Μπορεί η χρήση μετρητών να μειώνεται διαρκώς στην ΕΕ, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει απευθύνει σαφή σύσταση στους πολίτες να διατηρούν στο σπίτι χαρτονομίσματα του ευρώ - και μάλιστα αρκετά ώστε να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους για τουλάχιστον 72 ώρες.
Πέρα από τις συστάσεις όμως, η ΕΚΤ δρομολογεί και τον πλήρη επανασχεδιασμό των χαρτονομισμάτων, επιδιώκοντας μια πιο σύγχρονη αισθητική αλλά και την ενίσχυση της αίσθησης κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Στόχος είναι να παραμείνουν όσο το δυνατόν πιο ασφαλή, αποδοτικά και βιώσιμα. Η διαδικασία, που θα κορυφωθεί με την κυκλοφορία των νέων σειρών έως το 2026, περιλαμβάνει διαγωνισμό σχεδίου αποκλειστικά για επαγγελματίες γραφίστες από τα κράτη-μέλη, ενώ ο επανασχεδιασμός βασίζεται σε δύο θεματικούς πυλώνες.
Η πρώτη θεματική, «Ευρωπαϊκός Πολιτισμός: κοινοί πολιτιστικοί χώροι», επικεντρώνεται στις προσωπικότητες που σημάδεψαν την πολιτιστική πορεία της ηπείρου.
Στα νέα χαρτονομίσματα προτείνεται να αποτυπώνονται μορφές όπως η Μαρία Κάλλας (5€), ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν (10€), η Μαρί Κιουρί (20€), ο Θερβάντες (50€), ο Λεονάρντο ντα Βίντσι (100€) και η Μπέρτα φον Ζουτνέρ (200€).
Η δεύτερη θεματική, «Ποτάμια και Πουλιά: ανθεκτικότητα στην πολυμορφία», στρέφει το βλέμμα στο φυσικό περιβάλλον της Ευρώπης.
Κάθε χαρτονόμισμα θα απεικονίζει χαρακτηριστικά τοπία και είδη πανίδας, ενώ στο φόντο θα δεσπόζουν τοπόσημα των ευρωπαϊκών θεσμών, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Κομισιόν, η ΕΚΤ, το Δικαστήριο της Ε.Ε. και το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Η οριστική απόφαση αναμένεται στα τέλη του 2026, με τα νέα χαρτονομίσματα να τίθενται αμέσως σε κυκλοφορία.
Τι συμβαίνει με το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ
Η έκδοση των τραπεζογραμματίων των 500 ευρώ διεκόπη το 2016. Είχε αποδειχθεί ότι χρησιμοποιούνταν για εγκληματικές πράξεις, όπως η χρηματοδότηση τρομοκρατικών οργανώσεων, η φοροδιαφυγή και η αδήλωτη εργασία. Η αποθήκευσή τους είναι ιδιαίτερα εύκολη, καθώς υπολογίζεται ότι 1 εκατ. ευρώ σε χαρτονομίσματα των 500 ζυγίζει λίγο περισσότερο από 2 κιλά. Ωστόσο, ενώ παραμένει νόμιμη και η γενικότερη συναλλακτική τους χρήση, είναι εδώ και αρκετά χρόνια άφαντα στις καθημερινές συναλλαγές. Παρά την οδηγία της Φρανκφούρτης, δυσκολίες υπάρχουν στα χαρτονομίσματα των 500 ευρώ και στις συναλλαγές με τις τράπεζες.
Τα χαρτονομίσματα των 100, 200 και 500 ευρώ παραμένουν σε κυκλοφορία και θεωρούνται νόμιμο χρήμα στην Ευρωζώνη. Παρ' όλα αυτά, συναλλαγές όπως καταθέσεις και πληρωμές κάτω των 2.000 ευρώ καθώς και εσωτερικές μεταφορές χρημάτων, πραγματοποιούνται πλέον αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Οι συστημικές τράπεζες εφαρμόζουν αυτή την πολιτική ολοένα και πιο αυστηρά, μειώνοντας ακόμα και το ωράριο των γκισέ. Σε αρκετά καταστήματα οι εγχρήματα συναλλαγές σταματούν ήδη από τις 11 το πρωί ενώ σε άλλες περιπτώσεις από και από τις 10 πμ.
