουθία) είναι πάντα η ίδια: πρώτα εντοπίζουμε τι μετακινείται, μετά πώς μετακινείται και τέλος αν υπάρχει δεύτερος ή τρίτος κανόνας. Δεν κοιτάμε τις απαντήσεις πριν κατανοήσουμε το μοτίβο. Όταν το μοτίβο είναι σαφές, η σωστή επιλογή ξεχωρίζει άμεσα, ενώ οι λάθος απαντήσεις συνήθως παραβιάζουν έναν από τους κανόνες. Η ψυχραιμία και η μεθοδικότητα είναι κάθε φορά το κλειδί.
Πάμε σήμερα να επιλύσουμε τρία ενδεικτικά παραδείγματα των επαγωγικών που βρίσκονται σε σειρά και λείπει μια εικόνα που πρέπει εμείς να την αναζητήσουμε ανάμεσα στις απαντήσεις:
1η ενδεικτική ερώτηση:
Ποια εικόνα αντικαθιστά το ερωτηματικό (Α, Β, Γ, Δ, Ε);
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Εδώ παρατηρούμε ότι έχουμε στην πάνω σειρά σε κάθε εικόνα μία πίτα με οχτώ κομμάτια. Σε ένα κομμάτι της πίτας εμφανίζεται ένας πράσινος ρόμβος ενώ σε ένα άλλο κομμάτι της πίτας εμφανίζεται ένας μπλε σταυρός. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι χρησιμοποιώντας το ποντίκι να υπολογίσουμε πόσα κομμάτια πίτας μετακινούνται τα σχήματά μας προκειμένου να βρούμε την εικόνα που αντικαθιστά το ερωτηματικό. Αρχικά, παρατηρούμε ότι ο πράσινος ρόμβος μετακινείται δεξιόστροφα ανά δύο κομμάτια πίτας σε κάθε εικόνα, οπότε, στην εικόνα που αναζητούμε βρίσκεται στο σημείο των εικόνων Β και Γ, οπότε και εξαλείφονται οι υπόλοιπες απαντήσεις Α, Δ και Ε. Ο μπλε σταυρός είναι μια πιο πολύπλοκη ιστορία. Στη δεύτερη εικόνα παρατηρούμε ότι μετακινείται κατά ένα κομμάτι πίτας, στην τρίτη εικόνα παρατηρούμε ότι μετακινείται κατά δύο κομμάτια πίτας, ενώ στην πέμπτη εικόνα, ο μπλε σταυρός είναι στο ίδιο μέρος με την πρώτη εικόνα που σημαίνει ότι ξαναγύρισε πίσω. Πρώτα, γύρισε αριστερόστροφα κατά δύο κομμάτια πίτας και κατόπιν κατά ένα κομμάτι πίτας, οπότε η σωστή απάντηση είναι η εικόνα Γ.
2η ενδεικτική ερώτηση:
Ποια εικόνα αντικαθιστά το ερωτηματικό (Α, Β, Γ, Δ, Ε);
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Εδώ παρατηρούμε ότι έχουμε ένα φιδάκι σχηματισμένο από τετράγωνα μαύρα σχήματα. Βασικά, μας θυμίζει το φιδάκι παιχνίδι των πρώτων κινητών Nokia αν θυμάστε με τα κουμπιά. Το φιδάκι αυτό κινείται σε κάθε εικόνα, το θέμα είναι να κατανοήσουμε πώς κινείται. Αρχικά, παρατηρούμε και από τις υπόλοιπες εικόνες της σειράς ότι το φιδάκι αυτό κινείται δεξιόστροφα. Κάθε φορά που μετακινείται αυξάνεται κατά ένα μαύρο τετράγωνο, στην πρώτη εικόνα έχουμε τέσσερα, στη δεύτερη εικόνα εικάζουμε ότι έχουμε πέντε και πράγματι από τις απαντήσεις παρατηρούμε ότι είναι πέντε τα τετράγωνα, στην τρίτη εικόνα έχουμε έξι μαύρα τετράγωνα, στην τέταρτη εικόνα επτά μαύρα τετράγωνα και στην πέμπτη εικόνα έχουμε οκτώ μαύρα τετράγωνα. Ποια όμως εικόνα ψάχνουμε; Αυτό που πρέπει τώρα να σκεφτούμε είναι πόσα τετράγωνα απαλείφονται για να μετακινείται το φιδάκι και διαπιστώνουμε ότι είναι δύο, οπότε η μόνη απάντηση στην ερώτηση αυτή είναι η εικόνα Α. Όλες οι άλλες εικόνες βρίσκονται μόνο για να παραπλανήσουν τον υποψήφιο.
3η ενδεικτική ερώτηση:
Ποια εικόνα αντικαθιστά το ερωτηματικό (Α, Β, Γ, Δ, Ε);
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Εδώ έχουμε και πάλι πέντε εικόνες σε σειρά και προσπαθούμε να βρούμε τις αλλαγές στα σχήματα που περιέχονται. Στην πρώτη εικόνα παρατηρούμε ότι έχουμε δύο ειδών αστέρια: φούξια και μπλε. Τα μπλε αστέρια διαπιστώνουμε ότι αυξάνονται κατά ένα σε κάθε εικόνα, οπότε στην εικόνα που αναζητούμε θα πρέπει να περιέχονται τρία μπλε αστέρια, οπότε εξαλείφουμε τις απαντήσεις Β και Δ. Στη συνέχεια, παρατηρούμε ότι τα φούξια αστέρια μία εμφανίζονται και μία εξαφανίζονται και εμφανίζονται ξανά και το ίδιο ξανά από την αρχή. Οπότε στην εικόνα που αναζητούμε τα φούξια αστέρια εμφανίζονται ξανά δύο σε σύνολο οπότε εξαλείφουμε τις επιλογές Α και Γ επίσης. Η σωστή απάντηση βρίσκεται στην εικόνα Ε όπου έχουμε τα τρία μπλε αστέρια και τα δύο φούξια.
