Το υπό δημόσια διαβούλευση σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, που αφορά τη μεταφορά αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, συνοδεύεται από ένα εκτενές πακέτο μεταβατικών ρυθμίσεων που εισάγει το υπουργείο Δικαιοσύνης, με στόχο την ομαλή μετάβαση στο νέο ψηφιακό πλαίσιο λειτουργίας της δικαιοσύνης. Οι νέες ρυθμίσεις αγγίζουν καίριους τομείς, όπως τη δημοσίευση διαθηκών, την έκδοση κληρονομητηρίων, τις προθεσμίες έκδοσης διαταγών πληρωμής και τη σταδιακή ανάθεση κρίσιμων διαδικασιών σε συμβολαιογράφους και δικηγόρους, σηματοδοτώντας μια σημαντική μεταρρυθμιστική τομή στη λειτουργία των δικαστηρίων.
Κεντρικό στοιχείο των αλλαγών αποτελεί η διαφοροποίηση των διαδικασιών με βάση τον χρόνο θανάτου. Για θανάτους που επέρχονται μετά την 1η Νοεμβρίου 2025, η δημοσίευση διαθηκών και η έκδοση των σχετικών πιστοποιητικών θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά με τις προβλεπόμενες από τον νέο νόμο διαδικασίες, μέσω του αναβαθμισμένου ψηφιακού συστήματος. Για τις περιπτώσεις θανάτων πριν από την ίδια ημερομηνία, οι αρμοδιότητες παραμένουν στα Πρωτοδικεία, διατηρώντας ωστόσο τη δυνατότητα των ενδιαφερομένων να αποσύρουν τον φάκελο και να τον καταθέσουν σε συμβολαιογράφο, εφόσον προτιμούν τη νέα διαδρομή.
Καταλύτης για την πλήρη εφαρμογή του νέου πλαισίου θεωρείται η 16η Σεπτεμβρίου 2026, ημερομηνία κατά την οποία αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία η νέα βάση δεδομένων του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων. Από εκείνη τη στιγμή, όλες οι διαδικασίες δημοσίευσης διαθηκών και έκδοσης πιστοποιητικών, ανεξάρτητα από το πότε επήλθε ο θάνατος, θα περνούν οριστικά στην αρμοδιότητα των συμβολαιογράφων, σηματοδοτώντας το τέλος της εμπλοκής των Πρωτοδικείων στον συγκεκριμένο τομέα.
Παράλληλα, το νομοθετικό κείμενο παρατείνει έως τις 30 Απριλίου 2026 τις προθεσμίες έκδοσης διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου από τα δικαστήρια, με τη σχετική διαδικασία να μεταφέρεται από την 1η Μαΐου 2026 στους διαπιστευμένους δικηγόρους, όπως επιτάσσει το νέο πλαίσιο.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι οι διατάξεις για τα ένδικα μέσα θα εφαρμόζονται για όσα κατατίθενται από την 1η Ιανουαρίου 2026, ενώ το αναμορφωμένο σύστημα αναγκαστικής εκτέλεσης θα ισχύει για επιταγές προς εκτέλεση που θα επιδίδονται από την ίδια ημέρα. Τέλος, ορίζεται ότι οι αιτήσεις αναίρεσης που έχουν προσδιοριστεί να εκδικαστούν μετά τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 θα υπάγονται στο νέο κανονιστικό πλαίσιο.
