Ρεπορτάζ του mononews φέρνει στο φως την «αόριστη και γενικόλογη», όπως τη χαρακτηρίζει, απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτηση Λιθουανού ευρωβουλευτή σχετικά με το αν πλοία της οικογένειας Αλαφούζου μετέφεραν ρωσικό πετρέλαιο, παρά τις κυρώσεις. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Κομισιόν αποφεύγει να δώσει σαφείς απαντήσεις και παραπέμπει την ευθύνη εφαρμογής των μέτρων στα κράτη-μέλη, αφήνοντας ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα.
Η Επιτροπή, με την απάντησή της έως σήμερα, δεν έχει ανακοινώσει νέα ονόματα εταιρειών ή φυσικών προσώπων της ΕΕ που θα αντιμετωπίσουν άμεσα ξεχωριστές κυρώσεις με βάση την ερώτηση. Αντίθετα, επικεντρώνεται στο ευρύτερο πλαίσιο των μέτρων που ήδη εφαρμόζονται και επεκτείνονται για να περιορίσουν τη λειτουργία και τον οικονομικό ρόλο του σκιώδους στόλου, αναφέρει το ρεπορτάζ και προσθέτει:
Υπενθυμίζεται ότι στις 26 Σεπτεμβρίου 2025 κατατέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η γραπτή ερώτηση E-003761/2025 από τον Λιθουανό ευρωβουλευτή, Petras Auštrevičius, μέλος της πολιτικής ομάδας Renew Europe, με αντικείμενο τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου κατά παράκαμψη των κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του λεγόμενου shadow fleet.
Στο κείμενο της ερώτησης ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διευκρινίσει εάν προτίθεται να εξετάσει την επιβολή κυρώσεων σε ευρωπαϊκούς φορείς που, σύμφωνα με δημοσιογραφικές και άλλες αναφορές, ενδέχεται να διευκολύνουν τέτοιες μεταφορές. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρονται, μεταξύ άλλων, οι ναυτιλιακές εταιρείες Okeanis Eco Tankers και Kyklades Maritime, που ανήκουν στην οικογένεια του Γιάννη Αλαφούζου.
Η τοποθέτηση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσιεύθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2025, δεν απαντά ευθέως στις κατηγορίες που αναφέρει ο ευρωβουλευτής, αλλά κάνει γενικόλογες αναφορές στο πλαίσιο των κυρώσεων. Αυτό, ωστόσο, μπορεί να ερμηνευθεί ότι η Κομισιόν διερευνά την υπόθεση σε βάθος και ενδεχομένως να επιφυλάσσεται να απαντήσει επί των κατηγοριών στο άμεσο μέλλον, όταν θα συγκεντρώσει περισσότερα στοιχεία.
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει ως εξής:
«Το Συμβούλιο, με βάση προτάσεις από τον Ύπατο Εκπρόσωπο και την Επιτροπή, έχει υιοθετήσει διάφορα περιοριστικά μέτρα με στόχο να περιοριστούν περαιτέρω τα έσοδα της Ρωσίας από την ενέργεια και να περιοριστεί ο ρωσικός “σκιώδης στόλος” (shadow fleet) και όσοι τον υποστηρίζουν. Μέχρι σήμερα, 557 σκάφη υπόκεινται σε απαγόρευση πρόσβασης σε λιμάνια, και απαγόρευση παροχής ευρέος φάσματος υπηρεσιών που σχετίζονται με τη ναυτιλία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης ενισχύσει τα μέτρα κυρώσεων που εφαρμόζονται στη Ρωσία με την προσθήκη της δυνατότητας για: πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων, και κατά περίπτωση απαγόρευση ταξιδιών σε άτομα και οντότητες που υποστηρίζουν τον ρωσικό “σκιώδη στόλο”. Από τότε έχουν υιοθετηθεί πολλές καταχωρίσεις που καλύπτουν κυρίως: επιχειρήσεις εμπορίας πετρελαίου, εταιρείες ναυτιλίας και διαχείρισης στην Ρωσία και σε χώρες τρίτων, υποστηρικτικά νηολόγια καθώς και έναν καπετάνιο πλοίου του “shadow fleet”.
Η Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της ΕΕ και η Επιτροπή δεσμεύονται να αυξήσουν την πίεση στα δίκτυα του “σκιώδους στόλου” και θα συνεργαστούν στενά με τα κράτη-μέλη για την ανάπτυξη περαιτέρω μέτρων. Η αντιμετώπιση πιθανών αποπειρών παράκαμψης των κυρώσεων της ΕΕ, όπως οι παρακάμψεις όσον αφορά το ανώτατο όριο τιμής πετρελαίου (Oil Price Cap), συμπεριλαμβανομένων τέτοιων από τρίτες χώρες δικαιοδοσιών, αποτελεί μία από τις κεντρικές προτεραιότητες της Επιτροπής.
Η Επιτροπή αφιερώνει σημαντικές προσπάθειες σε αυτό. Από νομοθετικές αλλαγές που στοχεύουν όσους διευκολύνουν την παράκαμψη, έως την εντατική παρακολούθηση ύποπτων εμπορικών ροών, καθώς και την οργάνωση ειδικών δράσεων ενημέρωσης και συνεργασίας. Τα κράτη-μέλη είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή και επιβολή των κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εθνικές αρμόδιες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι φορείς της ΕΕ έχουν λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, με καλή πίστη, ώστε να εξασφαλιστεί ότι το πετρέλαιο αγοράζεται στο ή κάτω από το ανώτατο όριο τιμής (Oil Price Cap). Η Επιτροπή παρακολουθεί αυτή τη διαδικασία και είναι έτοιμη να υποστηρίξει τα κράτη-μέλη και τις εθνικές αρμόδιες αρχές όπου χρειάζεται».
Η ερώτηση: (Question for written answer E-003761/2025)
H επίσημη γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβλήθηκε από τον ευρωβουλευτή Petras Auštrevičius (Renew) στις 26 Σεπτεμβρίου 2025. Το έγγραφο ζητά από την Επιτροπή να διευκρινίσει τη στάση της και τα σχετικά με το θέμα μέτρα.
Στο κείμενο αναφέρονται ονομαστικά οι εταιρείες Okeanis Eco Tankers και Kyklades Maritime, συνδεόμενες με την οικογένεια Αλαφούζου, με τη δήλωση ότι «κατά τις αναφορές συνεχίζουν τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου».
Υπενθυμίζεται ότι ο CEO της Okeanis, Αριστείδης Αλαφούζος, έχει δηλώσει δημοσίως ότι η εταιρεία δεν στηρίζεται σε μεταφορές «υποκείμενες σε κυρώσεις» και ότι τα φορτία από την Μαύρη Θάλασσα ήταν κυρίως από τον σταθμό CPC, που περιέχει μεγάλο μέρος καζακικού πετρελαίου, το οποίο δεν τελεί υπό κυρώσεις.
