Οι παροχές σε είδος αποτελούν ένα ολοένα και πιο διαδεδομένο εργαλείο αμοιβής και κινήτρων στον σύγχρονο εργασιακό χώρο, συνοδεύονται όμως από σαφείς και συχνά σύνθετους φορολογικούς κανόνες. Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οι παροχές που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή συγγενικό του πρόσωπο συνυπολογίζονται στο φορολογητέο εισόδημά του όταν η συνολική αξία τους υπερβαίνει τα 300 ευρώ ανά φορολογικό έτος, με το όριο αυτό να λειτουργεί ως φίλτρο για μικρές παροχές.
Παράλληλα, προβλέπονται σημαντικές εξαιρέσεις, καθώς ορισμένες παροχές, όπως τα εταιρικά αυτοκίνητα, τα δάνεια εργοδότη, τα stock options και η παραχώρηση κατοικίας, φορολογούνται ανεξαρτήτως ποσού με ειδικούς κανόνες. Την ίδια στιγμή, μια σειρά αποζημιώσεων και παροχών που συνδέονται άμεσα με την εκτέλεση της εργασίας εξαιρούνται από τη φορολόγηση.
Ακολουθεί ένας σύντομος και πρακτικός οδηγός σε μορφή ερωτήσεων – απαντήσεων για το ποιες παροχές σε είδος φορολογούνται και ποιες εξαιρούνται της φορολόγησης :
1. Τι θεωρείται παροχή σε είδος και πότε φορολογείται;
Παροχή σε είδος θεωρείται κάθε όφελος που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή συγγενικό του πρόσωπο από τον εργοδότη, πέραν του μισθού σε χρήμα. Οι παροχές αυτές φορολογούνται όταν η συνολική αξία τους υπερβαίνει τα 300 ευρώ ανά φορολογικό έτος. Αν ξεπεραστεί το όριο, το σύνολο της αξίας προστίθεται στο φορολογητέο εισόδημα.
2. Υπάρχουν παροχές που φορολογούνται ανεξαρτήτως ποσού;
Ναι. Ορισμένες παροχές φορολογούνται από το πρώτο ευρώ, χωρίς να ισχύει το όριο των 300 ευρώ. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η παραχώρηση εταιρικού αυτοκινήτου, τα δάνεια που χορηγεί ο εργοδότης, τα δικαιώματα προαίρεσης απόκτησης μετοχών και η παραχώρηση κατοικίας, οι οποίες υπολογίζονται με ειδικούς φορολογικούς κανόνες.
3. Ποιες παροχές που σχετίζονται με την εργασία δεν φορολογούνται;
Δεν φορολογούνται οι αποζημιώσεις που καταβάλλονται αποκλειστικά για υπηρεσιακούς σκοπούς, όπως τα έξοδα διαμονής και σίτισης, η ημερήσια αποζημίωση για επαγγελματικά ταξίδια και τα έξοδα κίνησης, εφόσον συνδέονται άμεσα με την εκτέλεση της εργασίας και αποδεικνύονται με νόμιμα παραστατικά.
4. Τι ισχύει για τις διατακτικές σίτισης;
Η αξία των διατακτικών σίτισης δεν θεωρείται φορολογητέο εισόδημα, εφόσον δεν υπερβαίνει τα έξι ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα και χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την αγορά γευμάτων ή τροφίμων σε συμβεβλημένα καταστήματα, βάσει συγκεκριμένων προϋποθέσεων.
5. Φορολογούνται τα ασφάλιστρα και οι ασφαλιστικές εισφορές;
Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται υποχρεωτικά με βάση τον νόμο, καθώς και οι εισφορές εργαζομένου και εργοδότη σε επαγγελματικά ταμεία, δεν φορολογούνται. Επίσης, απαλλάσσονται τα ασφάλιστρα για ομαδικά συνταξιοδοτικά συμβόλαια και τα ασφάλιστρα για ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή κάλυψη έως 1.500 ευρώ ετησίως ανά εργαζόμενο.
6. Τι ισχύει για την παραχώρηση κατοικίας;
Η παραχώρηση κατοικίας λόγω πρόσκαιρης μετακίνησης εργαζομένου σε άλλη εγκατάσταση του εργοδότη δεν θεωρείται παροχή σε είδος. Αντίθετα, η παραχώρηση κατοικίας σε εργαζόμενο που μετακινείται για να αναλάβει θέση διευθυντικού στελέχους φορολογείται, με βάση την αγοραία αξία της παροχής.
7. Υπάρχουν ειδικές απαλλαγές για «πράσινες» παροχές;
Ναι. Δεν φορολογείται η παραχώρηση οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων με λιανική τιμή προ φόρων έως 40.000 ευρώ, ενώ απαλλάσσεται και το κόστος φόρτισης τέτοιων οχημάτων στις εγκαταστάσεις του εργοδότη. Για μεγαλύτερης αξίας οχήματα, φορολογείται μόνο το υπερβάλλον ποσό.
