Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωζώνη αντιμετωπίζει αυξημένες γεωπολιτικές πιέσεις, τεχνολογικές ανακατατάξεις και διαρθρωτικές προκλήσεις, δύο υπουργοί Οικονομικών, ο Έλληνας Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Βέλγος Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ, ανακοίνωσαν σήμερα και επίσημα την υποψηφιότητά τους για την προεδρία του Eurogroup, καταθέτοντας τις θέσεις και τις προτεραιότητές τους σε επιστολές προς τα μέλη του οργάνου. Η απόφαση για το ποιος από τους δύο θα στεφθεί επικεφαλής της Ευρωομάδας θα ληφθεί στο Eurogroup της 11ης Δεκεμβρίου.
Οι επιστολές σκιαγραφούν δύο διαφορετικά αλλά συγγενή οράματα για την επόμενη ημέρα της ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης, εστιάζοντας στη σταθερότητα, την εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης.
Στην επιστολή του, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης περιγράφει την παρούσα συγκυρία ως «κρίσιμη στιγμή για την Ευρώπη», υπογραμμίζοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι η έλλειψη αναλύσεων αλλά η απουσία συντονισμένης εκτέλεσης πολιτικών. Με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη υπέρβασης των παραδοσιακών διαιρέσεων – Βορρά–Νότου, Ανατολής–Δύσης, «φειδωλών» και «ευέλικτων» κρατών – ο Πιερρακάκης σημειώνει ότι οι σύγχρονες προκλήσεις είναι «συστημικές, όχι περιφερειακές, δομικές και όχι ιδεολογικές».
Κεντρικό στοιχείο του οράματός του αποτελεί η διαμόρφωση ενός Eurogroup που λειτουργεί με μεγαλύτερη ενότητα, ταχύτητα και στρατηγική στόχευση. Ο Έλληνας υπουργός αναγνωρίζει τη συμβολή του απερχόμενου προέδρου Πασκάλ Ντόνοχιου και δεσμεύεται να συνεχίσει το έργο του, εφόσον εκλεγεί, εισάγοντας μεγαλύτερη σαφήνεια και δομή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Από την εθνική του εμπειρία, όπως την περιγράφει στην επιστολή, αντλεί το συμπέρασμα ότι η δύναμη της Ευρωζώνης βρίσκεται στην ικανότητα των κρατών-μελών να συνθέτουν εμπειρίες και γνώση προς όφελος των πολιτών.
Οι τέσσερις προτεραιότητες Πιερρακάκη
Ο Πιερρακάκης προτάσσει τέσσερις βασικές προτεραιότητες για τη θητεία του. Η πρώτη αφορά τη δημιουργία μιας Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ικανής να κινητοποιήσει το ευρωπαϊκό κεφάλαιο, το οποίο, όπως υπογραμμίζει, παραμένει «παγιδευμένο σε εθνικά διαμερίσματα» που εμποδίζουν τη ρευστότητα και το βάθος των αγορών. Η δεύτερη εστιάζει στην ολοκλήρωση και τον στρατηγικό επαναπροσανατολισμό της Ενιαίας Αγοράς, με μείωση της γραφειοκρατίας και εναρμόνιση κανόνων για μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα. Ως τρίτη προτεραιότητα αναφέρει τον ψηφιακό μετασχηματισμό, με κεντρικό άξονα το ψηφιακό ευρώ και την ενίσχυση της τεχνολογικής κυριαρχίας της Ευρώπης. Τέλος, τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των οικονομικών θεμελίων της ΕΕ, από τη δημοσιονομική σταθερότητα έως την αντιμετώπιση των δημογραφικών και παραγωγικών προκλήσεων.
Ως καθοδηγητική αρχή του, ο Έλληνας υποψήφιος θέτει την ανάγκη για ένα Eurogroup «εστιασμένο, ευέλικτο και χωρίς αλληλοεπικαλύψεις με το Ecofin», ικανό να λειτουργεί με διαφάνεια, συμπεριληπτικότητα και επιχειρησιακό προσανατολισμό. Στο κλείσιμο της επιστολής του, επικαλείται την ελληνική εμπειρία της κρίσης για να υπογραμμίσει τη σημασία της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και ζητεί τη στήριξη των ομολόγων του για μια προεδρία που θα ενισχύσει τη σταθερότητα και την ανταγωνιστικότητα της Ευρωζώνης.
Από την πλευρά του, ο Βέλγος υπουργός Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ, σε εξίσου αναλυτική επιστολή, περιγράφει μια Ευρωζώνη που βρίσκεται «σε καμπή», απέναντι σε γεωπολιτικές εντάσεις, παγκόσμιο ανταγωνισμό και τεχνολογικές αλλαγές που αναδιαμορφώνουν το οικονομικό τοπίο. Για τον Βέλγο υποψήφιο, η ανθεκτικότητα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης απαιτεί βαθύτερη συνεργασία, σταθερή ηγεσία και συλλογική δράση.
Οι τρεις προτεραιότητες του βαν Πέτεγκεμ
Ο βαν Πέτεγκεμ παρουσιάζει τρεις βασικές προτεραιότητες. Η πρώτη αφορά την ενίσχυση του συντονισμού δημοσιονομικής και οικονομικής πολιτικής, με στόχο τη συνεπή εφαρμογή του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών. Η δεύτερη επικεντρώνεται στην ανταγωνιστικότητα και την εμβάθυνση της ΟΝΕ, μέσω της προώθησης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της άρσης εμποδίων στη χρηματοδότηση, ιδίως για ΜμΕ και νεοφυείς επιχειρήσεις. Η τρίτη συνδέεται με την ενίσχυση του διεθνούς και ψηφιακού ρόλου του ευρώ, με μείωση της εξάρτησης από μη ευρωπαϊκά συστήματα πληρωμών και αυξημένη εποπτεία στις αγορές ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων.
Προτάσσοντας την εμπειρία του στην προεδρία του Ecofin κατά τη βελγική προεδρία της ΕΕ, ο βαν Πέτεγκεμ τονίζει ότι έχει αποδείξει την ικανότητά του να επιτυγχάνει συναίνεση σε δύσκολους φακέλους, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη μεταρρύθμιση της οικονομικής διακυβέρνησης. Ως αντιπρόεδρος της βελγικής κυβέρνησης, επισημαίνει ότι είναι συνηθισμένος στη διαχείριση πολυκομματικών ισορροπιών, στοιχείο που θεωρεί κρίσιμο για την ηγεσία του Eurogroup.
Ο Βέλγος υποψήφιος δεσμεύεται για μια προεδρία που θα χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, ισότιμη μεταχείριση όλων των κρατών-μελών, στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΚΤ και επιτάχυνση των πολιτικών που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρωζώνης. Στην κατακλείδα της επιστολής του δηλώνει ότι θα είναι «τιμή» για τον ίδιο να υπηρετήσει ως πρόεδρος του Eurogroup, τονίζοντας πως η Ευρωζώνη χρειάζεται «αξιόπιστη ηγεσία» σε μια περίοδο ραγδαίων μεταβολών.
Η παράλληλη ανακοίνωση δύο ισχυρών υποψηφιοτήτων αποτυπώνει την αυξημένη σημασία της θέσης του προέδρου του Eurogroup σε μια εποχή κατά την οποία οι πιέσεις για οικονομική σύγκλιση, επενδύσεις, τεχνολογική αυτονομία και δημοσιονομική αξιοπιστία βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας. Και οι δύο διεκδικητές θέτουν ως κοινό στόχο μια Ευρωζώνη πιο σταθερή, πιο ανταγωνιστική και πιο ενωμένη, αλλά με διαφορετικές αποχρώσεις ως προς τα μέσα και τις προτεραιότητες εφαρμογής.
Εκείνο που διαφαίνεται από τις δύο επιστολές είναι ότι η μάχη για την προεδρία δεν θα αφορά μόνο πρόσωπα, αλλά και πολιτικές.
