Αντιδράσεις εξακολουθεί να προκαλεί η εγκύκλιος Ε.2059/7.8.2025 της ΑΑΔΕ, που αφορά στην επιβολή διαδικαστικών κυρώσεων σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων, όταν δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου.
Η νέα προσέγγιση της φορολογικής διοίκησης εφαρμόζει αυστηρότερο πλαίσιο που προβλέπει πρόστιμα έως 500 ευρώ, προκαλώντας ανησυχίες στη φορολογική κοινότητα και αντιδράσεις από λογιστές και νομικούς.
Η διαμάχη επικεντρώνεται στο άρθρο 53 του νέου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024), το οποίο ερμηνεύεται πλέον από την ΑΑΔΕ με τρόπο που αυξάνει τα πρόστιμα για καθυστερημένες μηδενικές δηλώσεις, αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024. Μέχρι σήμερα, οι εκπρόθεσμες δηλώσεις χωρίς φορολογική επιβάρυνση τιμωρούνταν με πρόστιμο 100 ευρώ, ενώ με τη νέα εφαρμογή προβλέπονται πρόστιμα 250 ή 500 ευρώ, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ειδικοί του φορολογικού δικαίου σημειώνουν ότι η διατύπωση του άρθρου 53 δημιουργεί σύγχυση και ελλείψεις, αφήνοντας περιθώρια αυστηρότερης ερμηνείας που, όπως τονίζουν, υπερβαίνει το γράμμα του νόμου και παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές, όπως τη στενή ερμηνεία των φορολογικών διατάξεων και την αρχή της αναλογικότητας. Επιπλέον, εγείρονται ζητήματα προστατευόμενης εμπιστοσύνης των φορολογουμένων, καθώς –όπως επισημαίνεται– η διοίκηση αποστέλλει μαζικά πρόστιμα για παλαιές χρήσεις, ιδίως για το 2019, ενόψει παραγραφής στο τέλος του 2025.
Ειδικοί χτυπούν καμπανάκι προειδοποιώντας ότι η επιβολή κυρώσεων σε δηλώσεις που εκ της φύσεώς τους δεν προκαλούν ζημία στο Δημόσιο ενδέχεται να οδηγήσει σε δικαστικές διενέξεις και να επιβαρύνει τους φορολογουμένους χωρίς ουσιαστικό λόγο. Νομικοί κύκλοι παραπέμπουν σε νομολογία του ΣτΕ για την ανάγκη αποχής από κυρώσεις όταν από τη στάση της διοίκησης έχει δημιουργηθεί εύλογη πεποίθηση ότι δεν υπάρχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης.
Στο τραπέζι τίθενται ήδη προτάσεις τροποποίησης του νόμου και της εγκυκλίου: από ρητή εξαίρεση των μηδενικών δηλώσεων από την αυστηρότερη κατηγορία προστίμων και πρόβλεψη εφαρμογής ευνοϊκότερων διατάξεων για παρελθόντα έτη, έως καθιέρωση ανώτατου ορίου συνολικών προστίμων και δυνατότητα μείωσης κυρώσεων όταν δεν υφίσταται φορολογική ζημία.
